Prof. Jerzy Jarniewicz otrzyma艂 Nagrod臋 Literack膮 Nike 2022 za zbi贸r poezji 鈥濵ondo cane鈥� (Wydawnictwo Biuro Literackie).
Jerzy Jarniewicz urodzi艂 si臋 w 艁owiczu (1958), mieszka i pracuje w 艁odzi. Uko艅czy艂 anglistyk臋 i filozofi臋 na Uniwersytecie 艁贸dzkim, z kt贸rym do dzi艣 jest zwi膮zany jako wyk艂adowca w Instytucie Anglistyki U艁. Stopie艅 profesora uzyska艂 w 2015 roku. Opr贸cz kariery akademickiej i tw贸rczo艣ci poetyckiej, zajmuje si臋 r贸wnie偶 krytyk膮 literack膮 i przek艂adem literatury. T艂umaczy艂 m.in. Philipa Rotha, Raymonda Carvera czy Jamesa Joyce鈥檃. Wyr贸偶nienia: m.in. nominowany do 鈥濶ike鈥� w 2008 i 2019, nominowany do Wroc艂awskiej Nagrody 鈥濻ilesius鈥� w 2013 i 2016, lureat tej nagrody w 2018, odznaczony Z艂otym Krzy偶em Zas艂ugi.
Anna Ka艂u偶a tw贸rczo艣膰 Jarniewicza opisywa艂a w nast臋puj膮cy spos贸b:
W艣r贸d r贸偶nych w膮tk贸w, zmieniaj膮cych si臋 styl贸w pisania o Bogu, mi艂o艣ci, dzieci艅stwie, to偶samo艣ci, nieobecno艣ci, najcz臋艣ciej powraca艂 problem komunikacji j臋zykowej. Od pocz膮tku kwestia uwik艂ania realnego w s艂owa, a nie w meandry pami臋ci, nawet je艣li i one s膮 pami臋ci膮 o minionych s艂owach, stanowi艂a si艂臋 nap臋dow膮 tej poezji.
(ze strony culture.pl)
Karol Por臋ba w swojej recenzji 鈥濵ondo cane鈥� zauwa偶a:
Si艂a wierszy Jarniewicza 鈥� na co wskazywali Pawe艂 Kaczmarski, Marta Koronkiewicz, Jakub Skurtys czy Rafa艂 Wawrzy艅czyk, pisz膮c o ksi膮偶kach Na dzie艅 dzisiejszy i chwil臋 obecn膮 (2012), Woda na Marsie (2015) oraz Puste noce (2017)1 鈥� le偶y mi臋dzy innymi w osobliwej zdolno艣ci tw贸rcy do poetyckich kontrapunkt贸w, prze艂amuj膮cych patos czy kampowo艣膰 niekt贸rych fraz, metafor lub sytuacji lirycznych [鈥
(ze strony magazynwizje.pl)
鈥濵ondo cane鈥� to tom wyre偶yserowany przez autora zgodnie z regu艂ami gatunku kina mondo cane. Jarniewicz rejestruje prawdziwe 艣mierci znajomych, zerwania, odej艣cia 鈥� i bezlito艣nie przygl膮da si臋 w艂asnym reakcjom na te 鈥瀔ra艅c贸wki鈥�. Kpiarsko poczyna sobie z modelem poezji konfesyjnej, gdy obna偶a zar贸wno perwersyjny wojeryzm medi贸w, jak i s艂abo艣ci w艂asnego, coraz cz臋艣ciej schorowanego cia艂a. Ci膮gle zmienia perspektyw臋 sk艂adni: raz ustawia obiektyw z ironicznego dystansu, a chwil臋 p贸藕niej kameruje wszystko w szokuj膮co intymnym zbli偶eniu. Jest tu wszystko, na co tak bardzo pragn臋li艣cie patrze膰, i na co tak bardzo patrze膰 wam nie dano.
(ze strony wydawcy)
Poeta pozwala sobie na bardzo interesuj膮c膮 gr臋 z samym w艂oskim Mondo Cane, filmem z 1962 roku, zbieraj膮cym antropologiczne ekscesy i dziwactwa w protogatunek szokumentu. Z jednej strony jest to nadal ten film, ten gatunek, ta 艣mier膰 i realna przemoc (m.in. wobec zwierz膮t) zarejestrowane na ekranie, ten sam estetyczny proces, kt贸re oferuje 鈥炁沵ie庐膰 jako spektakl, do ogl膮dania przez cudze oczy鈥�. Z drugiej jednak strony nie pojawia si臋 przecie偶 deklaracja, 偶e podmiot rzeczywi艣cie obejrza艂 ten film i 偶e mia艂 on jakikolwiek wp艂yw na wiersze (nawet tytu艂 utworu, kt贸ry jest literalnym przek艂adem s艂贸w z pocz膮tku dokumentu, w tym akurat brzmieniu wzi臋ty jest raczej z p贸藕niejszych opis贸w i not producenckich). Przeciwnie: mondo cane to w艂a艣nie obcoj臋zyczna nazwa, kt贸ra przybywa z przesz艂o艣ci, z dzieci艅stwa, z plakatu. Obwarowana jest zakazem, tak jakby do tego dzieci艅stwa kto艣 鈥� doro艣li? 鈥� pr贸bowa艂 nie dopu艣ci膰 dziwno艣ci i grozy 艣mierci. Rodzicielska cenzura staje si臋 zatem kolejn膮 sankcj膮, ta jednak uruchamia wyobra藕ni臋 podmiotu i sprawia, 偶e ju偶 od m艂odzie艅czych lat jego praca fantazjotw贸rcza skupia si臋 wok贸艂 tej granicy 鈥� nie mo偶e on jej przekroczy膰, nie mo偶e pozna膰, wi臋c dopowiada sobie wszystko to, co znajduje si臋 poza jego zasi臋giem:
Film, na kt贸ry mnie, bo nie doros艂em, do kina nie wpuszczono,
a kt贸rego sceny przez kilka kolejnych nocy wymy艣la艂em sobie
przed snem, na ile tylko pozwala艂a mi na to
niezapisana niczym, nieletnia wyobra藕nia, pr贸buj膮c,
wbrew pierwszemu w 偶yciu niespe艂nieniu, rozgry藕膰 s艂owa
z plakatu, mia艂 tytu艂 Mondo Cane.
(z recenzji 鈥濵ondo cane鈥� Jakuba Skurtysa ze strony wydawcy)
Tw贸rczo艣膰 poetycka Jerzego Jarniewicza:
鈥濳orytarze鈥�, Wydawnictwo 艁贸dzkie, 艁贸d藕 1984
鈥濺zeczy oczywisto艣膰鈥�, Wydawnictwo 艁贸dzkie, 艁贸d藕 1992
鈥濺ozmowa b臋dzie mo偶liwa鈥�, 鈥濨iblioteka鈥�, 艁贸d藕 1993
鈥濻膮 rzeczy kt贸rych nie ma鈥�, 鈥濨iblioteka鈥�, 艁贸d藕 1995
鈥濶iepoznaki鈥�, Biuro Literackie, Legnica 2000
鈥濸o 艣ladach鈥�, 鈥濨iblioteka鈥�, 艁贸d藕 2000
鈥濪ow贸d z to偶samo艣ci鈥�, Biuro Literackie, Legnica 2003
鈥濷ran偶ada鈥�, Biuro Literackie, Wroc艂aw 2005
鈥濻k膮din膮d. 1977-2007鈥� (wiersze zebrane), Biuro Literackie, Wroc艂aw 2007
鈥濵akija偶鈥�, Biuro Literackie, Wroc艂aw 2009
鈥濿yb贸r wiersza鈥� (wyb贸r i pos艂owie Piotr 艢liwi艅ski), WBPiCAK, Pozna艅 2012
鈥濶a dzie艅 dzisiejszy i chwil臋 obecn膮鈥�, Biuro Literackie, Wroc艂aw 2012
鈥濿oda na Marsie鈥�, Biuro Literackie, Wroc艂aw 2015
鈥濸uste noce鈥�, Biuro Literackie, Wroc艂aw 2017
鈥濵ondo cane鈥�, Biuro Literackie, Wroc艂aw 2021
殴r贸d艂a: culture.pl.pl, biuroliterackie.pl, magazynwizje.pl, lodz.tvp.pl, Wikipedia, U艁