¾«¶«Ó°ÊÓ

Tomasz Rumiński, Dzień Chemika

Tomasz Rumiński [1930–1982], Dzień Chemika, 1974

Opublikowano: 21 marca 2021

zarys figury

data publikacji: 21 marca 2021
tekst: Jędrzej Janicki (15.03.2021)

Tomasz RumiÅ„ski (o którym pisaliÅ›my już ) dokonaÅ‚ cudu. Tak, tak… cudu stworzenia intrygujÄ…cego dzieÅ‚a w okolicznoÅ›ciach naprawdÄ™ PRZERAŹLIWIE nudnych. Otóż 24 kwietnia 1973 roku Rada Ministrów podjęła Uchwałę Nr 94 w sprawie obchodów uroczystoÅ›ci branżowych (zawodowych), zakÅ‚adowych i regionalnych. Załącznik 4. tej jakże frapujÄ…cej regulacji prawnej stanowiÅ‚, że DzieÅ„ Chemika jest Å›wiÄ™tem ruchomym i przypada na pierwszÄ… niedzielÄ™ czerwca. No i bach, nadchodzi 2 czerwca 1974 roku, a ktoÅ› stworzyć musi plakat do tego wiekopomnego wydarzenia. Wybór padÅ‚ wÅ‚aÅ›nie na RumiÅ„skiego, który tym razem projektuje dzieÅ‚o w sÅ‚użbie uroczystoÅ›ci branżowej – co najważniejsze jednak, radzi sobie z tym naprawdÄ™ trudnym zadaniem brawurowo.

Plakat jest kompozycyjnie oszczÄ™dny. Jego centralnÄ… figurÄ™ stanowi postać schematycznie ujÄ™tego czÅ‚owieka wpisanego w szeÅ›ciokÄ…t. W lewym górnym rogu znalazÅ‚a siÄ™ informacja o Å›wiÄ™cie, do którego plakat siÄ™ odnosi – zresztÄ… element ten wypada akurat niezbyt przekonujÄ…co, sprawia wrażenie upchniÄ™tego na siłę. I tyle. W tej skromnej kompozycji kryje siÄ™ jednak sporo ciekawej treÅ›ci. Przedstawienie „patyczakowatgoâ€� czÅ‚owieka przypomina nieco sÅ‚awnego CzÅ‚owieka witruwiaÅ„skiego Leonarda (fot. CC0). Ten popis starego mistrza, jeżeli chodzi o proporcjÄ™ ciaÅ‚a ludzkiego, można odczytywać również jako dosadnÄ… manifestacjÄ™ humanizmu i antropocentryzmu.

Rumiński, Dzień Chemika

Czyżby RumiÅ„ski korzystajÄ…c z tego kulturowego symbolu, chciaÅ‚ przekazać, że oto czÅ‚owiek w pogoni za racjonalizujÄ…cym postrzeganiem Å›wiata w coraz silniej zindustrializowanej rzeczywistoÅ›ci staje siÄ™ ofiarÄ… galopujÄ…cego oÅ›wiecenia, które chemia na pewno współtworzy? Być może ta „horkheimeryzujÄ…caâ€� interpretacja jest przesadzona, jednak graficznie „czÅ‚owiek RumiÅ„skiegoâ€� prezentuje siÄ™ co najmniej intrygujÄ…co. Kolorystycznie sam patyczak utrzymany jest w gradientowym przejÅ›ciu od głębokiego fioletu, przez róż i pomaraÅ„cz aż po biel. UkÅ‚ad rÄ…k i nóg sprawia, że kompozycja, czysto geometryczna, jest dynamiczna, a figurka czÅ‚owieka usiÅ‚uje niejako „rozerwaćâ€� krÄ™pujÄ…cy jÄ… biaÅ‚y szeÅ›ciokÄ…t. WÅ‚aÅ›nie – sam szeÅ›ciokÄ…t w zbiorach IF Kolekcji stanowi pewnÄ… zagadkÄ™. W podobnej formie utrzymana jest przecież dominujÄ…ca forma w absolutnie fantastycznym, abstrakcyjnym plakacie dla CIECHa, którego autorstwa wciąż nie jesteÅ›my pewni.

Wierzcie mi albo nie, ale RumiÅ„ski jest chyba moim ulubionym twórcÄ… z IF Kolekcji. Potrafi stworzyć coÅ› z niczego, czyli estetycznie podniecajÄ…ce dzieÅ‚o na bazie tematu nudnego jak przysÅ‚owiowe „flaki z olejemâ€�. No wÅ‚aÅ›nie, a czasami mam wrażenie, że mówiÄ…c o tym „tworzeniu ex nihiloâ€�, siÄ™gamy istoty zjawiska Polskiej SzkoÅ‚y Plakatu…  

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR