Spi臋cie, czyli idea wsp贸艂pracy mi臋dzyredakcyjnej polegaj膮ca na tym, 偶e reprezentanci bardzo r贸偶nych 艣rodowisk zdecydowali si臋 podj膮膰 trud rozmowy na temat szczeg贸lnie istotnych kwestii (jak na razie: edukacja, konstytucja RP, emerytury, Europa, niepodleg艂o艣膰, uchod藕cy), a nast臋pnie publikowa膰 stworzone przez siebie teksty naraz na wszystkich pi臋ciu portalach, to pomys艂 wyj膮tkowy nie tylko w polskim kontek艣cie, o czym 艣wiadczy zainteresowanie ze strony 艣wiatowych medi贸w. Przed paroma dniami na 艂amach 鈥濶ew York Timesa鈥� ukaza艂 si臋 artyku艂 . Cele Spi臋cia to przebijanie baniek informacyjnych, konfrontacja czytelnik贸w z opiniami nowych autor贸w, prezentuj膮cych cz臋sto egzotyczn膮 perspektyw臋, a przede wszystkim pr贸ba, jak napisa艂 pomys艂odawca inicjatywy 鈥� J臋drzej Molko 鈥� 鈥瀘dtworzenia tkanki 艂膮cznej, kt贸rej tak ma艂o jest ostatnio w spo艂ecze艅stwie鈥�.
Jak rozumie膰 t臋 biologiczn膮 metafor臋, wywo艂uj膮c膮 skojarzenia z pozytywistyczn膮 ide膮 organicyzmu? Tkank膮 艂膮czn膮 jest z pewno艣ci膮 wi臋ksza mi臋dzy艣rodowiskowa otwarto艣膰, sk艂onno艣膰 do s艂uchania si臋 nawzajem i poszerzania horyzont贸w, odbudowywania wzajemnego zaufania. Nawi膮zuj膮c do filmu Kr贸tkie spi臋cie, mo偶na powiedzie膰, 偶e jest ni膮 tak偶e, a mo偶e przede wszystkim, rezygnacja z bycia elementem werbalnej, wojennej machiny 鈥� porzucenie trybu automatycznych, szybkich, wyrazistych s膮d贸w.
W czasach zdegenerowanej polityki oraz stronniczych medi贸w, kt贸rych reakcje na wydarzenia, poza kilkoma chlubnymi wyj膮tkami, s膮 niezwykle przewidywalne, w epoce ludzi dzia艂aj膮cych jak maszyny oraz bot贸w regularnie podszywaj膮cych si臋 pod ludzi, pi臋膰 redakcji postanowi艂o na serio odpowiedzie膰 na wezwanie, kt贸re cz臋sto pojawia si臋 na ekranie naszych komputer贸w 鈥� udowodnij, 偶e nie jeste艣 robotem.
Czy jednak ow膮 鈥瀟kank膮 艂膮czn膮鈥� mo偶e by膰 kompromis polityczny? Bior膮ca udzia艂 w Spi臋ciu Kaja Puto twierdzi, 偶e nie i m贸wi o tym jako o oczywisto艣ci. Innego zdania zdaje si臋 by膰 Rafa艂 Matyja, kt贸ry w tek艣cie wskazuje na wsp贸lnot臋 warto艣ci, kt贸ra powinna spaja膰 lewicowych i prawicowych oponent贸w. Po lekturze wszystkich dotychczas napisanych w ramach projektu artyku艂贸w jestem przekonany, 偶e wsp贸lnot臋 cel贸w, d膮偶e艅, rozwi膮za艅 da si臋 wypracowa膰. Jest to mo偶liwe, nawet mi臋dzy zafascynowanymi mesjanizmem i cz臋sto popieraj膮cymi ide臋 intronizacji Chrystusa na Kr贸la Polski redaktorami portalu Jagiello艅ski24 a zwolennikami radykalnej deklerykalizacji z Krytyki Politycznej.
W tekstach powsta艂ych na temat edukacji da si臋 zauwa偶y膰 wyra藕ne przekonanie, 偶e obecna reforma likwiduj膮ca gimnazja i wprowadzaj膮ca czteroletnie liceum jest w istocie dzia艂aniem omijaj膮cym istot臋 problem贸w obecnej szko艂y. Wizja redaktor贸w Krytyki Politycznej - szko艂a 偶ycia, a nie prze偶ycia, czyli obraz instytucji bardziej praktycznej, przyjaznej, nastawionej na wi臋ksz膮 interakcj臋 z otoczeniem, zostaje uzupe艂niony propozycjami zg艂aszanymi przez redakcje (Klubu Jagiello艅skiego i Nowej Konfederacji) d膮偶膮cymi do upodmiotowienia uczni贸w i docenienia nauczycieli, dostrzegaj膮cymi konieczno艣膰 dowarto艣ciowania ich pracy, ale i postawienia przed nimi cel贸w i wymaga艅 zmierzaj膮cych w stron臋 indywidualno艣ci i interdyscyplinarno艣ci. Gdy Kultura Liberalna i Kontakt wskazuj膮 na konieczno艣膰 przemy艣lenia charakteru wsp贸lnoty, jaka, kreowana przez szko艂臋, staje si臋 przygotowaniem do 偶ycia w spo艂ecze艅stwie, wida膰 wyra藕nie, 偶e 偶adna ze stron uczestnicz膮cych w dyskusji nie pr贸buje d膮偶y膰 do ideologizacji.
Propozycje poszczeg贸lnych os贸b w zasadzie si臋 uzupe艂niaj膮. To naprawd臋 krzepi膮ce, szczeg贸lnie na tle spor贸w, w kt贸rych istot臋 problem贸w wsp贸艂czesnej szko艂y sprowadza si臋 do rozwa偶a艅 dotycz膮cych konserwatywno-liberalnego przeci膮gania liny w kwestii program贸w nauczania.
Podobne wra偶enie mo偶na odnie艣膰 艣ledz膮c mi臋dzyredakcyjn膮 debat臋 na temat Europy czy niepodleg艂o艣ci. , tocz膮ca si臋 wok贸艂 pomys艂u Klubu Jagiello艅skiego, by wykorzysta膰 do艣wiadczenia Islandii i przeprowadzi膰 szerokie konsultacje spo艂eczne, w tym internetowe, a potem napisa膰 ustaw臋 zasadnicz膮 鈥瀘d do艂u鈥�, pokazuje du偶y potencja艂 poparcia tego typu rozwi膮za艅, z zastrze偶eniem, 偶e obecnie 鈥� przy aktualnej temperaturze publicystycznego konfliktu 鈥� m贸g艂by on zosta膰 zaw艂aszczony przez niezainteresowanych wypracowywaniem konsensusu g艂贸wnych aktor贸w sceny politycznej.
Nawet temat tak dra偶liwy jak kwestia uchod藕c贸w, cho膰 wywo艂uje wyra藕n膮 polaryzacj臋, pozwala odnale藕膰 wsp贸lny dla wszystkich 艣rodowisk mianownik 鈥� przekonanie, 偶e w polityce nie powinno by膰 zgody na eskalowanie l臋ku, polityczne zagospodarowanie strachu przed migracj膮.
Cho膰 tematem Spi臋cia nie sta艂a si臋 jeszcze kultura, mo偶na spodziewa膰 si臋, 偶e i w tym przypadku uda艂oby si臋 znale藕膰 p艂aszczyzn臋 porozumienia. 艢wiadczy膰 o tym mo偶e zgodno艣膰, z jak膮 tu偶 przed ko艅cem 2018 roku, Klub Jagiello艅ski i Krytyka Polityczna wyra偶a艂y rozczarowanie z powodu wstrzymania finansowania dla "Dwutygodnika" 鈥� pisma cenionego m.in. za klarowny, wnikliwy spos贸b omawiania najwa偶niejszych wsp贸艂czesnych form dzia艂alno艣ci artystycznej.
Spi臋cie powinno trwa膰 jak najd艂u偶ej. Od lat nie by艂o tak ciekawej pr贸by okre艣lenia wsp贸lnych cel贸w i przekona艅, inicjatywy o tak obywatelskim, ponadpolitycznym charakterze. Jagiello艅ski24, Kontakt, Krytyka Polityczna, Kultura Liberalna i Nowa Konfederacja seri膮 artyku艂贸w, kt贸ra mam nadziej臋 wkr贸tce zostanie poszerzona o nowe zagadnienia (proponuj臋: polityk臋 klimatyczn膮 i media publiczne), znalaz艂y chyba najlepszy spos贸b na celebrowanie stulecia niepodleg艂o艣ci, a jednocze艣nie stworzenie przeciwwagi dla tak powszechnej dzi艣 werbalnej agresji. Zamiast oburza膰 si臋 na kolejne przejawy, prawdziwej b膮d藕 wykreowanej, mowy nienawi艣ci, poszukiwa膰 w internecie dowod贸w na to, kto rozkr臋ci艂 spiral臋 j臋zykowej histerii, lepiej skupi膰 uwag臋 na ludziach, kt贸rzy, nie rezygnuj膮c z ideowej wyrazisto艣ci, po prostu potrafi膮 rozmawia膰.
Wi臋cej tekst贸w autora znajdziesz .