R贸wnania teorii wzgl臋dno艣ci s膮 bardzo skomplikowane (cho膰, r贸wnocze艣nie, z punktu widzenia matematycznej harmonii, bardzo proste) i tylko w szczeg贸lnych przypadkach mo偶na znale藕膰 ich rozwi膮zania, r贸wnie偶 te opisuj膮ce czarne dziury. Aby je otrzyma膰, nale偶y poczyni膰 dodatkowe za艂o偶enia, kt贸re z pewno艣ci膮 nie s膮 spe艂nione w realnym 艣wiecie. Mo偶na by wi臋c podejrzewa膰, 偶e czarne dziury s膮 bardziej matematyczn膮 ciekawostk膮 ni偶 obiektami realnie istniej膮cymi. Zas艂ug膮 Rogera Penrose鈥檃 by艂o opracowanie nowatorskich, wyrafinowanych metod matematycznych, pozwalaj膮cych opisywa膰 og贸lne w艂asno艣ci rozwi膮za艅 r贸wna艅 Einsteina, nawet je艣li nie jeste艣my w stanie tych rozwi膮za艅 znale藕膰. Najwa偶niejszym wnioskiem z jego bada艅 by艂o stwierdzenie, 偶e, wbrew pocz膮tkowym podejrzeniom, czarne dziury mog膮, a nawet musz膮 si臋 pojawia膰 jako rezultat fizycznych proces贸w, takich jak zapadanie si臋 masywnych gwiazd. Jego pierwsza praca na ten temat z 1965 r., kt贸r膮 bez przesady mo偶na nazwa膰 epokow膮, liczy nieca艂e trzy strony (!) i jest prawdziw膮 pere艂k膮.
Wielk膮 zas艂ug膮 pozosta艂ej dw贸jki laureat贸w by艂o wykazanie, 偶e czarne dziury rzeczywi艣cie istniej膮. Rozwini臋te przez nich metody obserwacyjne, dotycz膮ce zar贸wno teleskop贸w naziemnych (tzw. optyka adaptatywna, pozwalaj膮ca na wyeliminowanie zaburze艅 spowodowanych drganiami atmosfery), jak i satelitarnych, pozwoli艂y na 艣ledzenie ruch贸w gwiazd w centrum naszej Galaktyki. Okaza艂o si臋, 偶e kr膮偶膮 one wok贸艂 bardzo masywnego obiektu zwanego Sagittarius A*; jego mas臋 ocenia si臋 na ok. cztery miliony mas S艂o艅ca. Bior膮c pod uwag臋 ca艂okszta艂t danych dotycz膮cych tego obiektu, nie ulega w膮tpliwo艣ci, 偶e jedynym wyja艣nieniem, zgodnym z aktualnym stanem wiedzy fizycznej, jest przyj臋cie, 偶e Sagittarius A* jest tzw. supermasywn膮 czarn膮 dziur膮. W ten spos贸b og贸lna teoria wzgl臋dno艣ci znalaz艂a spektakularne potwierdzenie.
Materia艂 藕r贸d艂owy: prof. dr hab. Piotr Kosi艅ski, Katedra Informatyki WFiIS U艁