精东影视

data publikacji: 20.06.2020
tekst: J臋drzej Janicki

鈥濵inimax, czyli minimum s艂贸w, maksimum muzyki鈥� 鈥� tymi s艂owami wita艂 w swojej audycji przez wiele lat s艂uchaczy radiowej Tr贸jki Piotr Kaczkowski. S艂贸w nie by艂o wcale tak ma艂o jak dumnie zapowiadano, jednak sama idea pozostaje godna jak pochwa艂y. Wszak, jak m贸wi zaskakuj膮co trafna ch艂opska m膮dro艣膰, 鈥瀙rawdziwa sztuka obroni si臋 sama鈥� i absolutnie niepotrzebne okazuj膮 si臋 tony napompowanych analiz i g贸rnolotnych s艂贸w, by pokaza膰 jej pi臋kno. Z podobnego za艂o偶enia zdaj膮 si臋 wychodzi膰 tw贸rcy ukazuj膮cej si臋 nak艂adem wydawnictwa Bosz. S艂owo 鈥瀞eria鈥� jest tu jak najbardziej na miejscu, bo ca艂a kolekcja liczy ju偶 siedemna艣cie pozycji [na koniec roku 2022 seria obejmowa艂a 31 pozycji 鈥� przyp. Redakcja, 01/11/2022][1]. Ograniczone do niezb臋dnego minimum informacje biograficzne stanowi膮 jedynie t艂o dla przepi臋knie zaprezentowanych ilustracji. C贸偶, przecie偶 o to w tym wszystkim chodzi 鈥� 偶eby ogl膮da膰 obrazki (a w tym przypadku, plakaty).

Ka偶dy 鈥瀉lbumik鈥� (bo to naprawd臋 kompaktowe wydania) po艣wi臋cony jest tw贸rczo艣ci jednego z polskich plakacist贸w. Przegl膮d ten jest jednak bardzo szeroki, bo obok niekwestionowanych gwiazd Polskiej Szko艂y Plakatu jak Henryk Tomaszewski, J贸zef Mroszczak czy Waldemar 艢wierzy pojawiaj膮 si臋 r贸wnie偶 arty艣ci nieco mniej popularni. Jednym z nich jest chocia偶by Mieczys艂aw Wasilewski 鈥� ucze艅 Henryka Tomaszewskiego, kt贸rego 艣mia艂o nazwa膰 mo偶na mistrzem syntetycznej kreski. Charakterystyczna tw贸rczo艣膰 Wasilewskiego to doskona艂y dow贸d na to, 偶e tw贸rca ten, jak sam utrzymywa艂, naprawd臋 鈥瀢idzia艂 s艂owo鈥�[2]鈥� Za pewne 鈥瀎ormalne kuriozum鈥� uzna膰 mo偶na fakt, 偶e to sami plakaci艣ci katalogowani s膮 jako autorzy poszczeg贸lnych album贸w, a nie tw贸rcy wst臋p贸w im po艣wi臋conych (o kt贸rych par臋 s艂贸w w dalszej cz臋艣ci). Nazwisko danego artysty funkcjonuje wi臋c podw贸jnie 鈥� jako nazwisko autora albumu, jak i nazwisko autora, o kt贸rego tw贸rczo艣ci traktuje sama ksi膮偶ka. 

Cho膰 rzeczywi艣cie w kontek艣cie tych pozycji to w艂a艣nie znakomite ilustracje odgrywaj膮 pierwszoplanow膮 rol臋, to jednak nie spos贸b nie wspomnie膰 o projekcie graficznym ca艂ego przedsi臋wzi臋cia (autorem oprawy jest plakacista nieco m艂odszego pokolenia B艂a偶ej Ostoja Lniski, kt贸ry zreszt膮 r贸wnie偶 doczeka艂 si臋 albumu w tej serii po艣wi臋conego swojej tw贸rczo艣ci). Sama szata graficzna jest nienachalna i bardzo sp贸jna 鈥� innymi s艂owy dok艂adnie taka, jaka powinna by膰 w tego typu wydawnictwach. Za koncepcj臋 merytoryczn膮, kr贸ciutkie wprowadzenie i wyb贸r ilustracji odpowiedzialni s膮 historycy sztuki od dawna znani jako badacze plakatu: Dorota Folga-Januszewska, autorka monumentalnej publikacji 鈥濷to sztuka polskiego plakatu鈥�[3] z 2018 roku oraz Zdzis艂aw Schubert, kt贸ry w 2008 roku opublikowa艂 monografi臋 鈥濵istrzowie plakatu i ich uczniowie鈥�[4]. Zar贸wno Folga-Januszewska, jak i Schubert przyzwyczajeni s膮 do wyj膮tkowo profesjonalnej oprawy graficznej swoich dzie艂 鈥� wszak wspomniane dwa tytu艂y wsp贸艂tworzy艂 graficznie sam Lech Majewski.

Kolekcja 鈥濸lakaty鈥� wydawnictwa Bosz to kieszonkowe przypomnienie tw贸rczo艣ci poszczeg贸lnych artyst贸w. W przeciwie艅stwie do wielu niefortunnych wydawnictw o sztuce (sam jestem posiadaczem albumu o impresjonizmie, kt贸rego 95% stanowi pisany drobnym maczkiem nu偶膮cy tekst, a reprodukcje s膮 bia艂o-czarne[5]), tym razem to w艂a艣nie same dzie艂a l艣ni膮 swoim niekwestionowanym blaskiem. Ka偶dy z prezentowanych plakacist贸w to wyj膮tkowy artysta, dla kt贸rego wystarczy skrawek przestrzeni, by zaczarowa艂 nas swoj膮 tw贸rczo艣ci膮. Seria 鈥濸lakaty鈥� niew膮tpliwie tak膮 przestrze艅 zapewnia鈥�

PS. Warto wys艂ucha膰 ze wsp贸艂redaktork膮 serii Dorot膮 Folg膮-Januszewsk膮 o jej monumentalnej ksi膮偶ce 鈥濷to sztuka polskiego plakatu鈥�, z rozmowy tej dowiemy si臋 m.in. o trudno艣ciciach z pozyskiwaniem praw do publiakcji dzie艂. Mo偶na si臋 dzi臋ki niej domy艣la膰, dlaczego w miniaturowych wydaniach zabraknie niekt贸rych artyst贸w [przyp. 鈥� Redakcja].