Komentuje dr Dominika Kaczorowska-Spychalska z Wydzia艂u Zarz膮dzania Uniwersytetu 艁贸dzkiego.
Sztuczna inteligencja (ang. Artificial Intelligence) potrzebuje danych, by m贸c si臋 na nich uczy膰. Big Data pozwala jej 艂膮czy膰 i analizowa膰 ogromne ilo艣ci zanonimizowanych danych dotycz膮cych zar贸wno symptom贸w, przebiegu choroby, jak i 艣cie偶ek transmisji wirusa, dostarczaj膮c materia艂u do nauki. Ju偶 dzisiaj m贸wi si臋 o tym, 偶e analizuj膮c dane dotycz膮ce ruchu lotniczego, sztuczna inteligencja przewidzia艂a pocz膮tek wybuchu obecnej pandemii o kilka dni wcze艣niej ni偶 wskazuj膮 na to oficjalne informacje.
Jej potencja艂 mo偶e okaza膰 si臋 nieoceniony w pracach nad szczepionk膮, pozwalaj膮c, w du偶o kr贸tszym czasie ni偶 zrobi艂by to cz艂owiek, przeanalizowa膰 steki tysi臋cy danych pochodz膮cych z ca艂ego 艣wiata w poszukiwaniu zwi膮zk贸w i zale偶no艣ci. Mo偶e nas wesprze膰 w diagnozowaniu os贸b zara偶onych i identyfikacji nosicieli, a tak偶e dokonuj膮c predykcji zapotrzebowania na sprz臋t medyczny czy potencjalne ob艂o偶enie poszczeg贸lnych oddzia艂贸w, u艂atwi膰 zarz膮dzanie posiadanymi zasobami.
Plac贸wki medyczne coraz cz臋艣ciej korzystaj膮 z chatbot贸w, czyli program贸w komputerowych, kt贸re prowadz膮 rozmow臋 w j臋zyku naturalnym, ucz膮 si臋 wraz z kolejnymi do艣wiadczeniami i pog艂臋biaj膮 swoje umiej臋tno艣ci komunikacji z pacjentami. Z jednej strony, pe艂n膮 one funkcje informacyjne i edukacyjne dostarczaj膮c najwa偶niejszych fakt贸w dotycz膮cych koronawirusa i obecnej sytuacji, jak chatbot WHO czy voicebot na infolinii NFZ. Przekazywane przez nie informacje s膮 wiarygodne i trafiaj膮 do os贸b zainteresowanych w czasie rzeczywistym, przeciwdzia艂aj膮c polityce dezinformacji - wszechobecnej infodemii bazuj膮cej na fake newsach.
Z drugiej za艣 strony, chatboty mog膮 prowadzi膰 r贸wnie偶 wst臋pny wywiad weryfikuj膮c objawy COVID-19. Pe艂ni膮c funkcje diagnostyczne, w oparciu o zaprogramowane w ich bazach dane, szacuj膮 ryzyko tego czy zostali艣my zara偶eni. Na tej podstawie przekazuj膮 swoje rekomendacje, ale tak postawiona diagnoza jest oczywi艣cie tylko sugesti膮 co do dalszego zachowania. Ze wzgl臋du jednak na przeci膮偶enie systemu medycznego dzia艂aniami ukierunkowanymi na walk臋 z pandemi膮 koronawirusa, chatboty zaczynaj膮 by膰 wykorzystywane tak偶e w kontakcie z pacjentami cierpi膮cymi na inne choroby. Dysponuj膮c szerok膮 baz膮 symptom贸w, mog膮 one pe艂ni膰 wsparcie w ustaleniu dalszego post臋powania medycznego, w tym w zakresie us艂ug medycyny zdalnej.
Nieustannie wzrasta, w walce z koronawirusem, wykorzystanie aplikacji mobilnych, kt贸re pozwalaj膮 sprawdzi膰, czy mieli艣my jakikolwiek kontakt z osob膮 zaka偶on膮, wskazuj膮 lokalizacj臋 potwierdzonych przypadk贸w wyst膮pienia koronawirusa, a tak偶e, tak jak w Chinach, s膮 no艣nikiem kod贸w warunkuj膮cych nasz dost臋p do miejsc publicznych, jak metro czy sklepy. W przypadku przyznania nam kodu 偶贸艂tego czy czerwonego nasz dost臋p do takich miejsc jest ograniczony na czas, odpowiednio 7 lub 14 dni, obowi膮zkowej kwarantanny. R贸wnie偶 w Polsce wykorzystywana jest obecnie aplikacja 鈥濳warantanna domowa鈥�, kt贸ra u艂atwia weryfikacj臋 os贸b, kt贸re zosta艂y obj臋te tym przymusem. Zaimplementowana w niej technologia geolokalizacji oraz systemy por贸wnywania twarzy pozwalaj膮 sprawdzi膰 czy zasady kwarantanny nie s膮 naruszone. Podobne rozwi膮zania pojawi艂y si臋 ju偶 w Czechach, Tajlandii, Rosji (Moskwa) czy Iranie. O tego typu aplikacjach my艣l膮 tak偶e w艂adze Niemiec i Wielkiej Brytanii.
W wielu miejscach publicznych instalowane s膮 kamery pozwalaj膮ce na identyfikacj臋 w t艂umie os贸b z podwy偶szon膮 temperatur膮, co przy jednoczesnym wykorzystaniu, tak jak w Chinach, technologii rozpoznawania twarzy (ang. social tracking), pozwala na szybk膮 identyfikacj臋 os贸b zaka偶onych i os贸b, z kt贸rymi mia艂y one kontakt. Tym samym przyczynia si臋 do os艂abienia tempa rozprzestrzeniania wirusa. Pomagaj膮 w tym te偶 drony, kt贸re s膮 coraz powszechniej wykorzystywanym narz臋dziem obserwacji miejsc publicznych, jak parki, skwery czy bulwary. Internet rzeczy (ang. Internet of Things) mo偶e okaza膰 si臋 nieoceniony w kontroli stanu zdrowia os贸b choruj膮cych w domu. Dzi臋ki bowiem inteligentnym opaskom (ang. wearables), mo偶liwy jest monitoring, w czasie rzeczywistym, ich podstawowych parametr贸w 偶yciowych, jak chocia偶by temperatura czy saturacja. Inteligentne roboty mog膮 nas wesprze膰 w opiece nad pacjentami, podaj膮c im posi艂ki czy przejmuj膮c na siebie kwestie sterylizacji pomieszcze艅 w kt贸rych oni przebywaj膮, a technologia 3D pozwala drukowa膰 przy艂bice ochronne, gogle, zawory do masek czy respirator贸w. Technologie chmurowe wspieraj膮 biznes, pozwalaj膮c nam pracowa膰 zdalnie i uczestniczy膰 w spotkaniach online, chatach i wideokonferencjach, za艣 cyfrowi pracownicy, dzi臋ki technologii Robotic Proces Automation, realizuj膮 procesy biznesowe, pomagaj膮c Biznesowi 4.0 dzia艂a膰 zgodnie z ustalonymi wcze艣niej harmonogramami.
Wykonuj膮, w zast臋pstwie cz艂owieka, szereg czynno艣ci, usprawniaj膮 jego prac臋 i s膮 wa偶nym wsparciem w walce z koronawirusem oraz jego konsekwencjami gospodarczymi, spo艂ecznymi i politycznymi. Niew艂a艣ciwie jednak wykorzystane mog膮 sta膰 si臋, jak w pa艅stwach autorytarnych, narz臋dziem nadmiernej inwigilacji, ograniczenia naszej prywatno艣ci czy zmniejszenia naszej autonomii, cz臋sto za nasz膮 zgod膮 i w imi臋 przysz艂ego bezpiecze艅stwa spo艂ecznego. Czy taki scenariusz czeka nas tym razem? Miejmy nadziej臋, 偶e jednak nie.
Autorka komentarza:
dr Dominika Kaczorowska-Spychalska
Wydzia艂 Zarz膮dzania Uniwersytetu 艁贸dzkiego