¾«¶«Ó°ÊÓ

dr Monika Cepil

Wydział Nauk Geograficznych

dziedzina: nauki społeczne > dyscyplina: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna

 

Opublikowano:

Tytuł pracy:
"Morfogeneza i przemiany rozplanowania wsi józefińskich na obszarze dawnej Galicji"

Głównym celem rozprawy byÅ‚o zbadanie morfogenezy i przemian rozplanowania wsi józefiÅ„skich na obszarze dawnej Galicji. Podczas procesu kolonizacji józefiÅ„skiej powstaÅ‚o 129 jednostek osadniczych, zlokalizowanych obecnie na terytorium Polski  i Ukrainy. W pierwszym etapie badaÅ„ przeanalizowano genezę i rozwój osadnictwa józefiÅ„skiego w Å›wietle uwarunkowaÅ„ geograficzno-politycznych, czynników przyrodniczych i prawno-wÅ‚asnoÅ›ciowych oraz stosunków spoÅ‚eczno-kulturowych i gospodarczych. Kolejnym etapem pracy byÅ‚a identyfikacja inicjalnych form rozplanowania siedlisk i rozÅ‚ogów wiejskich. W badaniach uwzglÄ™dniono także kwestiÄ™ pierwotnej lokalizacji wybranych elementów zagospodarowania przestrzennego wsi tj. koÅ›cioÅ‚y, cmentarze, szkoÅ‚y, karczmy, studnie, suszarnie i piekarnie. W dalszej części rozważaÅ„ autorka zaprezentowaÅ‚a wyniki studiów nad przemianami organizacji przestrzennej wsi józefiÅ„skich, z naciskiem na przeobrażenia jakie miaÅ‚y miejsce po II wojnie Å›wiatowej na obszarze Polski i Ukrainy. Przeprowadzone badania pozwoliÅ‚y stwierdzić, że struktura osadnicza i zakres zaobserwowanych zmian morfologicznych dawnych wsi józefiÅ„skich po stronie polskiej i ukraiÅ„skiej wykazujÄ… zarówno podobieÅ„stwa jak i różnice. BiorÄ…c pod uwagÄ™ kwestiÄ™ rozplanowania dominujÄ… osiedla o ukÅ‚adzie ulicowym, oprócz których wystÄ™pujÄ… pojedynczo, głównie na obszarze dawnej Galicji Wschodniej, ukÅ‚ady wielodrogowe. Tylko nieliczne wsie zachowaÅ‚y swoje pierwotne rozplanowanie lub ulegÅ‚o ono nieznacznemu przeksztaÅ‚ceniu. W wiÄ™kszoÅ›ci obserwujemy natomiast wyraźne zmiany ukÅ‚adu przestrzennego. 

CzÄ™stym zjawiskiem jest przeobrażenie ulicówek jednostronnie zabudowanych w ulicówki dwustronnie zabudowane, nastÄ™puje rozwój zabudowy w obrÄ™bie rozÅ‚ogów wiejskich, wzdÅ‚uż głównej osi komunikacyjnej i przy dawnych drogach polnych. 

°¿»å·É¾±±ð»åź UÅ� i przeczytaj tÄ™ pracÄ™.

open access

zdjęcie

 

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR