Przedsiębiorczość to postawa (którą da się kształtować) i zestaw umiejętności (których można się nauczyć). Człowieka interesu musi cechować czujność, umiejętność wykorzystywania okazji rynkowych, tolerancja na ryzyko i zdolność podejmowania decyzji w warunkach niepewności. Ale każdy, kto założył własną firmę i utrzymał ją nad kreską przez kilkanaście miesięcy wie, że potrzeba czegoś jeszcze: szerokiej, multidyscyplinarnej, praktycznej wiedzy. Przedsiębiorca nie jest specem od marketingu, finansów czy HR-u. Jest kimś, kto umie operować w każdym z tych obszarów i ma wolę zdobywania kompetencji, która mu to umożliwia. Jeśli odwołamy się do typologii Isaiah Berlina, przedsiębiorca zdecydowanie jest lisem (który wie coś o tysiącu rzeczy), a nie kretem (który wie wszystko o jednej rzeczy).
Jeśli ktoś rozważa wejście na tę ścieżkę, i szuka potrzebnej mu wiedzy w literaturze, zdecydowanie odradzałbym mu wszelką „beletrystykę biznesową�: książki samopomocowe, pseudopsychologię motywacyjją, hagiografie celebrytów przedsiębiorczości. Rekomendowałbym raczej jedną z tych pozycji, które:
- Napisane są przez ekspertów w swoich dziedzinach: teoretyków, ale także praktyków marketingu, rachunkowości, prawa, podatków, tworzenia modeli biznesowych.
- Na żadnym etapie nie sugerują, że przedsiębiorczości można się nauczyć kartkując dziełko, które ma 120 stron wypełnionych dużą czcionką i licznymi obrazkami. Ponad pół tysiąca stron uzupełnionych o przypisy, wykresy i statystyki budzi większe zaufanie.
- I wreszcie, odwoływałbym się do wyczerpująco opisanych i przeanalizowanych doświadczeń ludzi, którzy naprawdę założyli firmy.
Sprowadzając to do konkretu, zdecydowanie mogę polecić książkę Praca przygotowana pod redakcją Renaty Lisowskiej i Jarosława Ropęgi jest syntezą 20 opracowań tematycznych napisanych przez 25 badaczy oraz praktyków biznesu. Nie na wyrost autorzy określają je mianem „rozdziałów� raczej niż „artykułów�. Każdy kolejny tekst podejmuje inny problem, z którym mierzy się przedsiębiorca, kierując jego uwagę ku odpowiedziom, jakie podsuwają literatura przedmiotu oraz z życia wzięte studia przypadków.
W rozdziale napisanym przez Sylwię Graczyk omówiono prawne aspekty i wymogi towarzyszące zakładaniu działalności gospodarczej. Dwa rozdziały później, Jacek Kalinowski przybliża zarządzanie podatkami w małych i średnich firmach. Następnie m.in. Robert Kozielski, jako ekspert z dziedziny marketingu, omawia modele biznesowe, Katarzyna Wojtaszczyk, jako specjalista od zasobów ludzkich, tłumaczy problematykę HR, Grzegorz Urbanek, jako znawca zagadnień finansowych i rynków inwestycyjnych, tłumaczy, jak wyceniać udziały i akcje w MŚP itd. Na końcu każdego rozdziału załączona jest bibliografia oraz zestawy ćwiczeń, pomagające usystematyzować przyswajanie wiedzy. Przykładowo:
- Przygotuj kwestionariusz rozmowy z odchodzącym pracownikiem (zestaw pytań) i wykorzystaj go podczas symulacji takiej rozmowy.
- Czym różni się obniżona stawka odsetek za zwłokę od stawki podstawowej odsetek za zwłokę i kiedy jest ona stosowana?
- Wybierz dobrze znany rynek i zdefiniuj na nim główne segmenty odbiorców. Jak wyglądałyby prawdopodobne profile tych segmentów?
Jeśli powyższe pytania wydają się trudne, tym bardziej warto zajrzeć do książki, która w przystępny sposób wykłada na nie odpowiedzi, posiłkując się przy tym wskazówkami odnośnie tego, jak przekuć tę wiedzę na budowę przewagi konkurencyjnej.