Ta organizowana co dwa lata (pocz膮wszy od 1986 r.) konferencja to flagowe wydarzenie dla kadry kierowniczej i przedstawicieli politycznych, kt贸rego podstawowym celem jest promowanie relacji gospodarczych mi臋dzy RFN a pa艅stwami regionu Azji i Pacyfiku. W tegorocznej edycji kongresu, zorganizowanej cz臋艣ciowo wirtualnie, udzia艂 wzi臋li zar贸wno decydenci polityczni, jak i biznesowi 鈥� w tym kanclerz Angela Merkel; minister gospodarki i energii RFN Peter Altmaier; minister gospodarki, handlu i przemys艂u Japonii Hiroshi Kajiyama, minister koordynuj膮cy ds. gospodarczych Indonezji Airlangga Hartarto, minister finans贸w Australii Mathias Cormann, oraz liczni przedstawiciele niemieckich think tank贸w, fundacji politycznych i 艣rodowiska naukowego. Ca艂e spotkanie podzielone zosta艂o na kilka paneli po艣wi臋conych znaczeniu regionu Azji i Pacyfiku w XXI wieku 鈥� wsp贸艂pracy unijno-azjatyckiej w nadchodz膮cych latach, globalnym 艂a艅cuchom dostaw i regionalizacji, relacjom Niemiec z Japoni膮 w sektorze cyfrowym, znaczeniu ASEANu oraz przysz艂ej roli Azji i Pacyfiku w polityce 艣wiatowej.
W przem贸wieniu rozpoczynaj膮cym konferencj臋, Joe Kaeser, przewodnicz膮cy Komitetu Niemieckiego Biznesu Azji i Pacyfiku a zarazem dyrektor generalny koncernu Siemens, stwierdzi艂 jasno, 偶e pandemia COVID-19 postawi艂a 艣wiatow膮 gospodark臋 przed zupe艂nie nieoczekiwanymi wyzwaniami i zmusi艂a pa艅stwa na ca艂ym 艣wiecie do ponownej oceny tego, co b臋dziemy rozumie膰 jako business as usual w przysz艂o艣ci. W nawi膮zaniu do pandemii Kaeser powiedzia艂, 偶e nowe dane gospodarcze pokaza艂y, 偶e Chiny szybko wysz艂y z kryzysu, co wynika zar贸wno z wielko艣ci rynku chi艅skiego, ale tak偶e z dzia艂a艅 rz膮du centralnego. Stwierdzi艂 ponadto: 鈥瀢idzimy, 偶e chi艅ski system by艂 lepszy od zachodnich w zakresie walki z kryzysem鈥�.
Podczas swojego wyst膮pienia kanclerz Merkel zwr贸ci艂a uwag臋, 偶e obecnie 75% niemieckiego eksportu do Azji trafia na wsch贸d tego kontynentu, a po艂owa do samych Chin. Jak stwierdzi艂a: 鈥瀒stnieje wiele mo偶liwo艣ci dywersyfikacji i wej艣cia na dodatkowe rynki w regionie Azji i Pacyfiku鈥�. Wskazywa艂a jednak na nadal nierozwi膮zany tetragon problem贸w 鈥� 1. kwesti臋 r贸wnego traktowania firm, 2. przejrzysto艣ci, 3. bezpiecze艅stwa prawnego, 4. ochrony w艂asno艣ci intelektualnej. We wszystkich czterech obszarach niemieckie firmy od lat skar偶膮 si臋 na problemy w Chinach. Rozwi膮zaniem dla nich mo偶e by膰 negocjowana od sze艣ciu lat umowa handlowa UE-Chiny 鈥� je艣li porozumienie zostanie osi膮gni臋te do ko艅ca tego roku, to Chiny b臋d膮 musia艂y wiele zrobi膰 w kwestiach dost臋pu do rynku i zr贸wnowa偶onego rozwoju.
Patrz膮c realistycznie na relacje z Pa艅stwem 艢rodka, Niemcy chc膮 jednak dywersyfikowa膰 partnerstwo w Azji i wyj艣膰 daleko poza poziom relacji RFN-ChRL. Mimo kwestii spornych stosunki te s膮 oczywi艣cie niezwykle intensywne 鈥� ale niemiecki biznes ma apetyt na wi臋cej. Jako zapalenie zielonego 艣wiat艂a dla aktywnych poszukiwa艅 nowych partner贸w mo偶na odczyta膰 s艂owa ministra Petera Altmaiera, kt贸ry podczas konferencji wezwa艂 niemieckie firmy w Azji do tworzenia alternatyw dla biznesu w Chinach. Altmaier stwierdzi艂 wprost: 鈥瀘czywi艣cie chcemy zdywersyfikowa膰 nasze 艂a艅cuchy dostaw鈥�. W odniesieniu do ChRL powiedzia艂, 偶e pandemia pokaza艂a, i偶 艂a艅cuchy dostaw, kt贸re s膮 bardzo jednostronne, prowadz膮 do uzale偶nie艅 i s膮 podatne na gospodarcze turbulencje. Odpowiedzi膮 na ekonomiczne 鈥瀢膮skie gard艂a鈥� powinna wi臋c by膰 dywersyfikacja partner贸w. Altmaier wskaza艂 tu m.in. na Singapur i Kore臋 Po艂udniow膮, kt贸re doskonale poradzi艂y sobie z pandemi膮. Kontruj膮c s艂owa Kaesera szef resortu gospodarki podkre艣li艂 jednak, 偶e Niemcy udowodnili, 偶e pandemi臋 mo偶na zwalcza膰 r贸wnie skutecznie za pomoc膮 modelu otwartego spo艂ecze艅stwa, jak w przypadku 鈥瀒nnych form rz膮du i spo艂ecze艅stwa鈥�.
Postulat dywersyfikacji wsp贸艂pracy gospodarczej przewija艂 si臋 zreszt膮 przez ca艂膮 konferencj臋. Szef Siemensa tak偶e zwraca艂 uwag臋 na t臋 potrzeb臋, w szczeg贸lno艣ci wymieniaj膮c Indie, Wietnam i Indonezj臋 jako wa偶ne pa艅stwa alternatywne dla niemieckich inwestycji. Niemcy ju偶 organizuj膮 tam szkolenia, aby zapewni膰 sobie dost臋p do wykwalifikowanych pracownik贸w. Projektuje si臋, 偶e w sytuacji kryzysowej b臋dzie ich mo偶na stosunkowo szybko przenie艣膰 do pracy w innym kraju, nawet w RFN. Zatem niemieckie firmy i politycy ju偶 pracuj膮 nad systemowym rozwi膮zaniem problemu niedoboru specjalist贸w i promuj膮 zwi臋kszanie kwalifikacji w艣r贸d pracownik贸w w krajach Azji Po艂udniowowschodniej oraz w Indiach, tak jak to robili w ostatnich latach w ChRL.
Toczone podczas konferencji debaty wpisuj膮 si臋 zreszt膮 w szerszy kontekst otwarcia Niemiec na pa艅stwa Indo-Pacyfiku. Na pocz膮tku wrze艣nia br. rz膮d federalny opublikowa艂 now膮 strategi臋, zatytu艂owan膮 鈥濶iemcy 鈥� Europa 鈥� Azja: razem kszta艂towa膰 XXI wiek鈥�. W tym 70-stronicowym dokumencie wskazuje si臋, 偶e region APW i Indii wytwarza obecnie prawie 40% 艣wiatowego PKB. Jednocze艣nie Indo-Pacyfik jest kluczem do kszta艂towania porz膮dku mi臋dzynarodowego w XXI wieku.
W wytycznych dla niemieckiej polityki zagranicznej podkre艣la si臋 ponadto, 偶e geopolityczne zmiany w tej cz臋艣ci 艣wiata maj膮 bezpo艣redni wp艂yw na Republik臋 Federaln膮, bowiem gospodarka niemiecka jest 艣ci艣le powi膮zana z krajami APW i Indiami poprzez globalne 艂a艅cuchy dostaw. Je艣li konflikty w regionie os艂abiaj膮 bezpiecze艅stwo i stabilno艣膰 w tym regionie, przynosi to tak偶e konsekwencje dla Niemiec. Potrzeba zatem wsp贸lnego dzia艂ania. W szczeg贸lno艣ci, je艣li chodzi o jedno z najwi臋kszych wyzwa艅 na 艣wiecie 鈥� walk臋 ze zmianami klimatu i zanieczyszczeniem m贸rz. Tutaj rz膮d federalny chce znale藕膰 rozwi膮zania wsp贸lnie z krajami Indo-Pacyfiku, tak偶e poprzez blisk膮 wsp贸艂prac臋 z ASEANem. Ponadto rz膮d w Berlinie chce intensywniej kooperowa膰 w celu wzmocnienia rz膮d贸w prawa i ochrony praw cz艂owieka, mi臋dzynarodowego bezpiecze艅stwa oraz wymiany w dziedzinie kultury, edukacji i nauki. Co istotne, rz膮d federalny zamierza wykorzysta膰 w艂asne wytyczne do promowania europejskiej strategii dla regionu Indo-Pacyfiku. Dlatego dokument generalnie przyjmuje europejskie podej艣cie polityczne i oferuje punkty wyj艣cia do 艣ci艣lejszej wsp贸艂pracy, tak偶e na szczeblu Wsp贸lnoty. Poszerzane maj膮 by膰 chocia偶by stosunki gospodarcze 鈥� m.in. poprzez zawarcie unijnych um贸w o wolnym handlu z krajami Indo-Pacyfiku.
Niemiecki rz膮d doskonale zdaje sobie spraw臋, 偶e dobrobyt i wp艂ywy geopolityczne RFN w nadchodz膮cych latach zale偶e膰 b臋d膮 g艂贸wnie od tego, jak b臋dzie wygl膮da艂a wsp贸艂praca z pa艅stwami regionu, poniewa偶 to tam zapada膰 b臋d膮 decyzje o regu艂ach mi臋dzynarodowego porz膮dku jutra. Niemcy pod 偶adnym pozorem nie chc膮 by膰 tylko przedmiotem tych decyzji. Ich silne poczucie podmiotowo艣ci realizowa膰 si臋 b臋dzie w艂a艣nie poprzez now膮 strategi臋.