29.11.2022
Korea Po艂udniowa liczy na wykorzystanie obecnego momentu rozwoju partnerstwa z Polsk膮. Wszystko za spraw膮 um贸w zbrojeniowych, kt贸re mog膮 okaza膰 si臋 pomocne w realizacji ambitnego planu wej艣cia na rynki europejskie z technologi膮 energii j膮drowej. Do tej pory wysi艂ki dyplomatyczne dotycz膮ce promowania korea艅skiego atomu skupia艂y si臋 przede wszystkim 鈥� cho膰 nie tylko 鈥� na Czechach: to w wygraniu przetargu na budow臋 dodatkowego reaktora w elektrowni j膮drowej Dukovany upatrywano otwarcia europejskich rynk贸w. Teraz Korea Po艂udniowa dostrzega takie otwarcie we wsp贸艂pracy z Polsk膮, i wcale nie jest zniech臋cona wyborem ameryka艅skiego Westinghouse przy realizacji Programu polskiej energetyki j膮drowej. Wyrazem tego by艂o podpisanie 31 pa藕dziernika listu intencyjnego przez polskie sp贸艂ki PGE i ZE PAK oraz korea艅sk膮 firm臋 KHNP w sprawie budowy elektrowni j膮drowej z wykorzystaniem korea艅skiej technologii. Czy Korea Po艂udniowa jest o krok bli偶ej do eksportu technologii atomowej do Europy?
Eksport korea艅skiej technologii zwi膮zanej z elektrowniami j膮drowymi zyska艂 na jeszcze wi臋kszym znaczeniu wraz z now膮 administracj膮. Prezydent Yoon Suk-yeol zapowiedzia艂 powr贸t w kraju do energii atomowej, co ma si臋 tak偶e prze艂o偶y膰 na wzrost konkurencyjno艣ci korea艅skiej technologii. W sierpniu rz膮d powo艂a艂 mi臋dzyresortow膮 grup臋 zadaniow膮, na czele kt贸rej stan膮艂 minister handlu, przemys艂u i energii Lee Chang-yang. G艂贸wnym zadaniem grupy ma by膰 promocja udzia艂u Korei Po艂udniowej w realizacji projekt贸w zwi膮zanych z energetyk膮 j膮drow膮 na 艣wiecie. W sk艂ad grupy wesz艂y tak偶e resorty odpowiedzialne za obronno艣膰, infrastruktur臋 i relacje zagraniczne oraz firmy z sektora prywatnego i publicznego, takie jak Korea Hydro & Nuclear Power (KHNP), Export-Import Bank of Korea, Korea Electric Power Corporation (KEPCO). Jednym z zada艅 grupy ma by膰 utworzenie biur dyplomatycznych w krajach, w kt贸rych odbywaj膮 si臋 przetargi 鈥� w tym w Polsce i Czechach. Ma to umo偶liwi膰 tworzenie sieci kontakt贸w na miejscu oraz zapewni膰 skuteczniejsz膮 komunikacj臋. Kolejnym krokiem ma by膰 utworzenie centrum handlowo-finansowego, kt贸re ma u艂atwi膰 uzyskiwanie finansowania, a tak偶e powi膮za膰 wsp贸艂prac臋 z innymi ga艂臋ziami korea艅skiego przemys艂u. Prezydent Yoon Suk-yeol eksport dziesi臋ciu reaktor贸w do innych kraj贸w do 2030 roku. Jest to plan niezwykle ambitny, a zarazem niepewny: up艂yn臋艂o trzyna艣cie lat od podpisania umowy na budow臋 reaktor贸w w Zjednoczonych Emiratach Arabskich i do tej pory nie uda艂o si臋 powt贸rzy膰 tego sukcesu. Co prawda, w sierpniu tego roku firma KHNP zosta艂a wybrana jako podwykonawca projektu budowy czterech reaktor贸w w Egipcie, jednak projekt realizuje rosyjski Atomstroyexport. Realizacja projekt贸w w Polsce i Czechach jest wi臋c niezwykle wa偶na nie tylko z powod贸w ekonomicznych, ale i politycznych 鈥� prezydent Yoon Suk-yeol potrzebuje znacz膮cego sukcesu w polityce zagranicznej w zwi膮zku z ci膮gle malej膮cym poparciem spo艂ecznym.
Korea Po艂udniowa postrzega realizacj臋 projektu energetycznego w Polsce lub Czechach jako otwarcie europejskich rynk贸w i zyskanie wi臋kszej rozpoznawalno艣ci jako zaufany partner. St膮d te偶 Korea艅czycy z艂o偶yli Polsce korzystniejsz膮 ofert臋 鈥� licz膮c na pewne zwyci臋stwo - ni偶 ameryka艅ski Westinghouse i francuski EDF 鈥� budow臋 sze艣ciu reaktor贸w za 26,7 mld USD (ameryka艅ska oferta wynosi艂a 31,3 mld USD, a francuska zaczyna艂a si臋 od 33 mld USD). Do tego KHNP zabronowa艂a transfer technologii po zako艅czeniu prac konstrukcyjnych. W obliczu tak korzystnej oferty Westinghouse wni贸s艂 pozew przeciwko KHNP i KEPCO, aby zablokowa膰 udzia艂 Korea艅czyk贸w. Wed艂ug strony ameryka艅skiej korea艅skie reaktory budowane s膮 na ich licencji i transfer technologiczny do pa艅stw trzecich wymaga zgody USA. Innego zdania s膮 Korea艅czycy, kt贸rzy uwa偶aj膮 偶e w procesie projektowania i produkcji opracowali w艂asn膮, niezale偶n膮 od Westinghouse technologi臋. Ani Polska, ani Stany Zjednoczone nie ukrywa艂y, 偶e ostateczna decyzja mia艂a tak偶e wymiar polityczny i by艂a potwierdzeniem wzmacniania sojuszu polsko-ameryka艅skiego. Wymiar gospodarczy r贸wnie偶 ma znaczenie, dlatego Polska nie zrezygnowa艂a ze wsp贸艂pracy z Kore膮 Po艂udniow膮 鈥� decyduj膮c si臋 na w zasadzie r贸wnoczesne budowanie dw贸ch elektrowni j膮drowych: jedn膮 w ramach rz膮dowego programu, a drug膮 na drodze biznesowej wsp贸艂pracy mi臋dzy PGE, ZE PAK i KHNP. Podpisany list intencyjny otwiera drog臋 do opracowania wsp贸lnego projektu, w ramach kt贸rego korea艅ska technologia mo偶e trafi膰 do Polski鈥� wcze艣niej ni偶 ameryka艅ska. Warto zwr贸ci膰 uwag臋, 偶e Polska nie podpisa艂a jeszcze z 偶adn膮 ze stron umowy okre艣laj膮cej termin ko艅cowy inwestycji. Korea Po艂udniowa postrzega podpisanie listu intencyjnego z Polsk膮 jako sukces i b臋dzie d膮偶y膰 do podpisania umowy 鈥� co oznacza z艂o偶enie Polsce jak najkorzystniejszej propozycji. Seul obawia si臋, 偶e do podpisania umowy mo偶e nie doj艣膰 鈥� na co mog膮 wp艂yn膮膰 zmiany polityczne w Polsce czy pojawienie si臋 innej oferty. Z tego powodu Korea艅czykom zale偶y na czasie, tak aby w przysz艂ym roku podpisa膰 umow臋 i rozpocz膮膰 konstrukcj臋 w latach 2025-2026 (czyli wtedy kiedy ma rozpocz膮膰 si臋 budowa Westinghouse). Chocia偶 nie ustalono jeszcze skali inwestycji, Korea Po艂udniowa zapowiedzia艂a przygotowanie wst臋pnego planu jeszcze w2022 roku.
Warto zauwa偶y膰, 偶e w dyskusji na temat budowy elektrowni j膮drowych Polska postrzega Stany Zjednoczone i Kore臋 Po艂udniow膮 jako sojusznik贸w. Oznacza to, 偶e nawet wyb贸r Westinghouse nie wyklucza potencjalnej wsp贸艂pracy z KHNP. Budowa dw贸ch elektrowni w dw贸ch r贸偶nych trybach 鈥� pa艅stwowym i prywatnym 鈥� rozwi膮zuje mo偶liwy sp贸r. W Korei Po艂udniowej pojawi艂y si臋 jednak g艂osy w艣r贸d ekspert贸w rz膮d do wzmocnienia wsp贸艂pracy z Waszyngtonem na tym froncie 鈥� oczekuje si臋, 偶e 艣wiatowy rynek elektrowni j膮drowych b臋dzie si臋 powi臋ksza艂, i wsp贸艂praca mi臋dzy dwoma krajami mo偶e okaza膰 si臋 niezb臋dna. 奥蝉辫贸艂辫谤补肠补 ameryka艅sko-korea艅ska zapewni艂aby ogromn膮 przewag臋 konkurencyjn膮.
Korea艅ska przewaga w postaci mniejszych koszt贸w i terminowo艣ci sprawia, 偶e KHNP jest dobrym partnerem do wsp贸艂pracy w sektorze prywatnym. Polska ma szanse wykorzysta膰 to w transformacji energetycznej, a budowa dw贸ch elektrowni w podobnym czasie eliminuje ryzyko op贸藕nie艅 w realizacji strategii programu polskiej energetyki j膮drowej. Najwi臋kszym problemem pozostaje kwestia finansowania, kt贸r膮 musz膮 wypracowa膰 sp贸艂ki. Korea Po艂udniowa oczekuje, 偶e realizacja projektu energetycznego w Polsce 鈥� r贸wnie偶 w sektorze prywatnym 鈥� otworzy upragnion膮 drog臋 do rynk贸w europejskich, potwierdzi korea艅sk膮 mark臋 i pomo偶e zrealizowa膰 ambitny cel eksportu dziesi臋ciu reaktor贸w do 2030 roku.