data publikacji: 25 pa藕dziernika 2020
tekst: J臋drzej Janicki
Hector Berlioz, Claude Debussy i Maurice Ravel 鈥� tych znakomitych kompozytor贸w 艂膮czy bardzo wiele. Ca艂a tr贸jka zwi膮zana by艂a do艣膰 silnie z impresjonizmem muzycznym 鈥� tw贸rczo艣膰 Berlioza jako 藕r贸d艂o tego rodzaju inspiracji dla p贸藕niejszych impresjonist贸w, a Debussy i Ravel jako wytrawni przedstawiciele tego nurtu. Utwory wyborowego trio (odpowiednio , oraz ) wsp贸艂tworzy艂y wiecz贸r baletowy, kt贸ry mia艂 miejsce 11 marca 1971 roku w Teatrze Wielkim w Warszawie. Plakat promuj膮cy to wydarzenie stworzy艂 Maciej Urbaniec.
Zdzis艂aw Schubert pokr贸tce charakteryzuj膮c stylistyk臋 tego artysty wskazuje, 偶e tw贸rca ten 鈥瀙os艂uguje si臋 subtelnym, zniuansowanym warsztatem malarskim [鈥鈥�1. Na pierwszy rzut oka wydaje si臋, 偶e t臋 cech臋 na opisywanym plakacie trudno dostrzec. Uwag臋 wszak skupia鈥� brunatne i bliskie monochromatyzmowi t艂o. Na jego obrze偶ach umieszczone s膮 podstawowe informacje dotycz膮ce wydarzenia oraz nazwiska trzech bohater贸w wieczoru. Ich rozdzielenie niezbyt wyszukanymi symbolami przypominaj膮cymi 艣nie偶ynk臋 stanowi dla mnie jedyny mankament tego plakatu. W centralnej cz臋艣ci kompozycji widnieje jednak bardzo efektowna figura, kt贸rej spos贸b ukazania przypomina o malarskim zami艂owaniu Urba艅ca. Nie艂atwo domy艣li膰 si臋, co ten kszta艂t przypominaj膮cy nieco motyla przedstawia 鈥� by膰 mo偶e jest to impresyjne ukazanie tkanin, kt贸re podczas przedstawie艅 baletowych graj膮 niepo艣ledni膮 rol臋 (niewykluczone, 偶e kostiumy i scenografie stworzone przez Andrzeja Kreutz-Majewskiego by艂y tu inspiracj膮, cho膰 z fotografii trudno si臋 i tego dopatrze膰2). Zachwyca jednak kolorystyka tego elementu, opieraj膮ca si臋 na mistrzowskim operowaniu 鈥瀙rzybrudzonym鈥� nasyceniem pastelowych barw. To zestawienie kolor贸w jest niejednoznaczne, trudne do uchwycenia, a jego polemika z baletow膮 gracj膮 i elegancj膮 zdecydowanie przyci膮ga uwag臋 i daje do my艣lenia. Kompozycyjnie (a tak偶e w zakresie operowania t艂em) plakat Debussy, Berlioz, Ravel przypomina inn膮 prac臋 Urba艅ca Don Carlos, Schiller3 r贸wnie偶 z 1971 roku. Dzie艂o z IF Kolekcji jest jednak o wiele bardziej zwiewne i ulotne, a co wi臋cej, odczucie, kt贸re wywo艂uje jest o znacznie bogatsze ni偶 to zwi膮zane z do艣膰 jednowymiarowym, w gruncie rzeczy, motywem widniej膮cym w kompozycji Don Carlos, Schiller.
1 Z. Schubert, Mistrzowie plakatu i ich uczniowie, Przedsi臋biorstwo Wydawnicze Rzeczpospolita, Warszawa, 2008, s. 116. W publikacji tej (s. 118) reprodukowany jest r贸wnie偶 opisywany plakat sygnowany tytu艂em Wiecz贸r baletowy: Berlioz, Debussy, Ravel.
2 Zdj臋cia ze spektakli (i podlinkowane wy偶ej tytu艂y) mo偶e obejrze膰 na portalu .
3 Reprodukcja: