Ręka na pulsie
"(…) prÄ™dko decyduj siÄ™ co do Stawskiej, bo czujÄ™, że Mraczewski nie zaÅ›pi gruszek w popiele" namawia Rzecki Wokulskiego w "Lalce". Frazeologizm nie ³ú²¹²õ²â±è¾±²¹Ä‡ gruszek w popiele oznacza: 'nie zaniedbywać spraw wymagajÄ…cych zaÅ‚atwienia; wiedzieć, co w trawie piszczy, umiejÄ™tnie wykorzystywać nadarzajÄ…ce siÄ™ okolicznoÅ›ci'. KtoÅ› kto nie zasypia (nie zaspaÅ‚ lub nie zaÅ›pi) gruszek w popiele, to innymi sÅ‚owy ten, kto jest czujny, kto trzyma rÄ™kÄ™ na pulsie.
To przestarzaÅ‚e powiedzenie przechowuje dawnÄ… konstrukcjÄ™ gramatycznÄ… i jedno ze znaczeÅ„ czasownika ³ú²¹²õ±è²¹Ä‡ (³ú²¹²õ²â±è¾±²¹Ä‡) 'Å›piÄ…c, przepuÅ›cić wÅ‚aÅ›ciwÄ… chwilÄ™ zaÅ‚atwienia czego; ogólniej: zaniedbać, nie wykorzystać', obecne w żywym dziÅ› jeszcze zwrocie nie ³ú²¹²õ²â±è¾±²¹Ä‡ sprawy.
Pochodzenie
Jakie jest pochodzenie tego frazeologizmu? Otóż dawniej w gorącym popiele, który został po upieczeniu chleba, suszono gruszki. Jeśli ktoś nieuważnie ich pilnował, by się nie spaliły (np. zasnął przy piecu), mówiono, że "zasypia gruszki w popiele". Pamiętajmy o właściwym używaniu tego zwrotu. Modyfikacje typu *nie zasypywać gruszek w popiele są rażącym błędem językowym.
Zapomniane słowa
Naukowcy i badacze z Uniwersytetu �ódzkiego nieprzerwanie dzielą się swoją wiedzą. Zachęcamy do zapoznania się z wcześniejszym cyklem U� komentuje: Zapomniane Słowa, który przybliżał nieużywane już, jednak nadal piękne i wzbogacające wypowiedzi, słowa takie jak: frymuśny, rozbisurmanić czy fidrygałki. .
Uniwersytet �ódzki to jedna z największych polskich uczelni. Misją U� jest kształcenie wysokiej klasy naukowców i specjalistów w wielu dziedzinach humanistyki, nauk społecznych, przyrodniczych, ścisłych, nawet medycznych. U� współpracuje z biznesem, zarówno na poziomie kadrowym, zapewniając wykwalifikowanych pracowników, jak i naukowym, oferując swoje know-how przedsiębiorstwom z różnych gałęzi gospodarki. Uniwersytet �ódzki jest uczelnią otwartą na świat - wciąż rośnie liczba uczących się tutaj studentów z zagranicy, a polscy studenci, dzięki programom wymiany, poznają Europę, Azję, wyjeżdżają za Ocean. Uniwersytet jest częścią �odzi, działa wspólnie z łodzianami i dla łodzian, angażując się w wiele projektów społeczno-kulturalnych.
Zobacz nasze projekty naukowe na
Materiał: dr hab. Rafał Zarębski, Wydział Filologiczny U�
Redakcja: Centrum Promocji U�