Vladimir Nabokov z pewno艣ci膮 nale偶y do pisarzy przedstawiaj膮cych pe艂nokrwist膮, skondensowan膮 rzeczywisto艣膰, wynika to jednak w przypadku jego tw贸rczo艣ci nie tyle z ch臋ci ukazania fabularnej 鈥瀗ag艂ej g臋sto艣ci 偶ycia鈥�, o kt贸rej wspomina艂 w 窜补蝉艂辞苍颈别 Milan Kundera, ale z nies艂ychanej umiej臋tno艣ci dostrzegania codziennych drobiazg贸w oraz ulotnych wra偶e艅. To w艂a艣nie ona przewa偶nie decyduje o fenomenie danego pisarza, wp艂ywa na wyj膮tkowy status 艣wiata przedstawionego, a przede wszystkim prze偶ytego bardzo intensywnie. Je艣li wsp贸艂czesnego czytelnika dziwi cho膰by to, 偶e dla Mickiewicza wielkie znaczenie mia艂 鈥瀊ursztynowy 艣wierzop鈥�, to warto by sam zada艂 pytanie: czy wiesz, gdzie, po艣r贸d czego w艂a艣ciwie jeste艣? No i przede wszystkim czy potrafisz by膰 w艂a艣ciwie 鈥� tzn. na powa偶nie, ca艂ym sob膮? Je艣li Nabokov przeczyta艂by Pana Tadeusza, to z pewno艣ci膮 mog艂oby mu si臋 spodoba膰 w nim znacznie wi臋cej ni偶 tylko posta膰 eterycznej, litewskiej Lolity.
Ogromny wp艂yw na barwny, hipnotyzuj膮cy wymiar obraz贸w z powie艣ci Nabokova ma fakt, 偶e by艂 on synestetykiem. Razem z m.in. Izaakiem Newtonem, Wassilim Kandinskim czy Vincetem van Goghiem nale偶a艂 do istniej膮cej od wiek贸w niewielkiej grupy os贸b, kt贸re od dziecka s膮 przekonane, 偶e pewnym jako艣ciom zmys艂owym odpowiadaj膮 inne, powi膮zane z odmiennymi zmys艂ami. Autor Bladego ognia potrafi艂 wykorzysta膰 ten dar, zwracaj膮c uwag臋 na 鈥瀊r膮zowy zapach w艂os贸w鈥�, 鈥瀢ilgotne szepty鈥� czy 鈥瀕epko艣膰 艣wiat艂a鈥�. Prac膮 po艣wi臋con膮 temu aspektowi tw贸rczo艣ci rosyjskiego mistrza s艂owa, a mo偶e raczej mistrza zdania, jest ksi膮偶ka Anny Ginter . Autorka w przekonuj膮cy spos贸b rozpoczyna od om贸wienia historii refleksji dotycz膮cych wra偶e艅 mi臋dzysensorycznych. Nast臋pnie, odwo艂uj膮c si臋 do biografii pisarza, pokazuje, w jak wielkim stopniu opisy o charakterze synestezyjnym zosta艂y zdeterminowane przez do艣wiadczenia przechowane we wspomnieniach. Nabokov pisa艂: 鈥濨y膰 mo偶e przesadnie ho艂ubi臋 swoje najwcze艣niejsze wra偶enia, ale mam powody do wdzi臋czno艣ci. Doprowadzi艂y one do istnego edenu dozna艅 wizualnych i dotykowych鈥�. Ksi膮偶k臋 Anny Ginter mo偶na uzna膰 za przewodnik po odczuciach zwi膮zanych z widzeniem, s艂yszeniem, smakiem, dotykiem, zapachem, temperatur膮 i b贸lem. Mamy tu do czynienia m.in. z drobiazgowym om贸wieniem kwestii barwnego postrzegania liter, okre艣leniem specyfiki synestezyjnej metafory czy zwr贸ceniem uwagi na to, w jakim stopniu mi臋dzysensoryczna wra偶liwo艣膰 wp艂ywa na postrzeganie czasu i przestrzeni.
Je偶eli co艣 w tej ksi膮偶ce rozczarowuje, to fakt, 偶e autorka w niekt贸rych rozdzia艂ach poprzestaje na zgromadzeniu materia艂u, wnioski wydaj膮 si臋 czasem zbyt lakoniczne b膮d藕 zachowawcze. M贸wi膮c j臋zykiem Nabokova: ma艂o w tej pracy 偶aru. Czy jednak musi to by膰 wada? Gdy dzi艣 literaturoznawcy, cz臋sto pos艂uguj膮c si臋 modnymi, postkolonialnymi czy feministycznymi teoriami interpretacyjnymi, zapominaj膮 wnikliwie potraktowa膰 omawiane teksty lub dochodz膮 do 鈥瀝ewolucyjnych鈥� wniosk贸w bez dostatecznego zg艂臋bienia interesuj膮cej ich problematyki, Anna Ginter z pewno艣ci膮 potrafi艂a odda膰 szczeg贸lny, bardzo szczeg贸艂owy ho艂d mi艂o艣nikowi szczeg贸艂贸w.
Wi臋cej tekst贸w autora znajdziesz .