Do rzadko艣ci nale偶膮 oczywi艣cie przedsi臋biorcy, kt贸ry odm贸wi膮 podpisania umowy z klientem, bo nie ufaj膮 Kozioro偶com, albo wy艣miej膮 pracownik贸w oczekuj膮cych pakietu opieki medycznej, bo 鈥瀦achodnia medycyna鈥� to fikcja. Cz臋艣ciej widzimy przyk艂ady mniej spektakularne, cho膰 nie mniej szkodliwe dla zdrowia organizacji. Obserwujemy mianowicie ludzi, kt贸rzy wpadaj膮 we w艂asne sid艂a i zaczynaj膮 wierzy膰 we w艂asn膮 propagand臋. Wiemy, 偶e mamy problem, gdy mened偶er zaczyna uwa偶a膰 swoj膮 charyzm臋 i szcz臋艣liw膮 gwiazd臋 za strategiczne zasoby, a w firmie panuje przekonanie, 偶e wszyscy chc膮 w niej pracowa膰, bo tutaj 鈥瀟worzy si臋 przysz艂o艣膰鈥� i 鈥瀦mienia 艣wiat na lepsze鈥�.
Zdolniejsi biznesmeni nie wierz膮 w mity, ale polegaj膮 na nich, bo wiedz膮, 偶e wierz膮 w nie inni ludzie.
Badacz, kt贸ry chcia艂by by膰 Janem Parandowskim 艣wiata biznesowego i om贸wi膰 jego mitologi臋 musia艂by w gruncie rzeczy zbada膰 techniki manipulacji, do kt贸rych odwo艂uj膮 si臋 firmy celem kszta艂towania postaw swoich pracownik贸w i klient贸w. Powinien te偶 postawi膰 nie艂atwe pytanie o to, czy zarz膮dzanie lud藕mi i sprzedawanie dob贸r nie wymaga od nas tworzenia i propagowania mit贸w.
Zadania takiego podj膮艂 si臋 prof. Czes艂aw Sikorski, a efektem jego docieka艅 jest praca . Ksi膮偶ka jest om贸wieniem siedmiu konkretnych przekona艅, kt贸re zdaniem autora s膮 r贸wnie powszechne, co irracjonalne. Sk艂adaj膮 si臋 na nie m.in. mit charyzmatycznego przyw贸dcy, mit samorealizacji, mit ekspercko艣ci. Autor omawia ka偶dy z nich, ukazuj膮c okoliczno艣ci i warunki jego powstania, rozwoju oraz przyczyny nieuchronnego rozpadu. Zajmuj膮cy jest cho膰by przyk艂ad 鈥� opisany w oparciu o szerok膮 baz臋 藕r贸d艂ow膮 鈥� firm, kt贸re wymuszaj膮 na pracownikach coraz wi臋cej zaanga偶owania i coraz liczniejsze po艣wi臋cenia w imi臋 鈥瀦mieniania 艣wiata鈥�, co skutkuje rozsadzeniem kultury organizacyjnej przez wszechobecny cynizm i wypalenie. Dobrze skontrastowa膰 to z przyk艂adem 鈥瀗udnej鈥� firmy, kt贸ra nie ma ambicji zmienia膰 艣wiata, ale czytelnie i uczciwie komunikuje, czego oczekuje od personelu i jakie daje w zamian za to benefity i system premiowy.
Oczywi艣cie, celem tego wywodu nie jest twierdzenie, 偶e nie ma lider贸w obdarzonych charyzm膮 czy kompetentnych ekspert贸w albo zaprzeczanie temu, i偶 istniej膮 osoby, kt贸re samorealizuj膮 si臋 poprzez prac臋. Mamy tutaj do czynienia raczej z ukazaniem jak te poj臋cia zostaj膮 propagandowo przetworzone i zmitologizowane.
Aby zwodzi膰 i uwodzi膰 pracownik贸w oraz klient贸w z ka偶dego prezesa czyni膰 mo偶na charyzmatyka; w ten spos贸b szef firmy robi膮cej drobne aplikacje u偶ytkowe staje si臋 wizjonerem, kt贸rego mo偶na wymieni膰 po przecinku z Mozartem, Einsteinem i Ghandim.
Na tej samej zasadzie powtarzalna i do艣膰 nudna praca biurowa zamienia si臋 w komunikacji firmy w pe艂n膮 wyzwa艅 i ekscytacji przygod臋, w kt贸rej stawk膮 s膮 losy globu i przysz艂o艣膰 ludzko艣ci.
Wybitny filozof Alfred Korzybski napisa艂, 偶e s膮 鈥瀌wa sposoby przej艣cia 艂atwo przez 偶ycie: wierzy膰 we wszystko i w膮tpi膰 we wszystko鈥�, bo obydwa 鈥瀗a r贸wni zwalniaj膮 z my艣lenia鈥�. Naczeln膮 my艣l p艂yn膮c膮 z rozwa偶a艅 Czes艂awa Sikorskiego czytam nie jako wezwanie do zw膮tpienia w zarz膮dzanie, do odrzucenia marketingu, employer brandingu czy CSR jako aktywno艣ci z gruntu manipulatorskich i niewnosz膮cych 偶adnej warto艣ci do 偶y膰 pracownik贸w i klient贸w. Jest to raczej zach臋ta do ostro偶nego sceptycyzmu, do polemicznego nastawienia wzgl臋dem panuj膮cych m贸d i nawyk贸w, a nawet do rozwa偶enia tak niemodnych kryteri贸w, jak standardy etyki.
Wi臋cej tekst贸w autora znajdziesz .