Podobnie jak "sztos" (zwyci臋zca sprzed dw贸ch lat), a tak偶e wci膮偶 popularny "melan偶", "dzban" zdaje si臋 reaktywacj膮 dawnej polszczyzny, ho艂dem z艂o偶onym jej poprzez neosemantyzacj臋. Je艣li nadal zdarza wam si臋 narzeka膰 na odtw贸rcze, bezrefleksyjne kopiowanie sformu艂owa艅 z j臋zyka angielskiego (niezno艣ny, wsz臋dobylski przys艂贸wek 鈥瀍picko鈥�) czy przenoszenie do potocznych wypowiedzi nowomowy korporacyjnej (irytuj膮ce 鈥瀎ocusowania鈥� czy 鈥瀟argetowania鈥�), warto zda膰 sobie spraw臋, 偶e kreatywno艣膰 m艂odych ludzi zmierza w zupe艂nie odmiennym kierunku.
Zakurzone j臋zykowe szparga艂y, wyci膮gni臋te z lamusa stylu rupiecie 鈥� by膰 mo偶e w艂a艣nie do nich nale偶y przysz艂o艣膰. Youtuber Klocuch, kt贸remu, zdaniem Bartka Chaci艅skiego, "dzban" zawdzi臋cza swoj膮 popularno艣膰, 鈥瀋h臋tnie si臋ga po s艂owa, kt贸re dawno wypad艂y z obiegu. Analogicznie popularny wulgaryzm na 芦k禄 zast臋puje archaicznym 芦kruci禄, a opowiadanie g艂upot kwituje terminem 芦bajdurzenie禄鈥�. W internetowym Miejskim s艂owniku slangu i mowy potocznej znajdziemy dodan膮 niedawno definicj臋 s艂owa 鈥瀠lep鈥� (niegdy艣 oznaczaj膮cego zbyt s艂odki nap贸j): 鈥濬ura po wie艣niackim tuningu np. z laminatami, jebitnymi spoilerami, z choinkowym o艣wietleniem鈥�. Kilka lat temu Taco Hemingway rapowa艂 o tym, 偶e idzie ulicami, 鈥瀏api膮c si臋 na panny ho偶e鈥�. Takie przyk艂ady mo偶na mno偶y膰.
Z jednej strony m艂odzie偶owe archaizowanie wydaje si臋 pretensjonalne, z drugiej da si臋 w nim zobaczy膰 wyraz pozytywnego, patriotycznego j臋zykowego snobizmu.
"Dzban" niesie ze sob膮 pewien przewrotny patos. Na tle popularnego, codziennie u偶ywanego dzbanka brzmi pompatycznie, troch臋 jak dzwon. Krasicki w o艣wieceniowej bajce o sarmackim dzbanie zatytu艂owanej M膮dry i g艂upi pisa艂: 鈥濿iesz, dlaczego dzwon g艂o艣ny? Bo wewn膮trz jest pr贸偶ny鈥�. Pr贸偶ny jest tak偶e "dzban" 鈥� do tego w dw贸jnas贸b. M艂odzie偶owe S艂owo Roku 2018 okazuje si臋 naprawd臋 por臋czn膮 form膮 okre艣lania ludzi przekonanych o w艂asnej wyj膮tkowo艣ci, wyg艂aszaj膮cych piramidalnie nonsensowne opinie tonem m臋drc贸w. To dlatego tak cz臋sto pojawia si臋 w komentarzach dotycz膮cych wypowiedzi polityk贸w, dziennikarzy, publicyst贸w.
W "dzbanie" mo偶e podoba膰 si臋 te偶 jego egalitarno艣膰. Marek 艁azi艅ski przywo艂uje w swoim uzasadnieniu werdyktu najbardziej wyczerpuj膮c膮 definicj臋 zwyci臋skiego poj臋cia: 鈥濪zbanem mo偶e by膰 ka偶dy. Wystarczy, 偶e zrobi co艣, co w jakikolwiek spos贸b nie spodoba si臋 drugiemu rozm贸wcy. Tak powstaje dzban鈥�. W przeciwie艅stwie do "leminga" czy "mohera" - "dzban" jest wi臋c s艂owem ponad podzia艂ami. Ka偶dy mo偶e by膰 "dzbanem", a kto my艣li, 偶e nie by艂 "dzbanem" ni razu, ten jest "dzbanem" najwi臋kszym.
Wi臋cej tekst贸w autora znajdziesz .