Dr Ewa Ciszewska przyjrzy si臋 tw贸rczo艣ci 艂贸dzkiego Studia Se-Ma-For i Studia Filmowego Gottwaldov. Zajmie si臋 badaniami nad kultur膮 produkcji w odniesieniu do filmu animowanego w czasach komunizmu i transformacji ustrojowej w Czechos艂owacji i w Polsce. Wniosek badaczki z Katedry Filmu i Medi贸w Audiowizualnych zosta艂 zakwalifikowany do finansowania w ramach konkursu NCN CEUS-UNISONO.
鈥�&苍产蝉辫;Ciesz臋 si臋, 偶e uzyska艂am mo偶liwo艣膰 do艂o偶enia 鈥瀋egie艂ki鈥� do budowania zasobu wiedzy o kulturze filmowej 艁odzi. Studio Ma艂ych Form Filmowych Se-Ma-For niew膮tpliwie zas艂uguje na uwag臋 badawcz膮, poniewa偶 stanowi艂o ono 鈥�&苍产蝉辫;obok Wytw贸rni Film贸w Fabularnych, Wytw贸rni Film贸w O艣wiatowych oraz 艁贸dzkich Zak艂ad贸w Kinotechnicznych 鈥濸rexer鈥� 鈥�&苍产蝉辫;niezwykle wa偶ny element 鈥濰olly艁odzi鈥� 鈥�&苍产蝉辫;m贸wi dr Ewa Ciszewska.
W swoich badaniach dr Ciszewska chcia艂aby zastanowi膰 si臋 nad specyfik膮 dzia艂ania 艂贸dzkiego o艣rodka animacji filmowej, zrekonstruowa膰 jego pocz膮tki oraz przyjrze膰 si臋 latom najwi臋kszego rozkwitu studia.
鈥�&苍产蝉辫;R贸wnolegle animacji czechos艂owackiej b臋dzie przygl膮da艂 si臋 m贸j partner badawczy, mgr. Ph.D. Pavel Skopal z Uniwersytetu Masaryka w Brnie. Por贸wnamy mechanizmy funkcjonowania Studia Ma艂ych Form Filmowych w 艁odzi i Studia Filmowego Gottwaldov (w kt贸rym tworzyli tacy tytani czeskiej animacji jak Herm铆na T媒rlov谩 i Karel Zeman) 鈥�&苍产蝉辫;dzi臋ki temu dowiemy si臋 wi臋cej o czechos艂owackiej i polskiej animacji okresu socjalizmu 鈥� dodaje dr Ciszewska.
Karel Zeman, Hermina T媒rlov谩, Daniel Szczechura, Zbigniew Rybczy艅ski 鈥�&苍产蝉辫;wybitni tw贸rcy animacji
Studia film贸w animowanych w Zl铆nie (Czechy) i 艁odzi (Polska) by艂y jednymi z najwa偶niejszych o艣rodk贸w produkcji filmowej w bloku wschodnim. Pracowali w nich uznani p贸藕niej na ca艂ym 艣wiecie tw贸rcy tacy jak Karel Zeman, Hermina T媒rlov谩, Daniel Szczechura czy Zbigniew Rybczy艅ski, a ich filmy zdoby艂y najbardziej presti偶owe nagrody na festiwalach w Cannes, Wenecji i Locarno czy nagrod臋 Oscara. W ci膮gu swojego istnienia oba studia wyprodukowa艂y tysi膮ce film贸w animowanych, lalkowych i kombinowanych; wa偶n膮 cz臋艣ci膮 ich dorobku by艂y tak偶e produkcje na zam贸wienie, zw艂aszcza dla telewizji.
Opr贸cz film贸w animowanych w studiach w Zl铆nie i 艁odzi powsta艂y r贸wnie偶 filmy fabularne, dokumentalne, szkolne czy reklamowe. Jednak偶e dotychczasowe opracowania 鈥�&苍产蝉辫;popularyzacyjne, po艣wi臋cone konkretnym sylwetkom tw贸rc贸w lub analizom wybranych film贸w 鈥�&苍产蝉辫;nie wyczerpuj膮 bogactwa zagadnie艅 zwi膮zanych z produkcj膮 animacji w Studiu Filmowym Gottwaldov i Studiu Ma艂ych Form Filmowych Se-Ma-For w 艁odzi.
Se-Ma-For i Studio Filmowe Gottwaldov 鈥�&苍产蝉辫;por贸wnanie
Projekt ma na celu analiz臋 i por贸wnanie centr贸w animacji filmowej w Gottwaldovie i 艁odzi. Produkcja animowana w Studiu Filmowym Gottwaldov nawi膮zywa艂a do produkcji filmowej firmy Ba钮a zapocz膮tkowanej w latach trzydziestych XX wieku. Specyficzna pozycja studia Zl铆n/Gottwaldov i Studia Ma艂ych Form Filmowych Se-Ma-For w 艁odzi poza centrami administracyjnymi i produkcyjnymi sprawia, 偶e s膮 one idealnym materia艂em do bada艅 por贸wnawczych.
Badania b臋d膮 metodologicznie oparte na metodzie prozopograficznej (tj. na zbiorowych monografiach wybranej grupy pracownik贸w studi贸w animacji). Efektywno艣膰 sieci w Gottwaldovie i 艁odzi by艂a uwarunkowana silnym 艣rodowiskiem filmowym i autorytetem tw贸rczym filmowc贸w, a jednocze艣nie sieci przyczynia艂y si臋 do utrzymania jako艣ci produkcji. Zaproponowane badania otwieraj膮 mo偶liwo艣膰 por贸wnania struktury i intensywno艣ci wi臋zi osobistych, materialnych i instytucjonalnych, kt贸re ukszta艂towa艂y te studia. Produkcje z 艁odzi i Zl铆na s膮 kluczowymi elementami dziedzictwa polskiej i czeskiej animacji filmowej, dlatego wa偶nym elementem badania b臋dzie okre艣lenie charakteru tego dziedzictwa oraz metod kszta艂towania i zarz膮dzania dziedzictwem polskiej i czeskiej animacji filmowej.
Niezb臋dna wiedza o polskiej i czeskiej animacji
Odpowiedzi na pytania badawcze 鈥�&苍产蝉辫;udzielane za pomoc膮 analiz filmowych, kwerend archiwalnych i wywiad贸w z tw贸rcami 鈥�&苍产蝉辫;umo偶liwi膮 pe艂niejsz膮 i bardziej zniuansowan膮 wiedz臋 o polskiej i czeskiej animacji filmowej. Efektem bada艅 b臋d膮 opracowania dotycz膮ce animacji polskiej i czeskiej 鈥�&苍产蝉辫;dwie zbiorowe monografie (jedna w j臋zyku czeskim i jedna w j臋zyku polskim), trzy angloj臋zyczne teksty publikowane w czasopismach z bazy danych SCOPUS oraz numer tematyczny czasopisma indeksowanego w Scopus (w j臋zyku angielskim). Zebrane dane dotycz膮ce pracownik贸w studia animacji zostan膮 opublikowane w formie internetowej bazy danych. Publikacje dotycz膮ce centr贸w animacji w Gottwaldovie i 艁odzi maj膮 wype艂ni膰 luk臋 w badaniach nad kultur膮 produkcji w odniesieniu do filmu animowanego w czasach komunizmu i transformacji ustrojowej, zar贸wno w Czechos艂owacji, jak i w Polsce.
Projektowi 鈥濻tudia animacji w Gottwaldowie i 艁odzi (1945/47-1990) 鈥�&苍产蝉辫;por贸wnawcza biografia zbiorowa鈥� przyznano dofinansowanie w wysoko艣ci 439 200 z艂otych.
Materia艂 藕r贸d艂owy: dr Ewa Ciszewska, Katedra Filmu i Medi贸w Audiowizualnych, Wydzia艂 Filologiczny U艁
Redakcja: Centrum Promocji U艁
Foto: