Tynf czy tymf?
O udanym 偶arcie, trafnym i dowcipnym powiedzeniu czy inteligentnym dowcipie m贸wimy czasem dobry 偶art tynfa wart. Tajemniczy tynf mo偶e przybiera膰 rzadsz膮 posta膰 tymf. Zatem, je艣li w przywo艂anym powiedzeniu u偶yjemy dope艂niaczowej formy ze sp贸艂g艂osk膮 m - tymfa, to nie b臋dzie to b艂臋dem.
Sk膮d on?
Czym, a w艂a艣ciwie kim by艂 贸w Tynf czy tymf? Ot贸偶 - jak relacjonuje Agnieszka Piela, autorka po艣wi臋conego pami膮tkom j臋zykowej przesz艂o艣ci S艂ownika frazeologizm贸w z archaizmami - w dawnej Polsce by艂a to moneta ze srebra i miedzi o warto艣ci 贸wczesnych 18 groszy, wprowadzona za panowania kr贸la Jana Kazimierza w XVII wieku, kt贸ra funkcjonowa艂a w obiegu do drugiej po艂owy XVIII wieku. Warto wspomnie膰, 偶e tymfy nie cieszy艂y si臋 dobr膮 s艂aw膮 ze wzgl臋du na to, 偶e, jak tylko si臋 pojawi艂y, zacz臋艂y by膰 fa艂szowane, cho膰 - jak mo偶na si臋 przekona膰 na podstawie znaczenia frazeologizmu - by艂y to monety warto艣ciowe.
Co ciekawe, nazwa tych pierwszych srebrnych monet pochodzi艂a od nazwiska Andrzeja Tympfa, toru艅skiego mincerza (czyli pracownika mennicy i producenta monet) i dzier偶awcy mennic koronnych.
Eponimy
Rzeczownik tynf, tymf jest tak zwanym eponimem, czyli wyrazem pospolitym pochodz膮cym od nazwy w艂asnej (imienia, nazwiska, nazwy geograficznej itd.). Eponimy w bardzo du偶ym stopniu zasilaj膮 leksyk臋 ka偶dego j臋zyka. Nale偶膮 do nich na przyk艂ad takie wyrazy, jak judasz w znaczeniu 'wizjer w drzwiach' (od biblijnego imienia Judasz) czy prysznic od nazwiska jego tw贸rcy, Vincenza Priessnitza.
Zapomniane s艂owa
Naukowcy i badacze z Uniwersytetu 艁贸dzkiego nieprzerwanie dziel膮 si臋 swoj膮 wiedz膮. Zach臋camy do zapoznania si臋 z wcze艣niejszym cyklem U艁 komentuje: Zapomniane S艂owa, kt贸ry przybli偶a艂 nieu偶ywane ju偶, jednak nadal pi臋kne i wzbogacaj膮ce wypowiedzi, s艂owa takie jak: frymu艣ny, rozbisurmani膰 czy fidryga艂ki.
Uniwersytet 艁贸dzki to jedna z najwi臋kszych polskich uczelni. Misj膮 U艁 jest kszta艂cenie wysokiej klasy naukowc贸w i specjalist贸w w wielu dziedzinach humanistyki, nauk spo艂ecznych, przyrodniczych, 艣cis艂ych, nawet medycznych. U艁 wsp贸艂pracuje z biznesem, zar贸wno na poziomie kadrowym, zapewniaj膮c wykwalifikowanych pracownik贸w, jak i naukowym, oferuj膮c swoje know-how przedsi臋biorstwom z r贸偶nych ga艂臋zi gospodarki. Uniwersytet 艁贸dzki jest uczelni膮 otwart膮 na 艣wiat - wci膮偶 ro艣nie liczba ucz膮cych si臋 tutaj student贸w z zagranicy, a polscy studenci, dzi臋ki programom wymiany, poznaj膮 Europ臋, Azj臋, wyje偶d偶aj膮 za Ocean. Uniwersytet jest cz臋艣ci膮 艁odzi, dzia艂a wsp贸lnie z 艂odzianami i dla 艂odzian, anga偶uj膮c si臋 w wiele projekt贸w spo艂eczno-kulturalnych.
Zobacz nasze projekty naukowe na
Materia艂: prof. Rafa艂 Zar臋bski, Wydzia艂 Filologiczny U艁
Redakcja: Centrum Promocji U艁