data publikacji: 18 lipca 2020
tekst: J臋drzej Janicki
Tw贸rcy plakat贸w zapowiadaj膮cych festiwal Warszawska Jesie艅 bardzo ch臋tnie si臋gali po formy silnie zgeometryzowane i przedstawienia abstrakcyjne1. Trudno si臋 dziwi膰, wszak w jaki inny spos贸b my艣le膰 mo偶na w og贸le o przedstawianiu muzyki?
Huberta Hilschera, ucznia Tadeusza Kulisiewicza2, 艣mia艂o nazwa膰 mo偶na etatowym wr臋cz grafikiem Warszawskiej Jesieni3. Stworzy艂 on plakaty dla edycji festiwalu z lat 1970鈥�1973, 1976, 1978鈥�1981, 1985. Plakat z naszej kolekcji (promuj膮cy edycj臋 z 1972 roku) jest jednym z artystycznie najciekawszych dokona艅. G艂贸wny motyw stanowi siedem kolorowych linii w uk艂adzie horyzontalnym (naruszaj膮c nieco cierpliwo艣膰 geometr贸w, stwierdzi膰 mo偶na, 偶e s膮 one wzgl臋dem siebie 鈥瀢 zasadzie鈥� r贸wnoleg艂e). Niejako w g艂臋bi plakatu oko nasze napotyka co艣 na kszta艂t cieni poszczeg贸lnych linii. Buduje to tajemnicz膮 przestrzenno艣膰 dzie艂a, kt贸r膮 przyr贸wna膰 mo偶na nieco do prac z nurtu spacjalistycznego (g艂贸wnie dzie艂 Lucio Fontany). Lekkie zachwianie rytmiczno艣ci uk艂adu linii wskazuje na charakter muzyki prezentowanej podczas tego festiwalu. Wszak ju偶 od drugiej jego edycji (1958 rok) dominowa膰 zaczyna muzyka dodekafoniczna i serializm4, czyli taka, dla kt贸rej eksperyment i 艂amanie zastanych regu艂 kompozycji stanowi膮 kluczowy element.
Nieco podobny motyw co Hilscher (tyle 偶e w uk艂adzie wertykalnym) eksplorowali p贸藕niej Jan Bokiewicz i Wojciech Freudenreich, tworz膮c plakaty dla Warszawskiej Jesieni z lat 1993鈥�1995. Nie zdziwi艂bym si臋, gdyby ci dwaj tw贸rcy inspirowali si臋 plakatem Hilschera, kt贸ry znajduje si臋 w naszej Kolekcji. Sam Hilscher chyba szczeg贸lnie upodoba艂 sobie pojawiaj膮ce si臋 r贸wnie偶 na opisywanym plakacie kolory pomara艅czowy, zielony i fioletowy. Do podobnych tonacji artysta powr贸ci艂, tworz膮c plakaty dla festiwali z 1976 i 1979 roku (wszystkie te trzy plakaty 艂膮czy r贸wnie偶 t艂o utrzymane w ciemnej kolorystyce).
1 Na stronie znale藕膰 mo偶na ksi膮偶ki programowe festiwalu Warszawska Jesie艅 dla edycji 1956鈥�2016. Warto wspomnie膰, 偶e plakaty dla tego Festiwalu tworzyli tak znamienici arty艣ci jak Waldemar 艢wierzy, Wojciech Zamecznik, Jan Lenica czy Jan M艂odo偶eniec.
2 Biogram Tadeusza Kulisiewicza: .
3 Zob. bardzo ciekawie opisan膮 histori臋 tego festiwalu na stronie .
4 Jak pisze Krzysztof Baculewski o edycji z 1958 roku: 鈥瀂 perspektywy wida膰 wyra藕nie zmian臋 profilu festiwalu w kierunku dzie艂 powstaj膮cych niemal na bie偶膮co i w najnowocze艣niejszych w贸wczas nurtach鈥�, Krzysztof Baculewski, Kalendarium subiektywne sze艣膰dziesi臋ciu festiwali, ).