Pocz膮tkowo wydawa膰 si臋 mo偶e, 偶e dziedzictwem rodu Lonsonier贸w jest przekazywana z pokolenia na pokolenie ma艂a winnica, jednak szybko okazuje si臋, jak bardzo ulotne s膮 rzeczy materialne. Plantacj臋 niszczy w kr贸tkim czasie powa偶na choroba, a jej w艂a艣ciciel decyduje si臋 na rozpocz臋cie nowego 偶ycia w Chile, gdzie czuje si臋 z pocz膮tku wyalienowany i t臋skni za ojczyzn膮. Francja jest dla niego symbolem dobrobytu, bezpiecze艅stwa i mi艂o艣ci. Tak te偶 wychowuje swoich trzech syn贸w, kt贸rzy w godzinie wybuchu I Wojny 艢wiatowej decyduj膮 si臋 wst膮pi膰 do armii i broni膰 kraju swych przodk贸w, wypowiadaj膮c jednog艂o艣nie Je pars me battre pour la France! W trakcie wojny dwoje z nich ginie, a trzeci, Lazare, staje przed trudnym wyborem uratowania towarzyszy lub uratowania siebie. Pomimo, 偶e wojna si臋 wkr贸tce ko艅czy, on wci膮偶 odczuwa jej skutki w postaci traumy. Wszystko wydaje si臋 wraca膰 do normy. Zak艂ada rodzin臋, rodzi mu si臋 c贸rka, Margot, kt贸rej marzeniem jest zostanie pilotem. Lotnictwo jest dla niej ucieczk膮 i symbolem wolno艣ci podobnie jak dla jej matki s膮 nim ptaki beztrosko lataj膮ce po niebie. U progu II Wojny 艢wiatowej Margot wraz ze swym przyjacielem, Ilario, wyrusza na front, a informuj膮c o tym ojca wypowiada dok艂adnie te same s艂owa, kt贸re on sam powiedzia艂 swoim rodzicom 20 lat wcze艣niej. Jak si臋 p贸藕niej okazuje jej r贸wnie偶 pisane jest stani臋cie przed trudnym wyborem uratowania przyjaciela lub samej siebie. Po wojnie, na 艣wiat przychodzi kolejna generacja Lonsonier贸w. Margot rodzi syna, kt贸rego nazywa na cze艣膰 swojego przyjaciela Ilario. Podczas zamieszek w Chile ch艂opak zostaje aresztowany za domniemane kontakty z komunistami i brutalnie torturowany. Czeka go trudna decyzja czy zdradzi膰 nazwiska winnych czy po艣wi臋ci膰 siebie i pozosta膰 lojalnym. Wszystkie te wydarzenia powoduj膮, 偶e Margot przeklina chorob臋 winoro艣li, kt贸ra jest powodem tej ca艂ej bolesnej emigracji i w u艂amku chwili decyduje spakowa膰 si臋 i wraca膰 z synem do Francji. W ostatnim momencie wracaj膮 do niej wspomnienia z wojny i decyduje si臋 opu艣ci膰 syna, kt贸ry sam dobija do portu w ojczy藕nie jego przodk贸w. Zapytany o nazwisko przypomina sobie przekazywane z pokolenia na pokolenie historie o wujku Michelu Ren茅 i z obawy, 偶e przesz艂o艣膰 dopadnie go nawet po drugiej stronie oceanu decyduje si臋 przyj膮膰 jego nazwisko i sta膰 si臋 zupe艂nie innym cz艂owiekiem.
W mojej opinii niezaprzeczalnie jest to godna polecenia, pi臋kna opowie艣膰 o patriotyzmie, a tak偶e r贸偶nych aspektach tytu艂owego dziedzictwa, kt贸rym z jednej strony s膮 rzeczy materialne przekazywanie nast臋pnym generacjom, ale te偶 stawanie przed trudnymi decyzjami, przeciwstawiaj膮cymi ze sob膮 dobro jednostki wobec dobra og贸艂u. Jest to r贸wnie偶 historia cierpienia i b贸lu prze偶ywanego z powodu wojny i jej nast臋pstw takich jak 艣mier膰 bliskich, czy g艂臋boka trauma. Poruszony zostaje te偶 motyw dziedzictwa jako to偶samo艣ci cz艂owieka, kt贸ra jest cech膮 r贸偶nicuj膮c膮 nas na tle spo艂ecze艅stwa i pomimo, 偶e akcja fabu艂y osadzona jest w du偶ej mierze w I po艂owie XX wieku, wiele z nas wci膮偶 mo偶e uto偶samia膰 si臋 z problemami poruszonymi w tej powie艣ci. Trzeba podkre艣li膰 jednak, 偶e niezale偶nie od tego, kt贸ra z pozycji wygra tegoroczn膮 edycj臋 Le Prix Gouncourt, ka偶da z nich z pewno艣ci膮 zas艂uguje na pochylenie si臋 nad ni膮 i zag艂臋bienie w fabu艂臋. W ko艅cu sama nominacja jest ju偶 ogromnym wyr贸偶nieniem!
Filip Kolecki