data publikacji: 19. 03. 2019
tekst: Kacper Kaczmarek
Dobrze znany prawilnym Polakom dramat,
a tym bardziej uwa偶nym,
sztuka Stanis艂awa Wyspia艅skiego "Wesele".
Do p贸艂nocy - 艣miechy, gwara, ta艅ce, hula艅ce.
Po p贸艂nocy - Ci sami zawadiacy, w膮saci wujowie,
wilgotne w膮sy zadzieraj膮 i mierz膮 w siebie lufy,
wcze艣niej wsp贸lnie wypite.
Kultury pr贸偶no szuka膰, gdy pra偶膮 si臋 styki,
tak te偶 pojedynek to raczej
w cieniu kulturystyki ni偶 retoryki.
Wesele Wyspia艅skiego w podobnym tonie przedstawia te偶 sprawy wy偶szej rangi:
Organizm z dwoma chorymi organami
鈥� polsk膮 inteligencj膮 i ch艂opami.
Jan Lenica (inny plakat zob. te偶 ) rewelacyjnie zilustrowa艂 esencj臋 dramatu. Purpurowe t艂o plakatu do Wesela wed艂ug Stanis艂awa Wyspia艅skiego (wystawionego w 1964 roku w Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie1) symbolizuje nie tyle krew, co historyczny strup rzezi galicyjskiej, kt贸ry 鈥� gdy zostanie rozdrapany 鈥� doprowadzi do ponownego rozlewu. Pr贸偶no艣膰, brak zrozumienia i rozbie偶no艣膰 w pogl膮dach zmierzaj膮 do popl膮tania j臋zyk贸w. Bole艣膰 i jad rzucaj膮 p艂acht臋 niezrozumienia, nawet gdy obie strony m贸wi膮 jednym g艂osem. Lenica przedstawia to w postaci spersonifikowanego nowotworu zaburzaj膮cego r贸wnowag臋 organizmu i kompozycji. Autor plakatu wprowadza zaledwie par臋 element贸w, kt贸re pozwalaj膮 bez problemu rozr贸偶ni膰 strony sporu. Otwarte usta, przeciwne kierunki i wzburzenie sugeruj膮 k艂贸tni臋, w kt贸rej tkwi膮 postacie. Trzeci膮 z g艂贸w (a tak naprawd臋 pierwsz膮) umiejscowion膮 w centrum plakatu, mo偶na odczytywa膰 na dwa sposoby: jako twardo osadzon膮 Polsk臋, w kierunku kt贸rej zwr贸cony jest wzrok ch艂op贸w i inteligencji, albo jako posta膰 Stanis艂awa Wyspia艅skiego, kt贸ry, wk艂adaj膮c buty Temidy, bra艂 udzia艂 w weselu 鈥� gdy wszyscy si臋 bawili, on w spokoju obserwowa艂 scenariusz przysz艂ej sztuki.
1 Pe艂ne informacje na temat spektaklu: .