Badania przeprowadzone w tym roku przez zesp贸艂 z Wydzia艂u Zarz膮dzania Uniwersytetu 艁贸dzkiego wsp贸lnie z Orange Polska pokazuj膮, 偶e konsumenci, cho膰 powszechnie korzystaj膮 z nowoczesnych technologii, doceniaj膮 ich rol臋 i widz膮 potrzeb臋 ich u偶ytkowania, maj膮 jednak konkretne obawy zwi膮zane z rozwojem nowoczesnych technologii. Dotycz膮 one zar贸wno produkt贸w, kt贸re jeszcze nie s膮 stosowane na szerok膮 skal臋, jak np. pojazdy autonomiczne czy robotyzacja pracy, jak r贸wnie偶 艣ladu technologicznego, kt贸ry zostawiaj膮 u偶ytkownicy sieci. Ch臋膰 korzystania z rozwi膮za艅 usprawniaj膮cych procesy, daj膮cych mo偶liwo艣膰 ich automatyzacji i robotyzacji przek艂ada si臋 na kolejne pomys艂y i wdro偶enia. Poci膮ga to jednak za sob膮 konsekwencje w dost臋pie do danych, monitorowaniu zachowa艅 ludzkich w przestrzeni wirtualnej czy przekazywaniu cz臋艣ci proces贸w decyzyjnych autonomicznym systemom. St膮d zar贸wno firmy technologiczne, odbiorcy ich produkt贸w, jak i sami konsumenci staj膮 u progu nowych wyzwa艅.
Odpowiedzialno艣膰 za produkt w przypadku rozwi膮za艅 technologicznych wymaga spojrzenia przez pryzmat d艂u偶szej perspektywy oraz szerzej oceny konsekwencji na wypadek r贸偶nych scenariuszy rozwoju. Do obszar贸w wymagaj膮cych szczeg贸lnej uwagi nale偶膮: ochrona danych osobowych i swob贸d obywatelskich, zabezpieczenie przed nieupowa偶nionym i nieetycznym ich wykorzystaniem, jako艣膰 publikowanych materia艂贸w, w tym procedury zapobiegaj膮ce zjawisku fake news贸w, spos贸b komunikacji o danej technologii, mechanizmach jej funkcjonowania oraz mo偶liwo艣ciach i ograniczeniach jej wykorzystania. Wiedza o tym, jak funkcjonuje dana technologia, jak gromadzone i przechowywane s膮 dane to obszar, kt贸ry wzbudza szczeg贸lne zainteresowanie w艣r贸d konsument贸w. Bez znajomo艣ci zasad dzia艂ania danej technologii czuj膮 si臋 oni niepewnie i maj膮 obawy co do uczciwo艣ci podmiot贸w oferuj膮cych dane rozwi膮zanie.
Obecnie redefiniowane s膮 relacje cz艂owiek-maszyna. Oddzia艂ywanie spo艂eczne nowoczesnych technologii jest ogromne, a niew艂a艣ciwe postawienie granic ingerencji w tkank臋 spo艂eczn膮 czy oddzia艂ywanie na samostanowienie jednostek rodzi膰 mo偶e wiele negatywnych konsekwencji. Cyfrowa spo艂eczna odpowiedzialno艣膰 to nie tylko nowe mo偶liwo艣ci, ale przede wszystkim uwaga skierowana na procesy towarzysz膮ce samej technologii, jej wp艂yw spo艂eczny i wymiar etyczny. Takim przyk艂adem jest np. robotyzacja pracy, na kt贸r膮 zwr贸ci艂y uwag臋 osoby bior膮ce udzia艂 w badaniu Digital ethics 鈥� polscy konsumenci wobec wyzwa艅 etycznych zwi膮zanych z rozwojem technologii, przeprowadzonym przez zesp贸艂 z Wydzia艂u Zarz膮dzania Uniwersytetu 艁贸dzkiego: Agat臋 Rudnick膮, Dominik臋 Kaczorowsk膮-Spychalsk膮 i Janusza Reichela, a tak偶e Monik臋 Kulik z Orange Polska, Partnera badania. Wed艂ug nich istnieje spo艂eczna obawa o przysz艂o艣膰 miejsc pracy, w kt贸rych ludzie mog膮 by膰 zast臋powani soft robotami. Jest to jeden z bardziej wyrazistych przyk艂ad贸w na to, 偶e istnieje du偶a potrzeba wsp贸艂pracy biznesu z otoczeniem na rzecz etycznych rozwi膮za艅 maj膮cych na uwadze nie tylko korzy艣ci biznesowe, ale przede wszystkim dobro og贸艂u. Firmy spo艂ecznie odpowiedzialne stoj膮 te偶 przed du偶ym wyzwaniem edukacyjnym. Bez rozumienia proces贸w technologicznych nie da si臋 rozwiewa膰 w膮tpliwo艣ci, w tym tych natury etycznej. To mi臋dzy innymi do biznesu nale偶y obja艣nianie 艣wiata, kt贸ry tworzy, po to, by u偶ytkownik m贸g艂 bezpiecznie i 艣wiadomie korzysta膰 z nowinek technologicznych.
Oficjalna premiera raportu Digital ethics 鈥� polscy konsumenci wobec wyzwa艅 etycznych zwi膮zanych z rozwojem technologii planowana jest na koniec listopada br.
Z dokumentem b臋dzie mo偶na si臋 zapozna膰 na stronach Uniwersytetu 艁贸dzkiego oraz Orange Polska i podczas wydarze艅 towarzysz膮cych og艂oszeniu jego wynik贸w.
Autorzy materia艂u:
dr Agata Rudnicka, Wydzia艂 Zarz膮dzania U艁
dr Dominika Kaczorowska-Spychalska, Wydzia艂 Zarz膮dzania U艁
dr hab. Janusz Reichel, prof. U艁, Wydzia艂 Zarz膮dzania U艁
Monika Kulik 鈥� Orange Polska, Partner badania