¾«¶«ӰÊÓ

Kulturowe podsumowanie roku 2020 à la française

2020 rok był bez wątpienia bardzo trudny dla świata kultury. Niemniej to właśnie ona pomogła większości z nas przetrwać skomplikowane momenty – odizolowani, przez większość czasu mogliśmy uciec do książek, muzyki czy filmów. Właśnie dlatego podwójnie cieszymy się, że mimo braku możliwości obcowania z kulturą na żywo, mamy Internet, który pozwolił nam odkrywać ją na przekór wszelkim przeszkodom. Postanowiłyśmy zatem stworzyć kulturowe podsumowanie roku 2020 i podzielić się z Wami subiektywnym zestawieniem francuskich nowości, które w tym czasie pojawiły się na rynku.

Opublikowano: 03 stycznia 2021

Muzyka

L.E.J, Pas Peur: eklektyczny album powstały z połączenia muzyki klasycznej, popu i rapu, w którym elektroniczne dźwięki przeplatają się z brzmieniem wiolonczeli. Twórczynie przedstawiają go jako kulminację pięciu lat w branży, dwóch dekad tworzenia muzyki i ćwierci wieku przyjaźni.
 


Squeezie, Oxyz: debiutancki album francuskiego artysty, do tej pory znanego głównie ze swojej działalności na YouTube, utrzymany jest w stylu pop rap i house.
 


Ben Mazué, Paradis: tytuł nawiązuje do wyspy Reunion – raju na ziemi artysty, do którego zaprasza słuchaczy. Sam album to wrażliwość i głębokie emocje wyrażone w przemyślanych tekstach i muzycznej variété française.
 


Pomme, les failles cachées: drugi album w karierze artystki, która poprzez melancholijne melodie i delikatny wokal opowiada historie piękne, choć w większości smutne. Jej twórczość stanowi niebanalną interpretację popowej muzyki.
 


±·é±貹±ô, Adios Bahamas: album introspektywny i melancholijny, przekazujący całe spektrum emocji poprzez stylistykę rapu/hip-hopu. Wydany pośmiertnie przez bliskich i współpracowników, by oddać hołd utalentowanemu raperowi.
 


Aya Nakamura, AYA: piętnaście piosenek z pogranicza popu, afropopu oraz R&B, czyli album pełen tanecznych rytmów i lekkich tekstów bogatych w slang i gry językowe.
 


Książki: francuskie nowości wydawnicze


Muriel Pic, Affranchissements
To historia wysunuta z ciekawości i marzeń. Złożona z wspomień, wierszy, listów, archiwów i znaczków pocztowych, które narratorce przesyłał prawujek, jest naznaczona obecnością postaci takich jak William Carlos Williams, Stéphane Mallarmé czy doktor Voronoff. Poprzez tę opowieść autorka kwestionuje pojęcie wolności, pragnienie jej i samą możliwość uwolnienia się

Vanessa Springora, Le Consentement
Bazująca na prawdziwych przeżyciach i traumach książka jest głosem kobiety, która w dzieciństwie doświadczyła przemocy seksualnej. Wyraża pewność siebie i stanowczość, podważa system, a tym samym wpisuje się w nurt aktualnego feminizmu.

Laurence Boissier, Histoire d’un soulèvement
To pełna humoru opowieść o wędrówce w szwajcarskie Alpy śladami ekscentrycznego przewodnika. Wykreowany świat to jednocześnie organiczny, kosmiczny portret Szwajcarii, której pochodzenie narrator usiłuje poznać snując ową historię.

Książki

Pierre Lafargue, La Grande Epaule portugaise
Poetyckie, filozoficzne, mitologiczne, kosmiczne, fantastyczne – tak można opisać wykreowane uniwersum. Żyje w nim pewien tytan-Portugalczyk usiłujący naprawić krańce świata, po których skacze jego córka, nieustannie je prostując.

Corinne Desarzens, La Lune bouge lentement mais elle traverse la ville
Autorka stworzyła dziennik podróżny, świadectwo wielorakich odczuć związanych z odkrywaniem najróżniejszych narodowości poprzez kontakt z ich językiem. W poetycki, niemal filozoficzny sposób wyraża sprzeciw wobec globalizacji i wszechobecnej angielszczyźnie.

Xabi Molia, Des jours sauvages
Zachód niszczy śmiertelna choroba, wskutek czego grupa stu przypadkowych osób usiłuje uciec na południe. Trafiają na bezludną wyspę i próbują stworzyć nowe społeczeństwo, lecz szybko dzielą się na tych, którzy odnaleźli się w nowym życiu i tych, którzy próbują wrócić do poprzedniego.
Poza wyżej wymienionymi propozycjami zachęcamy do zapoznania się z premierami, które zostały nominowane do Prix Goncourt 2020 – recenzje części z nich dostępne są na blogu.

Książki

Książki: francuskie nowości na polskim rynku wydawniczym


Patrick Deville, Taba-Taba, tłum. Jan Maria Kłoczowski
Powieść była nominowana do Prix Goncourt oraz została wyróżniona Prix Roger Callois. Historia rozpoczyna się wraz z początkiem znajomości między chłopcem, synem administratora szpitala i pacjentem-byłym marynarzem, a poprzez zmiany perspektywy nawiązuje do odległych wydarzeń z historii Francji.

Laurent Binet, Cywilizacje, tłum. Wiktor Dłuski
To książka, która otrzymała Nagrodę Akademii Francuskiej. Jej fabuła zbudowana jest wokół pytania „co by było gdyby?” – poprzez postawienie go w kluczowych momentach historii, narrator zmienia bieg dziejów ludzkości i przedstawia ich alternatywną wersję, nie szczędząc elementów humorystycznych.

Frédéric Beigbeder, Życie bez końca, tłum. Wiktor Dłuski
Z jednej strony jest to powieść o życiu, nadawaniu mu sensu oraz rozmyślaniu o śmierci. Z drugiej zaś tekst czerpiący z dziedzin takich jak medycyna, genetyka czy demografia, a wartką akcję spisaną potocznym językiem łączą nieoczywiste tezy.

Książki

Tahar Djaout, Ostatnie lato rozumu, tłum. Gabriela Hałat
W kraju rządzonym przez radykałów pewien księgarz podejmuje smotną walkę o wolność słowa. Otwartość myślenia, wolność i różnorodność drastycznie zderzają się tu z dogmatem i reżimem, tak jak świat księgarza-pasjonata z przemocową rzeczywistością.

Charles Baudelaire, Paryski splin, tłum. Ryszard Engelking
Jeden z najsłynniejszych tomów poetyckich XIX wieku doczekał się nowego tłumaczenia na język polski w wykonaniu Ryszarda Englekinga. Melancholijne, paryskie strofy zostały opatrzone również przedmową i rozszerzonym komenatrzem tłumacza.
 

Książki
 

Filmy

reż. Jonathan Jakubowicz, Resistance
Wojenny dramat o żydowskich skautach, którzy współpracowali z francuskim ruchem oporu. Wszystko po to, by uratować życie tysiącom sierot – ofiar II Wojny Światowej.

reż. Sébastien Lifshitz, Petite Fille
Poruszający dokument o urodzonej jako chłopiec, 7-letniej Sashy, która mając 3 lata postanowiła żyć jako dziewczynka. Jej matka, lekarka rodzinna, przyznaje, że jest bezsilna i nie umie pomóc dzieciom nieidentyfikującym się ze swoją płcią urodzeniową.

reż. François Ozon, Été 85
To film o normandzkim lecie 1985 roku i relacji między dwoma mężczyznami o całkowicie różnych charakterach. Z początku łączy ich przyjaźń, która następnie przemienia się w miłość.
 

Filmy

reż. Tomm Moore, Ross Stewart, Le Peuple Loup
Francusko-irlandzko-luksemburska animacja, ostatnia z cyklu „Irish Folklore Trilogy”, do którego zaliczamy „Sekret Kells” i „Pieśń morza”. Córka łowczego zaprzyjaźnia się z dziewczynką należącą do plemienia, którego członkowie mają zamieniać się w wilki, gdy zapada zmrok.

reż. Daniel Cohen, Le bonheurs des uns…
To belgijsko-francuska koprodukcja. Komedia, której fabuła koncentruje się wokół prawdziwej przyjaźni i poszukiwaniu krótkich chwil, małych rzeczy – to one dają bohaterom największe szczęscie.

reż. Albert Dupontel, Adieu les cons
Komiedia opowiadająca o 43-letniej Suze Trappet. Po diagnozie poważnej choroby bohaterka postanawia wyruszyć na poszukiwanie dziecka, które zmuszona była porzucić, kiedy miała 15 lat. Podczas podróży poznaje wypalonego JB oraz niewidomego archiwistę tryskającego entuzjazmem.
 

Filmy

reż. Stéphane Demoustier, La fille au braclet
Dramat inspirowany argentyńskim „Accusada” opowiada o dziewczynie z „elektroniczną bransoletką” na kostce. Jest utrzymany w stylistyce społeczno-prawnej. Na główna bohaterce ciąży oskarżenie zabicia swojego najlepszego przyjaciela.

reż. Anthony Marciano, Play
Komedia, której głównym bohaterem jest Max. W wieku 13 lat dostał pierwszą kamerę i przez kolejne 25 lat filmował całe swoje życie – grupę przyjaciół, sukcesy, porażki. Film był kręcony w latach 1990-2010 i portretuje całe pokolenie, które przewinęło się przed jego obiektywem.
 

Filmy


Spektakle, programy i podcasty
 


Ben Névert
Gospodarz kanału dostępnego na YouTube i Spotify (o nazwie Ben Névert), gdzie w kilku seriach (Entre Mecs, Entre Potes, Tartine de Vie, Insomnie) zamieszcza rozmowy z gośćmi, z którymi porusza tematy refleksji nad światem, ciekawości drugiego człowieka czy odejścia od stereotypowej wizji męskości.
 


Fary, Hexagone
Spektakl komediowy francuskiego komika Fary’ego, w którym opowiada o Francji, pochodzeniu swoich rodziców i swojej tożsamości jako dziecka imigrantów. W monologu porusza kwestie m.in. narodowości, patriotyzmu i francuskiej mentalności.
 


Echappées belles
Program podróżniczy prowadzony przez Sophie Jovillard, Tigę, Raphaëla de Casabianca oraz Jérôme’a Pitorin emitowany w każdą sobotę o 20:50 przez France5. ( ).
 


Fanzine
Wax to francuski muzyk, który na swoim kanale publikuje autorskie utwory. Prowadzi również program muzyczny Fanzine, do którego zaprasza różnorakich francuskich artystów.
 

Comédie-Française, Théâtre à table
Grupa sześciu aktorek i aktorów przygotowuje przedstawienie w jedyne sześć dni. Nagranie publikowane jest raz w tygodniu na kanale najsłynniejszego francuskiego teatru i odsłania przed widzami proces przygotowań wraz ze wszelkimi wzlotami i upadkami.


Sonya Lwu
To podcast o psychologii i true crime. Autorka skupia się na sprawach kryminalnych, w międzyczasie opowiadając o psychologii (również kryminalnej) oraz wszelkich sprawach, które można określić jako tajemnicze i przerażające.
 


Laurent Turcot, L’Histoire nous le dira
Na swoim kanale profesor historii na Uniwersytecie w Quebecu przybliża nam wydarzenia z różnych epok oraz przystępnie opowiada o  tematach takich jak historia medycyny, Wielka Rewolucja Francuska czy chociażby różnice kulturowe między Quebeckiem a Francją.
 


Konbini
Codziennie o 18:30 na tym kanale rozrywkowym publikowane są krótkie wywiady z mniej lub bardziej znanymi osobami, które opowiadają o swoich doświadczeniach, by przybliżyć widzom szeroko pojętą popkulturę.
 


Francetv slash / causes
Na tym kanale swoje historie opowiadają osoby z wielu środowisk, między innymi artyści drag, osoby z uzależnieniami i niepełnosprawnościami, ludzie różnych wyznań, narodowości i upodobań. Dzięki temu kanał inspiruje, edukuje i uwrażliwia na różnorodność.
 


SebMellia
Kanał YouTube prowadzony przez Seba Mellię – francuskiego komika, który od lat rozwija swoją karierę na największych scenach Francji. Na swoim kanale publikuje autorskie podcasty, skecze oraz minispektakle, do których zaprasza znanych francuskich komików.
 


Émilie Deseliène, Journal de la création
Podcast-dziennik, w którym autorka dzieli się swoimi przemyśleniami i dygresjami związanymi z procesem twórczego pisania. Nie daje rad ani nie narzuca konkretnej metody, dzieli się natomiast swoim praktycznym doświadczeniem.


Nabolita, Chambre obscure
Podcast dla pasjonatów literatury (nie tylko) francuskiej, w którym twórczyni omawia przeróżne wątki, tytuły i zabiegi literackie. Nabolita prowadzi również kanał na youtube oraz , również związane z literaturą. Dodatkowo, na swoich mediach społecznościowych autorka organizuje spotkania klubu czytelniczego.


Antastesia, La rencontre fortuite
To kolejny podcast literacki będący uzupełnieniem kanałów na youtube – oraz . Autorkę można znaleźć też na Instagramie, również jako , na którym organizuje m.in. wspólną analizę dzieł w formie transmisji na żywo. Na codzień wykłada literaturę na jednym z paryskich uniwersytetów, a na swoich kanałach opowiada głównie o literaturze francuskiej, afrykańskiej, azjatyckiej oraz porusza tematy istotne społecznie.

Thomas Louis, La Quille
Podcast o szeroko pojętej kulturze, w którym autor przeprowadza wywiady z najróżniejszymi twórcami.

Powższe propozycje to nowości kulturowe roku 2020, które według nas zasługują na uwagę. Mogą posłużyć jako rozrywka, przybliżyć francuskie zwyczaje lub być elementem edukacyjnym. Mamy nadzieję, że dzięki szerokiemu przekrojowi gatunkowemu każdy z Was znajdzie coś dla siebie.

Eliza Sasin
Aleksandra Kaźmierczak
Aleksandra Szczepaniak-Kowalińska

 

Opublikowano: Weronika Lesiak

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu UŁ współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR