¾«¶«Ó°ÊÓ

Partnerstwo publiczno-prywatne – dzieląc się wiedzą i doświadczeniem

Magdalena Załęczna

 

Bardzo wiele napisano o potrzebie realizacji projektów partnerstwa publiczno-prywatnego w Polsce, ale w dalszym ciągu niewielki jest zakres praktycznych doświadczeń w tej sferze. Monografia naukowa Partnerstwo publiczno-prywatne – dzieląc się wiedzą i doświadczeniem jest kolejnym głosem w dyskusji, unikalnym pod względem łączenia teorii i praktyki partnerstwa publiczno-prywatnego.

Opublikowano: 21 stycznia 2022

Autorki reprezentujące zarówno środowisko akademickie, jak i praktykę, spotkały się podczas konferencji organizowanej przez Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny Uniwersytetu �ódzkiego wraz z Urzędem Miasta �odzi i pod patronatem Urzędu Zamówień Publicznych oraz Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej w 2020 r. Postanowiły przyjrzeć się problemom rozwoju PPP z różnych perspektyw, zarówno naukowej, jak i praktycznej.

Dokonały przy tym autorskiego wyboru obszarów działań gospodarczych, na których analizowały praktykę stosowania PPP, koncentrując się na rewitalizacji i projektach transportowych.


PPP w historii

W części teoretycznej autorki staraÅ‚y siÄ™ w uporzÄ…dkowany sposób przedstawić zasadnicze czynniki warunkujÄ…ce potrzebÄ™ współpracy podmiotów publicznych i prywatnych przy realizacji zadaÅ„ publicznych. WskazujÄ…c przykÅ‚ady z okresu Cesarstwa Rzymskiego, Å›redniowiecza, panowania królowej Elżbiety i nawiÄ…zujÄ…c do rozwoju gospodarczego w kolejnych wiekach, wskazywaÅ‚y korzyÅ›ci i problemy zwiÄ…zane z prapoczÄ…tkami PPP, które sÄ… aktualne także obecnie.  Zarys ewolucji zarzÄ…dzania publicznego w kontekÅ›cie rozwoju instytucjonalnego administracji publicznej pozwoliÅ‚ na wskazanie czynników tworzÄ…cych i  modyfikujÄ…cych  ramy prawno-organizacyjne PPP.


PPP współcześnie

Autorki syntetycznie opisały współczesne podstawy prawne partnerstwa publiczno-prywatnego, zarówno na poziomie Unii Europejskiej, jak i Polski. Przeprowadzona w kolejnej części pracy gospodarcza analiza PPP umożliwiła wskazanie kryteriów jego oceny, a tym samym zasadności stosowania partnerstwa publiczno-prywatnego w realizacji zadań publicznych, przede wszystkim dotyczących inwestycji o charakterze infrastrukturalnym, służącym zaspokajaniu zidentyfikowanych potrzeb mieszkańców.

Podstawowe znaczenie ma wartość publiczna, na którą składa się jednoczesne uwzględnienie kryteriów finansowych, społecznych i środowiskowych. Autorki starały się podkreślić, że PPP nie jest finansowaniem bezkosztowym. Wręcz przeciwnie – każdy projekt wymaga analiz i odpowiedniego przygotowania inwestycji ze strony sektora publicznego, jeszcze zanim dojdzie do poszukiwania partnera prywatnego. Kwestia finansowania związana jest z wydatkami na realizację inwestycji, a następnie jej utrzymanie, w tym z zapewnieniem wynagrodzenia dla partnera prywatnego.


PPP w praktyce 

Kolejne rozdziały monografii przenoszą czytelnika z teorii na grunt praktyki. Dla ukazania szerszego kontekstu, autorki badały trendy na rynkach światowych w zakresie stosowania PPP. Podkreśliły przemiany, zarówno w zakresie zaangażowania środków w PPP, jak i rozkładu przestrzennego współpracy publiczno-prywatnej w realizacji zadań publicznych.

Bardziej szczegółowej analizie poddane zostały projekty PPP zgłaszane i procedowane w Polsce. Autorki zbadały czynniki ekonomiczne determinujące rozwój PPP, a w szczególności te, które warunkowały osiągnięcie sukcesu projektu. W przeprowadzonych badaniach przyjęto podejście procesowe, a w szczególności skupiono się na ocenie skuteczności procedury wyboru partnera prywatnego. Wykazano, że trzy – forma zaangażowania partnera prywatnego w realizację robót budowlanych, doświadczenie w przygotowaniu procedury na wybór partnera prywatnego oraz ponowna publikacja ogłoszenia o PPP – mają istotny wpływ na skuteczność postępowania.


PPP a rewitalizacja 

W kolejnej części pracy autorki zajęły siÄ™ rozwojem projektów partnerstwa publiczno-prywatnego w sferze rewitalizacji i infrastruktury transportowej. NiezbÄ™dne do ukazania peÅ‚nego obrazu zjawisk wystÄ™pujÄ…cych w Polsce oraz ich oceny, byÅ‚o okreÅ›lenie kontekstu  uwarunkowaÅ„ innego paÅ„stwa, ze wzglÄ™du na wieloletnie doÅ›wiadczenie w realizacji PPP, autorki wybraÅ‚y WielkÄ… BrytaniÄ™. Należy przy tym podkreÅ›lić, że projekty rewitalizacji wyróżniajÄ… siÄ™ znacznÄ… specyfikÄ… na tle innych projektów PPP – sÄ… one bowiem zÅ‚ożone, wieloaspektowe, o znacznym zakresie przestrzennym i czasowym, wysokich wymaganiach formalno-prawno-organizacyjnych i finansowych, wymagajÄ… wziÄ™cia pod uwagÄ™ szerokiego grona interesariuszy. Autorki podawaÅ‚y przykÅ‚ady konkretnych projektów realizowanych, nie zawsze z sukcesem, w Wielkiej Brytanii aby na tym tle siÄ™ analizować polskie studia przypadków w sferze rewitalizacji.


PPP a  inwestycje w infrastrukturÄ™ transportowÄ… 

W dalszej części badały projekty w zakresie infrastruktury transportowej, także odnosząc się do przykładów brytyjskich i polskich. Badanie zagranicznych i polskich uwarunkowań, mechanizmów i procesów dotyczących współpracy strony publicznej i prywatnej w kontekście rewitalizacji i infrastruktury transportowej wykazało trudności w tego typu projektach. Ich efektem jest między innymi odejście od modelu PFI w Wielkiej Brytanii oraz poszukiwanie nowych dróg i form współpracy partnerów publicznych i prywatnych. Wnioski z analizy studiów przypadków wskazują, że jakkolwiek bardzo ważne jest wsparcie instytucjonalne i finansowe na poziomie państwa, to istotne znaczenie ma również przekonanie lokalnych partnerów, zarówno publicznych, jak i prywatnych, do stosowania formuły PPP.


Bariery PPP w Polsce 

W finalnej części pracy autorki analizowały problemy i bariery obecne w praktyce PPP w Polsce. Wskazały między innymi trudności definicyjne, problemy interpretacji przepisów i brak zrozumienia istoty PPP, które nie jest modelem realizacji inwestycji w każdych warunkach, a tym bardziej warunkach niedostatecznych środków publicznych i konieczności zaspokajania rosnących potrzeb publicznych.


Autorki starały się podkreślić, że wbrew obiegowym opiniom PPP jest instrumentem, który dla osiągnięcia sukcesu wymaga nakładów finansowych ze strony publicznej już od samego początku.

Pozytywny rezultat pomysÅ‚u na projekt wymaga wielowymiarowych analiz, które pozwolÄ… na ocenÄ™ jego potencjaÅ‚u, rodzajów i poziomu ryzyka oraz możliwych konsekwencji w dÅ‚ugiej perspektywie. Autorki  rekomendowaÅ‚y, aby wiedza pÅ‚ynÄ…ca zarówno z pozytywnych, jak i negatywnych doÅ›wiadczeÅ„ stanowiÅ‚a element dalszej edukacji w zakresie wykorzystania formuÅ‚y PPP, przy czym dziaÅ‚ania edukacyjne powinny mieć charakter przekrojowy i dotyczyć wszystkich grup interesariuszy zaangażowanych w realizacjÄ™ projektów PPP.

PublikacjÄ™ można przeczytać w Otwartym DostÄ™pie .

Partnerem publikacji jest Urząd Miasta �odzi

 

Więcej tekstów autorki znajdziesz

. 

Opublikowano: Marzena Gawłowska

CENTRUM ANALIZ, MODELOWANIA I NAUK OBLICZENIOWYCH (CAMINO)
E: camino@uni.lodz.pl

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR