Nieco zapomniany przez XXI-wieczn膮 publiczno艣膰, 偶yj膮cy w latach 1811-1896 francuski kompozytor Charles Louis Ambroise Thomas, to autor kilkunastu dzie艂 gatunku operowego, znany wsp贸艂czesnemu audytorium za spraw膮 jego najs艂ynniejszego dzie艂a Mignon oraz melodii arii tytu艂owej bohaterki Connais-tu le pays o霉 fleurit l鈥檕ranger ? (fr. Znaszli ten kraj gdzie kwitn膮 pomara艅cze?).
9 marca 1868 roku swoj膮 艣wiatow膮 premier臋 na deskach Opery Paryskiej mia艂o jednak inne dzie艂o tego pe艂ni膮cego od 1871 roku funkcj臋 Dyrektora Paryskiego Konserwatorium Muzycznego artysty. Hamlet wed艂ug libretta Julesa Barbiera oraz Michela Carr茅go, b臋d膮cy pewnego rodzaju ho艂dem XIX-wiecznego artysty z艂o偶onym szekspirowskiemu kunsztowi dramatu, jest kompozycj膮 o bogatej, przesyconej silnym emocjonalizmem szacie muzycznej, za艣 wymagaj膮ca fenomenalnej techniki wokalnej oraz niezwyk艂ego kunsztu wykonania scena ob艂臋du Ofelii to jedna z trudniejszych arii dla sopran贸w liryczno-koloraturowych.
Hamlet to pi臋cioaktowa grand opera oparta na francuskiej adaptacji dramatu Williama Shakespeare鈥檃 autorstwa Alexandre鈥檃 Dumasa. Sztuki angielskiego mistrza teatru el偶bieta艅skiego cieszy艂y si臋 we Francji ogromn膮 popularno艣ci膮 za spraw膮 wystawianych od 1827 roku na scenie teatru Odeon przedstawie艅 tragedii ze s艂ynnym monologiem, By膰 albo nie by膰. Dodatkowo ogromny zachwyt publiczno艣ci paryskiej nad postaci膮 porzuconej Ofelii, uto偶samianej z ikon膮 femme fragile ( fr. kobieta wra偶liwa) zaowocowa艂 przeniesieniem przez Thomasa literackiej historii na kanw臋 partytury dzie艂a operowego. W libretcie przewidziano jednak kilka znacz膮cych dla przebiegu akcji dramatycznej zmian oryginalnego tekstu, wynikaj膮cych z potrzeby zaadaptowania utworu na grunt panuj膮cych w贸wczas francuskich kanon贸w artystycznych.
Dzie艂o rozpoczyna si臋, w przeciwie艅stwie do pierwowzoru, scen膮 za艣lubin wdowy po niedawno zmar艂ym kr贸lu Hamlecie 鈥� Gertrudy z obecnym w艂adc膮 Danii, a zarazem bratem poprzednika 鈥� Klaudiuszem. W ceremonii bierze r贸wnie偶 udzia艂 syn oblubienicy kr贸la 鈥� Hamlet, kt贸ry ze wzgl臋du na z艂o艣膰 wynikaj膮c膮 z ponownego o偶enku matki pragnie jak najszybciej opu艣ci膰 dw贸r. Zakochana w m艂odzie艅cu c贸rka kanclerza kr贸lewskiego, Ofelia, b艂aga, by ten pozosta艂 w ojczy藕nie i doceni艂 pot臋g臋 艂膮cz膮cego ich uczucia. We wzruszaj膮cym duecie kochankowie opowiadaj膮 o roli mi艂o艣ci w 偶yciu cz艂owieka
鈥濪oute de la lumi猫re,
Doute de la soleil et du jour,
Doute des cieux et de la terre,
Mais ne doute jamais de mon amour!
Ah ne doute jamais, jamais de mon amour!鈥�
(fr. 鈥淣ie ufaj ksi臋偶ycowi,
nie ufaj s艂o艅cu i 艣witowi,
nie ufaj niebu i ziemi,
ale nigdy nie tra膰 wiary w moj膮 mi艂o艣膰鈥�).
Po tej pi臋knej scenie brat ukochanej g艂贸wnego bohatera, Laertas, informuje par臋 o konieczno艣ci wyjazdu, powierzaj膮c Hamletowi na czas nieobecno艣ci opiek臋 nad siostr膮. W kolejnych fragmentach kompozycji m艂ody ksi膮偶臋, dowiedziawszy si臋 od przyjaciela Horacja, i偶 duch jego zmar艂ego ojca widziany by艂 przy bramach zamku, postanawia czym pr臋dzej uda膰 si臋 w tamt膮 stron臋. Zjawa wyjawia ch艂opakowi, i偶 Klaudiusz nie zas艂uguje na bycie kr贸lem Danii. Syn poprzedniego kr贸la pocz膮tkowo nie daje wiary s艂owom ojca, jednak偶e gdy dowiaduje si臋 o podanej rodzicielowi przez Klaudiusza truci藕nie, zaczyna rozumie膰, i偶 przedstawiona mu historia jest prawd膮, za艣 pod艂y stryj to pozbawiony zasad moralnych bratob贸jca. Duch zach臋ca syna do zemsty, jednak偶e zastrzega, 偶e kara nie mo偶e dotkn膮膰 jego matki, kt贸ra za swoje czyny b臋dzie odpowiada膰 przed Bogiem.
Dalsza cz臋艣膰 wpisu o Ofelii wkr贸tce-zapraszamy ju偶 teraz!
Agnieszka W臋grzynowska