data publikacji: 23 czerwca 2020
tekst: Jakub Kokoszka (25.04.2019)
W znajduj膮cej si臋 na stronie Archiwum Teatru Wielkiego notce biograficznej Bernarda 艁adysza, 艣piewaka o skali g艂osu bas-baryton, mo偶emy przeczyta膰, 偶e jego wykonanie monodramu Cimarosy Il Maestro di Capella na Scenie Kameralnej sto艂ecznego Teatru Wielkiego 鈥瀌os艂ownie doprowadza艂o widowni臋 do spazm贸w 艣miechu鈥�1. Tak Antoni Wicherek2, dyrygent wyst臋puj膮cy wraz z 艁adyszem, opisuje, jakim ten utw贸r jest wyzwaniem:
鈥�Il Maestro di Cappella, utw贸r [鈥 nazwany przez kompozytora intermezzo giocoso, jest muzycznym 偶artem dla jednego wykonawcy-艣piewaka (bas-baryton) i orkiestry kameralnej. Niema艂e trudno艣ci wokalne partii Il Maestra, spot臋gowane rzeczywistym dyrygowaniem orkiestr膮 zar贸wno w ariach, jak w recytatywach, powoduj膮, 偶e ten w zasadzie kr贸tki, dwudziestominutowy utw贸r wymaga od 艣piewaka nie tylko du偶ej wytrzyma艂o艣ci g艂osowej, ale i znakomitej kondycji fizycznej. Chyba po raz pierwszy 艣piewak ma mo偶no艣膰 bezpo艣rednio pozna膰 i doceni膰 problemy pracy dyrygenta i orkiestry. Muzycy zostali w tym utworze specjalnie uhonorowani przez kompozytora, kt贸ry umie艣ci艂 ich na scenie. Instrumentali艣ci s膮 wi臋c nie tylko muzycznie, ale i aktorsko r贸wnorz臋dnymi partnerami bohatera tytu艂owego. W ten oto spos贸b Cimarosa spe艂nia ukryte marzenia 艣piewak贸w 鈥� aby cho膰 raz w 偶yciu zadyrygowa膰, i muzyk贸w 鈥� aby cho膰 raz w 偶yciu by膰 na scenie aktorem鈥�3.
Na czym polega szczeg贸lny humor tego utworu? Il Maestro di Capella przedstawia kr贸tk膮 scen臋, w kt贸rej tytu艂owy maestro planuje za艣piewa膰 ari臋, o ile pozwoli mu na to capella. Utw贸r ten to zmagania 艣piewaka z orkiestr膮, kt贸re wype艂nione s膮 na艣ladowaniem przez niego d藕wi臋k贸w instrument贸w 鈥� poprzez kt贸re stara si臋 wyja艣ni膰, czego od niej oczekuje 鈥� oraz licznymi wyrazami zawodu: 鈥濴ito艣ci, co wyprawiacie!鈥�, 鈥濶ie! To mi nie pasuje!鈥�. Niestety pr贸ba ko艅czy si臋 niepowodzeniem, kt贸re zostaje przyj臋te z nadziej膮, 偶e 鈥瀊y膰 mo偶e innym razem si臋 uda鈥�.
Plakat promuj膮cy premier臋 Il Maestra wykonany przez Jana M艂odo偶e艅ca jest dzie艂em typowym dla jego stylu 鈥� stanowcza gruba kreska, p艂askie plamy intensywnego koloru, zharmonizowana i prosta kompozycja. Na obrazie widoczny jest schemat teatru operowego. Na samym dole widzimy 艂uk b臋d膮cy symbolem sceny, na kt贸rej widniej膮 napisy: tytu艂 Il Maestro di Capella oraz miejsce wydarzenia Teatr Wielki Warszawa. Wok贸艂 sceny znajduje si臋 orkiestra przedstawiona tutaj poprzez piktogramy instrument贸w, od tej figury odchodz膮 r贸偶nobarwne promienie, a u g贸ry plakatu czytamy odgrodzone od tych promieni czarn膮 kresk膮 nazwisko kompozytora 鈥� Domenico Cimarosa.
1 Barnard 艁adysz, .
2 Sylwetka dyrygenta: .
3 Antoni Wicherek, Dwa intermezza [program spektaklu], 06.02.1971, Teatr Wielki w Warszawie, .