¾«¶«Ó°ÊÓ

Książka o wojsku (ale nie tylko)

Przemysław Waingertner

 

W serii wydawniczej „100 Lat Niepodległości", poświęconej polskim, dramatycznym bądź radosnym, przygodom z wolnością w minionym stuleciu – programowej mozaice, w której znalazły się już książki z historii społecznej, gospodarczej, walki o niepodległość, polityki, ustroju i prawa – „czas dojrzał� (jak zwykł mawiać Marszałek Piłsudski) na problematykę wojskową. A wziął ją na warsztat the best of the best – profesor Witold Jarno z Instytutu Historii U�, który od dekad bada dzieje polskiego czynu zbrojnego i historię Wojska Polskiego w XX w. Mowa o publikacji Garnizon Wojska Polskiego w Tomaszowie Mazowieckim w latach 1918-1939.

Opublikowano: 24 lipca 2018

Już wyobrażam sobie krÄ™cÄ…cych nosami malkontentów, którzy woleliby, aby „segment wojskowyâ€� byÅ‚ w ramach jednej z flagowych wszak serii wydawniczych łódzkiej Alma Mater, reprezentowany przez książkÄ™, dotykajÄ…ca bardziej fundamentalnego zagadnienia – czemu nie Wojsko Polskie w wojnie z RosjÄ… SowieckÄ…? Albo Wojsko Polskie w wojnie obronnej 1939 roku? A może wedle klucza broni lub szarży? Kawaleria Drugiej Rzeczypospolitej? Artyleria Polski miÄ™dzywojennej? Korpus oficerski w II RP itd. RadzÄ™ jednak – ostrożnie z krytykÄ…! ZwÅ‚aszcza przed siÄ™gniÄ™ciem po książkÄ™ Jarno, który kompetentnego, ale i interesujÄ…cego pisania o dziejach rodzimej wojskowoÅ›ci uczyÅ‚ siÄ™ od nieżyjÄ…cego już profesora WÅ‚odzimierza KozÅ‚owskiego, uznawanego w zakresie historii Wojska Polskiego za autorytet absolutny w skali ogólnokrajowej.

 â€“ gÄ™sto ilustrowana, oparta na bardzo bogatym materiale źródÅ‚owym i literaturze przedmiotu, wyposażona ponadto w uÅ‚atwiajÄ…ce jej wnikliwÄ… lekturÄ™ spisy zamieszczonych tabel, planów i schematów oraz indeks nazwisk – zostaÅ‚a zbudowana z szeÅ›ciu rozdziałów podzielonych na mniejsze podrozdziaÅ‚y. Autor przedstawia w nich kolejno: udziaÅ‚ garnizonu tomaszowskiego w wojnach o granice odradzajÄ…cej siÄ™ Rzeczypospolitej, „wojskowÄ…â€� stabilizacjÄ™ lat dwudziestych, rozbudowÄ™ infrastruktury garnizonu, jego charakterystykÄ™ w przededniu II wojny Å›wiatowej, spoÅ‚eczne zaplecze wojska w Tomaszowie, skupione wokół dziaÅ‚aÅ„ Miejskiego Komitetu Wychowania Fizycznego, wreszcie – udziaÅ‚ zaÅ‚ogi garnizonu w kampanii wrzeÅ›niowej, zwÅ‚aszcza obronie samego Tomaszowa.

 
Piszącemu te słowa książka ucznia profesora Kozłowskiego skojarzyła się z… wyobrażeniami Świętowita. Tak jak on ma ona cztery oblicza – każde dla innego Czytelnika.

 

Zafascynowany historią armii polskiej w Drugiej Rzeczypospolitej znajdzie w niej solidne opracowanie ważnego terytorialnie segmentu. Pasjonat broni, umiejący z pamięci recytować na zawołanie wszelkie parametry krótkiej i długiej broni palnej, dział, haubic itp. itd., będzie zapewne usatysfakcjonowany bliskimi jego sercu fachowymi szczegółami z tego zakresu. Lokalni patrioci tomaszowskiej „małej ojczyzny� z wdzięcznością przyjmą pozycję, która jest opowieścią o istotnym rozdziale w dziejach ich rodzinnego miasta i całego regionu. Natomiast zainteresowani „smaczkami� życia codziennego (choćby i ludzi w mundurach) oraz historycznymi anegdotami będą się zaczytywać we fragmentach dotyczących na przykład „nieobyczajnych� zachowań higieniczno-sanitarnych żołnierzy tomaszowskiego garnizonu.

Książkę pióra Witolda Jarno polecam. Przeczytajcie ją, Państwo, i oceńcie sami. To naprawdę przysłowiowy „kawał� rzetelnej naukowo, a przy tym dobrze napisanej historycznej opowieści – o polskim wojsku, ale i o Tomaszowie Mazowieckim. O okresie pokoju i trwania „Pięknej Dwudziestoletniej� i jej prowincji, i o agonii jednej i drugiej w ogniu II wojny światowej, pod ciosami dwóch zbrodniczych totalitaryzmów.

 

Więcej tekstów autora znajdziesz

. 

Opublikowano: Marzena Gawłowska

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR