17.05.2022
Polityka energetyczna Korei Południowej po wygranych wyborach przez Yoon Suk-yeola oznacza zwrot w kierunku energii jądrowej. Nie tylko w polityce krajowej, ale i zagranicznej może odegrać znaczącą rolę. Kryzys energetyczny wywołany przez agresję Rosji na Ukrainę stanowi dla Korei Południowej szansę stania się dla Europy partnerem w zakresie energetyki i bezpieczeństwa. Sytuacja ta sprawia, że wygranie przetargów na budowę reaktorów w Czechach i Polsce stało się dla Korei Południowej jeszcze pilniejszą kwestią. Jakie szanse dla współpracy Korei Południowej z Europą Środkowo-Wschodnią stwarza zwrot ku energetyce jądrowej?
Pandemia COVID-19, przerwane Å‚aÅ„cuchy dostaw oraz rosyjska inwazja na UkrainÄ™ okazaÅ‚y siÄ™ testem dla globalnej polityki Å›rodowiskowej dążącej do osiÄ…gniÄ™cia neutralnoÅ›ci emisji dwutlenku wÄ™gla – zarówno dla Unii Europejskiej, jak i Korei PoÅ‚udniowej. Krytykowana w Korei PoÅ‚udniowej polityka administracji prezydenta Moon Jae-ina dotyczÄ…ca stopniowego wycofywania siÄ™ z energii jÄ…drowej zostaÅ‚a oceniona przez nowy rzÄ…d jako „nieopÅ‚acalnaâ€�. Ostatecznym ciosem okazaÅ‚ siÄ™ kryzys na Ukrainie – wycofywanie siÄ™ z energii jÄ…drowej dla ubogiej w naturalne zÅ‚oża energetyczne Korei PoÅ‚udniowej oznaczaÅ‚o zwrot w kierunku importu gazu LNG dopóki nie zostanie rozbudowana infrastruktura wykorzystujÄ…ca energiÄ™ odnawialnÄ…. Globalne kryzysy doprowadziÅ‚y jednak do wzrostu cen gazu – w czasie piÄ™cioletniej kadencji prezydenta Moon Jae-ina ceny gazu w Korei PoÅ‚udniowej wzrosÅ‚y siedmiokrotnie. Nic dziwnego, że obietnica wyborcza Yoon Suk-yeola o powrocie do energii nuklearnej zostaÅ‚a pozytywnie odebrana przez elektorat. Korea PoÅ‚udniowa ma najwiÄ™ksze na Å›wiecie zagÄ™szczenie reaktorów jÄ…drowych – w 2019 roku byÅ‚a piÄ…tym co do wielkoÅ›ci producentem energii jÄ…drowej na Å›wicie, pokrywajÄ…c w ten sposób 26% caÅ‚kowitej produkcji energii elektrycznej w kraju. Plan wycofania siÄ™ z tego typu energii zakÅ‚adaÅ‚ wstrzymanie budowy nowych reaktorów i stopniowe zamykanie starszych. Zwolennicy takiej polityki wskazywali na katastrofÄ™ nuklearnÄ… w Fukushimie (Japonia) w 2011 roku oraz decyzjÄ™ Niemiec o caÅ‚kowitym wyeliminowaniu energetyki jÄ…drowej. Pod koniec 2021 roku Korea PoÅ‚udniowa wzorem Unii Europejskiej przyjęła wÅ‚asnÄ… ZielonÄ… TaksonomiÄ™ źródeÅ‚ energetycznych przyjaznych Å›rodowisku, na której nie znalazÅ‚a siÄ™ energia jÄ…drowa. Obecny kryzys energetyczny i rosnÄ…ce ceny skÅ‚oniÅ‚y nie tylko KoreÄ™ PoÅ‚udniowÄ… do ponownej ewaluacji korzyÅ›ci pÅ‚ynÄ…cych w wykorzystania energii jÄ…drowej. Tak jak wczeÅ›niej administracja Moon Jae-ina powoÅ‚ywaÅ‚a siÄ™ na politykÄ™ unijnÄ… i niemieckÄ…, tak Yoon Suk-yeol wskazaÅ‚ ostatecznÄ… decyzjÄ™ Unii Europejskiej o umieszczeniu energii jÄ…drowej w Zielonej Taksonomii oraz zwrot ku tego typu energii we Francji jako przykÅ‚ady globalnego trendu za jakim powinna podążać Korea PoÅ‚udniowa. Co wiÄ™cej Niemcy stawiane wczeÅ›niej za wzór, zostaÅ‚y przez koreaÅ„skich ekspertów jako przykÅ‚ad zagrożenia dla bezpieczeÅ„stwa poprzez zależność od rosyjskiego gazu. ±Ê´Ç·É°ùó³Ù do energii jÄ…drowej wpisuje siÄ™ zatem w kolejny globalny trend – wywoÅ‚any także pandemiÄ… – zwiÄ™kszania samowystarczalnoÅ›ci.
26 kwietnia eksperci europejscy i koreańscy opublikowali raport z rekomendacjami dla nowego południowokoreańskiego prezydenta dotyczący „przeniesienia na nowy poziom� relacji między Koreą Południową a Unią Europejską. Oprócz aktualizacji dwustronnej umowy o wolnym handlu, raport sugeruje wzmocnienie współpracy w zakresie zielonych technologii oraz bezpieczeństwa w obliczu globalnych kryzysów, takich jak inwazja Rosji na Ukrainę. Według ekspertów Korea Południowa stanowi idealną alternatywę dla technologii rosyjskich i chińskich – głównych konkurentów w zakresie energii jądrowej. Europejski zwrot ku energii jądrowej, aby zmniejszyć zależność od Rosji, a jednocześnie dążyć w kierunku neutralności emisji dwutlenku węgla stanowi dla Korei południowej upragnioną szansę wejścia na europejskie rynki z własną technologią. Szczególnie biorąc pod uwagę, że mimo wycofywania się z energii nuklearnej w kraju, Korea Południowa ciągle stawiała na eksport technologii. W kwietniu Koreański Instytut Badań Energii Atomowej oraz Korea Hydro & Nuclear Power (KHNP) otworzyły placówkę do prowadzenia testów reaktorów na dużą skalę. Ośrodek ma służyć nie tylko testom, ale także demonstracji możliwości koreańskich rozwiązań. Podczas otwarcia placówki wyrażono nadzieję, że koreańska technologia stanie się wkrótce światowym standardem – a wszystko zacznie się od wygrania przetargów w Polsce i Czechach. Ta nowa koreańska pewność siebie po części wynika z wypadnięcia z gry konkurencji w postaci Rosji i Chin. Seul przypisuje ogromne znaczenie realizacji projektów dla Polski i Czech, co przekłada się na zwiększone wysiłki dyplomatyczne w celu lobbowania koreańskiego atomu. Najprężniej działa na tej płaszczyźnie KHNP, a także specjalnie utworzone konsorcjum koreańskich firm. Gdy w marcu czeski rząd wydał ostateczne wytyczne do przetargu, KHNP zorganizowała w Pradze sympozjum z udziałem czeskich firm. Oprócz przedstawienia koreańskiej technologii, wydarzenie miało na celu omówienie obszarów współpracy biznesowej między koreańskimi i czeskimi firmami oraz podpisanie memorandum o współpracy z czeskim dostawca prądu IBCPraha. Kolejnym krokiem było złożenie w kwietniu oferty na budowę elektrowni jądrowych w Polsce. KHNP wyraziło gotowość do uczestniczenia w budowie sześciu rektorów w Polsce, z czego pierwszy mógłby zacząć działać zgodnie z harmonogramem przyjętym w Programie polskiej energetyki jądrowej, czyli 2033 roku. Podczas negocjacji zarówno z Polską, jak i Czechami strona koreańska podkreśla spełnianie przez koreańską technologię najwyższych europejskich i amerykańskich standardów. Największymi konkurentami dla Koreańczyków w Europie Środkowej pozostają firmy ze Stanów Zjednoczonych i Francji.
Należy spodziewać się nasilenia koreańskich działań dyplomatycznych, jak i aktywności samych spółek przed rozstrzygnięciem przetargów w Polsce i Czechach. Globalne kryzysy sprawiły, że nie tylko państwa przechodzące transformację energetyczną ponownie zwracają się w kierunku energetyki jądrowej (Francja, Wielka Brytania). Sukces w przetargach w Europie Środkowej postrzegany jest przez Koreę Południową już nie tylko jako otwarcie na rynki europejskiej, ale i stworzenie koreańskiej marki energetycznej, stanowiącej „rozwiązanie� na problemy związane z kryzysem energetycznym, który szczególnie dotknął państwa uzależnione od dostaw z Rosji.