¾«¶«Ó°ÊÓ

tłumaczenia umów

W tłumaczeniach prawniczych z języka angielskiego na polski często pojawiają się struktury syntaktyczne charakterystyczne dla common law, np. rozbudowane imiesłowowe frazy typu ‘party failing to perform its obligations’ albo tzw. nominalizacje prawne (‘upon termination of the agreement’, ‘in consideration of’). Chodzi mi o długie, sztywne wyrażenia typowe dla angielszczyzny, takie jak "w przypadku rozwiązania umowy" albo "strona, która nie wykona swoich obowiązków". Czy dopuszczalne jest ich stosowanie w celu zachowania precyzji dokumentu, czy też należy przekładać je na konstrukcje typowe dla polskiego dyskursu prawnego? Jakie kryteria decydują o tym, kiedy dosłowne odwzorowanie jest błędem, a kiedy jest ono dopuszczalne?

Opublikowano:

CharakterystykÄ… i poprawnoÅ›ciÄ… jÄ™zyka kancelaryjnego zajmowaÅ‚o siÄ™ wielu badaczy. Maria Wojtak w jednym ze swoich artykułów wspomina, że „sprawne i poprawne formuÅ‚owanie komunikatów urzÄ™dowych wymaga przestrzegania ogólnych zasad komunikacji i reguÅ‚ jÄ™zykowych oraz zasad szczegółowych, istotnych dla stylu urzÄ™dowegoâ€� (por. Współczesny jÄ™zyk polski, pod red. J. BartmiÅ„skiego). Teksty umów czy pism procesowych nie tylko powinny być poprawne jÄ™zykowo, ale też zrozumiaÅ‚e dla szerokiego grona odbiorców. Adam WolaÅ„ski podkreÅ›la, że prostota, zwiÄ™zÅ‚ość i konkretność to jedne z najistotniejszych elementów stylu, które wpÅ‚ywajÄ… na zrozumienie każdego tekstu (por. Polszczyzna na co dzieÅ„, pod red. M. BaÅ„ki). TÅ‚umacz tekstów prawniczych powinien wiÄ™c pamiÄ™tać o różnicach stylistycznych pomiÄ™dzy jÄ™zykami i starać siÄ™ stosować takie konwencje jÄ™zykowe, które odpowiadajÄ… docelowemu jÄ™zykowi. 

Nominalizacja, będąca jedną z technik formalizacyjnych tekstów prawniczych, często jest krytykowana przez językoznawców. Prowadzi do zagęszczenia informacji, przez co komunikat staje się niejasny dla przeciętnego odbiorcy. W związku z tym zaleca się, by zamiast nominalizacji używać konstrukcji czasownikowych.

JeÅ›li chodzi o inne konstrukcje, wszystko zależy od tego, czy dosÅ‚owne tÅ‚umaczenie nie zaburza sensu wypowiedzi, czy jest zrozumiaÅ‚e i zgodne z zasadami jÄ™zykowymi. To temat na dÅ‚ugÄ… dyskusjÄ™. Warto zapoznać siÄ™ z publikacjami, które mogÄ… okazać siÄ™ pomocne: R. Å�apa, Z opisu nominalizacji w tekstach prawnych; T. Hoffmann, Perswazja w jÄ™zyku prawnym i prawniczym – wybrane aspekty komunikacyjne; wydanie specjalne biuletynu koÅ‚a naukowego Linguana (TÅ‚umaczenia prawne i prawnicze); Poprawność jÄ™zykowa w aktach prawnych, pod red. M. GÅ‚ucha; Współczesny jÄ™zyk polski, pod red. J. BartmiÅ„skiego czy Polszczyzna na co dzieÅ„, pod red. M. BaÅ„ki. 

Pozdrawiam serdecznie

Anna Sokół-Klein

Opublikowano: Anna Sokół-Klein

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR