Technologie na dobre wkroczy艂y ju偶 w nasze 偶ycie pozwalaj膮c nam, konsumentom, 偶y膰 wygodniej, a przynajmniej mie膰 poczucie, 偶e tak jest. Korzystaj膮c z nich studiujemy, pracujemy, robimy zakupy, zaci膮gamy kredyty, za艂atwiamy szereg spraw w urz臋dach czy realizujemy swoje potrzeby zwi膮zane z rozrywk膮. Stali艣my si臋 nie tylko ich odbiorc膮, ale aktywnie uczestniczymy w procesie ich kreacji, poszerzaj膮c ich dotychczasowe zastosowania i szukaj膮c w nich nowych funkcjonalno艣ci. Sztuczna inteligencja, 5G czy telemedycyna przesta艂y by膰 jedynie futurystycznymi poj臋ciami - to my nadajemy im intencjonalne znaczenie. Inspiruj膮 nas i na nowo definiuj膮 nasz膮 to偶samo艣膰, staj膮c si臋 pomostem mi臋dzy tym, co by艂o i tym, co dopiero nast膮pi.
Z drugiej jednak strony ograniczona przewidywalno艣膰, zar贸wno co do dalszego rozwoju samych technologii, jak i praktycznych rozwi膮za艅 na nich opartych, budzi obawy i jest niejednokrotnie 藕r贸d艂em w膮tpliwo艣ci wobec nich. Potencjalna utrata kontroli nad publikowanymi tre艣ciami, zjawisko wszechobecnych fake news贸w czy mo偶liwa dyskryminacja cyfrowa stawiaj膮 pytania o miejsce cz艂owieka 鈥� konsumenta w 艣wiecie technologicznych zmian. Spo艂eczne zaufanie wobec technologii i jej akceptacja nie s膮 bowiem czym艣 niepodwa偶alnym i danym raz na zawsze. Wymagaj膮 one 艣wiadomego zaanga偶owania i odpowiedzialno艣ci wszystkich uczestnik贸w rynku, w tym konsument贸w, w ka偶dym obszarze potencjalnej interakcji.
Kluczowa w tym procesie wydaje si臋 by膰 etyka, co wida膰 chocia偶by w coraz liczniejszych odniesieniach do niej w dokumentach Parlamentu Europejskiego (鈥濭uidelines on ethics in artificial intelligence: context and implementation鈥�) czy Komisji Europejskiej (鈥濨ia艂a ksi臋ga w sprawie sztucznej inteligencji. Europejskie podej艣cie do doskona艂o艣ci i zaufania鈥�). Problematyk臋 t臋 porusza r贸wnie偶 pierwszy polski raport 鈥濪igital Ethics 鈥� polscy konsumenci wobec wyzwa艅 etycznych zwi膮zanych z rozwojem technologii鈥�, kt贸rego premiera ju偶 wkr贸tce. Jest on efektem wsp贸艂pracy Wydzia艂u Zarz膮dzania Uniwersytetu 艁贸dzkiego i Orange Polska i obejmuje wyniki bada艅 w czterech obszarach: wzorce moralne, znajomo艣膰 i zakres korzystania z technologii, obawy i w膮tpliwo艣ci etyczne zwi膮zane z technologi膮 oraz odpowiedzialno艣膰 i bezpiecze艅stwo w 艣wiecie technologii.
Wydaje si臋, 偶e coraz bardziej potrzebujemy r贸wnowagi mi臋dzy humanizmem a dataizmem. Czy kluczem do tego faktycznie stanie si臋 etyka? O tym przekonamy si臋 ju偶 w najbli偶szych latach.
Autorzy:
dr Agata Rudnicka, Wydzia艂 Zarz膮dzania U艁
dr Dominika Kaczorowska-Spychalska, Wydzia艂 Zarz膮dzania U艁
dr hab. Janusz Reichel, prof. U艁, Wydzia艂 Zarz膮dzania U艁
Monika Kulik 鈥� Orange Polska, Partner badania