Lista projekt贸w, kt贸re otrzyma艂y wsparcie z NCN
1. Rutenowe metalodendrymery jako nanoplatformy do terapii ferroptotycznej celowanej w GPX4/FSP1 w nowotworach lekoopornych (Kierownik projektu: dr hab. Sylwia Michlewska, Pracownia Obrazowania Mikroskopowego i Specjalistycznych Technik Biologicznych). Finansowanie: 4 605 985,00 z艂 (Konkurs: OPUS 30)
- OPIS PROJEKTU: Celem projektu jest opracowanie innowacyjnej nanoplatformy opartej na metalodendrymerachz rutenem, zdolnej do jednoczesnego dostarczania siRNA wyciszaj膮cych GPX4 i FSP1 wraz z doksorubicyn膮 (DOX), lekiem chemioterapeutycznym. (STRESZCZENIE)
2. Prognozowanie wp艂ywu ekologicznego gatunk贸w inwazyjnych w warunkach zmiany klimatu (Kierownik projektu: dr hab. Ali Serhan Tarkan, Katedra Ekologii i Zoologii Kr臋gowc贸w). Finansowanie: 1 439 500,00 z艂 (Konkurs: OPUS 30)
- OPIS PROJEKTU: Projekt bada, w jaki spos贸b ocieplenie klimatu wp艂ywa na ekologiczne oddzia艂ywanie dw贸ch szeroko wyst臋puj膮cych gatunk贸w ryb: inwazyjnej babki byczej (Neogobius melanostomus) oraz okonia europejskiego (Perca fluviatilis), kt贸ry r贸wnie偶 rozszerza sw贸j zasi臋g w odpowiedzi na zmiany 艣rodowiskowe. (STRESZCZENIE)
3. Mezozoiczna Rewolucja Jeziorna i najwi臋ksze wyzwanie ewolucyjne dla j臋tek (Ephemeroptera) [MesoRev] (Kierownik projektu: dr hab. Roman Hodunko, Katedra Zoologii Bezkr臋gowc贸w i Hydrobiologii). Finansowanie: 1 146 920,00 z艂 (Konkurs: OPUS 30)
- OPIS PROJEKTU: Projekt obejmuje seri臋 pyta艅, na kt贸re odpowiedzi b臋dziemy szuka膰 badaj膮c doskonale zachowane j臋tki triasu, oraz jurajskich i kredowych stanowisk, gdzie obecne s膮 zar贸wno taksony mezozoiczne, jak i wsp贸艂czesne kenozoiczne. Do najwa偶niejszych pyta艅, kt贸re postawili艣my nale偶膮: Jak zmienia艂y si臋 zbiorowiska j臋tek od triasu do kredy? Jakie zmiany morfologiczne towarzyszy艂y larwom w zmianie 艣rodowiska 偶ycia z w贸d stoj膮cych do rzek i strumieni w ci膮gu MLR? Jakie s膮 r贸偶nice jako艣ciowe i ilo艣ciowe mi臋dzy pionierskim zgrupowaniem j臋tek w wodach s艂odkich a wsp贸艂czesnymi? Czy wykorzystanie nowoczesnych technologii (skanowanie 3D) umo偶liwi dok艂adn膮 rekonstrukcj臋 takson贸w pionierskich w 艣rodowisku w贸d p艂yn膮cych? Jak zmieni si臋 nasze pojmowanie r贸偶norodno艣ci i struktury taksocenozy j臋tek mezozoiku w 艣wietle wynik贸w otrzymanych z zastosowaniem zaawansowanych metod obrazowania oraz analiz statystycznych? (STRESZCZENIE)
4. Jak zmienno艣膰 wewn膮trzgatunkowa sprzyja inwazji (Kierownik projektu: dr Dagmara B艂o艅ska, Instytut Ekologii i Ochrony 艢rodowiska). Finansowanie: 1 659 100,00 z艂 (Konkurs: Sonata 21)
- OPIS PROJEKTU: Projekt koncentruje si臋 na badaniu babki szczup艂ej (Neogobius fluviatilis) w dw贸ch rzekach w Polsce 鈥� Bzurze i Pilicy. Rzeki te s膮 miejscami, w kt贸rych w ci膮gu ostatnich dekad pojawi艂 si臋 ten gatunek i gdzie z sukcesem si臋 rozprzestrzenia, co czyni je idealnymi do obserwacji jego zachowa艅 i wp艂ywu na 艣rodowisko. Chcemy dowiedzie膰 si臋, w jaki spos贸b babka szczup艂a rozprzestrzenia si臋 w tych rzekach i je wykorzystuje, jak oddzia艂uje z innymi gatunkami oraz jaki ma wp艂yw na og贸lny stan ekosystemu. (STRESZCZENIE)
5. Czy s艂odkowodne ma艂偶e przetrwaj膮 w antropogenicznie zmieniaj膮cym si臋 艣wiecie? (Kierownik projektu: dr Dariusz Krzysztof Halabowski, Katedra Ekologii i Zoologii Kr臋gowc贸w). Finansowanie: 2 880 970,00 z艂 (Konkurs: Sonata 21)
- OPIS PROJEKTU: Celem projektu jest odpowied藕 na pozornie proste pytanie: kt贸re ma艂偶e s艂odkowodne maj膮 szans臋 przetrwa膰 w szybko zmieniaj膮cym si臋 艣wiecie, a kt贸re s膮 szczeg贸lnie wra偶liwe? Aby to sprawdzi膰, wykorzystujemy rozbudowany, ale dobrze poznany uk艂ad zale偶no艣ci mi臋dzy ma艂偶ami, rybami i rakami. Kluczow膮 rol臋 odgrywa tu dwustronna relacja mi臋dzy r贸偶ankami a ma艂偶ami: r贸偶anki sk艂adaj膮 ikr臋 do jam skrzelowych ma艂偶y i korzystaj膮 z nich jak z 鈥瀒nkubator贸w鈥�, natomiast same ma艂偶e (tylko rodzina Unionidae) maj膮 larwy paso偶ytuj膮ce na skrzelach i p艂etwach ryb. Na ten uk艂ad nak艂ada si臋 obecno艣膰 rodzimych i inwazyjnych gatunk贸w ma艂偶y, ryb i rak贸w oraz zmieniaj膮ce si臋 warunki 艣rodowiskowe. (STRESZCZENIE)
6. Filogeneza i ekologia takson贸w z rodziny Bacillariaceae z antropogenicznych ekosystem贸w wodnych (Kierownik projektu: dr Rafa艂 Olszy艅ski, Katedra Algologii i Mykologii). Finansowanie: 45 100,00 z艂 (Konkurs: Miniatura 10)
- OPIS PROJEKTU: Projekt dotyczy filogenezy i ekologii przedstawicieli rodziny Bacillariaceae w silnie przekszta艂conych ekosystemach wodnych. Badania b臋d膮 prowadzone w oparciu o podej艣cie integracyjne, 艂膮cz膮ce mikroskopi臋 (LM, SEM, CLSM), analizy molekularne (sekwencjonowanie Sanger, Illumina) i dane 艣rodowiskowe. Pr贸bki pobrano z trzech typ贸w siedlisk w dw贸ch sezonach. Planowane s膮 analizy taksonomiczne i filogenetyczne szczep贸w, metabarkoding, a tak偶e okre艣lenie nisz ekologicznych gatunk贸w. Wyniki umo偶liwi膮 rewizj臋 trudnych takson贸w i ocen臋 ich warto艣ci bioindykacyjnej. Projekt realizowany jest we wsp贸艂pracy z IRTA (Hiszpania) w ramach grantu Bekker NAWA. Efektem b臋dzie baza danych sekwencji, dokumentacja mikroskopowa i dane 艣rodowiskowe, kt贸re zostan膮 udost臋pnione w repozytoriach publicznych oraz wykorzystane do przysz艂ych projekt贸w badawczych.
7. Metodologiczna optymalizacja multipleksowego protoko艂u barwienia immunofluorescencyjnego do kompleksowej analizy mikrogleju w sensorycznych narz膮dach oko艂okomorowych w szczurzym modelu wagotomii podprzeponowej (Kierownik projektu:dr Anna Kobrzycka, Instytut Biologii Eksperymentalnej). Finasowanie: 49 995,00 z艂 (Konkurs: Miniatura 10)
- OPIS PROJEKTU: 鈥濸rojekt koncentruje si臋 na opracowaniu nowoczesnej metody badania mikrogleju 鈥� wyspecjalizowanych kom贸rek odporno艣ciowych m贸zgu 鈥� w narz膮dach oko艂okomorowych (CVOs), kt贸re odpowiadaj膮 za odbieranie sygna艂贸w z krwi i przekazywanie ich do o艣rodkowego uk艂adu nerwowego. Badania b臋d膮 prowadzone na szczurach poddanych podprzeponowemu przeci臋ciu nerwu b艂臋dnego (wagotomii), kluczowego elementu komunikacji mi臋dzy m贸zgiem a narz膮dami wewn臋trznymi. Celem jest sprawdzenie, czy uszkodzenie tego nerwu wp艂ywa na liczb臋, aktywno艣膰 i proliferacj臋 mikrogleju w CVOs oraz na jego reakcj臋 na stan zapalny wywo艂any lipopolisacharydem (LPS). Kluczowym rezultatem projektu b臋dzie opracowanie protoko艂u wielokolorowego barwienia immunofluorescencyjnego umo偶liwiaj膮cego jednoczesn膮 analiz臋 kilku marker贸w kom贸rkowych w bardzo ma艂ych strukturach m贸zgu. Uzyskane wyniki dostarcz膮 nowych informacji na temat komunikacji mi臋dzy uk艂adem odporno艣ciowym, narz膮dami wewn臋trznymi i m贸zgiem oraz mog膮 przyczyni膰 si臋 do lepszego zrozumienia mechanizm贸w chor贸b neurologicznych i neurozapalnych.鈥�
Redakcja i grafiki: Mateusz Kowalski (Centrum Promocji, Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁)
Informacje: Kinga Mr贸wczy艅ska-Rybak (Biuro Projektowe, Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁)