Wykopaliska i badania geofizyczne prowadzone przez zesp贸艂 dr. Martina Rundkvista (Katedra Archeologii Historycznej i Bronioznawstwa, ) w Szwecji, we wsp贸艂pracy z Muzeum Okr臋gowym 脰sterg枚tland, ujawni艂y fundamenty prawie 50-metrowego drewnianego budynku na wysokiej glinianej platformie w wiosce Aska. Znalezisko datuje si臋 na okres od ok. 650 do 950 r. Na stanowisku archeologicznym uda艂o si臋 odkry膰 30 miniaturowych obraz贸w w z艂otej folii przedstawiaj膮cych bogato ubrane, obejmuj膮ce si臋 pary.
Jak wyja艣nia dr Martin Rundkvist wyja艣nia:
To musia艂 by膰 g艂贸wny dw贸r prowincjonalnej dynastii kr贸lewskiej w ci膮gu ostatnich trzech wiek贸w przed powstaniem 艣redniowiecznego Kr贸lestwa Szwecji w 990 roku. Jest to najwi臋kszy znany nam budynek w 脰sterg枚tland przed budow膮 katedry w Link枚ping. Nie ma 偶adnych narracyjnych 藕r贸de艂 pisanych dla tego czasu i regionu, wi臋c 偶adne nazwy nie przetrwa艂y do dzi艣.
Drugi autor Axel L枚fving zauwa偶a:
Miniatury ze z艂otej folii w znalezione na stanowisku archeologicznym s膮 bardzo typowe dla pozosta艂o艣ci po rodach arystokratycznych, na terenie ca艂ej Skandynawii. Jednak ich funkcja i symbolika nie s膮 dobrze rozumiane. S膮 one cienkie i 艂atwo ulegaj膮 zniszczeniu i wydaj膮 si臋 nie mie膰 praktycznego zastosowania. Prawdopodobnie zosta艂y zakopane wkr贸tce po ich wykonaniu. Naukowe interpretacje motywu u艣cisku waha艂y si臋 od rytualnych wizerunk贸w boskich przodk贸w kr贸lewskiego rodu, po prezenty na ziemskich weselach w najwy偶szej arystokracji.
Badania terenowe w Aska by艂y mo偶liwe dzi臋ki po艂膮czeniu funduszy polskich i szwedzkich. Przeprowadzi艂 je zesp贸艂 student贸w archeologii z 艁odzi i Sztokholmu, przy wsparciu Szwedzkiego Stowarzyszenia Wykrywaczy Metali.
Wykopaliska archeologiczne w Szwecji s膮 bardzo dobrze finansowane i umiej臋tnie przeprowadzane wsz臋dzie tam, gdzie zaanga偶owany jest Krajowy Zarz膮d Dr贸g. Jednak te projekty autostradowe i kolejowe omijaj膮 niezwyk艂e miejsca o du偶ym znaczeniu archeologicznym, zar贸wno w celu ich ochrony, jak i zaoszcz臋dzenia pieni臋dzy podatnik贸w. W Aska, Uniwersytet 艁贸dzki i Muzeum Okr臋gu 脰sterg枚tland by艂y w stanie zbada膰 co艣 wa偶nego, do czego szwedzki system instytucjonalny nie by艂by inaczej zmotywowany.
鈥� podkre艣la dr Martin Rundkvist z
Z polskiego punktu widzenia, nowe odkrycie mo偶e by膰 postrzegane jako szwedzki odpowiednik kr贸lewskiej siedziby jednego z Plemion Lechickich, kt贸re zosta艂y zjednoczone pod rz膮dami Mieszka I w po艂owie IX wieku. Kontakty przez Morze Ba艂tyckie mi臋dzy Szwecj膮 a Polsk膮 nasili艂y si臋 na przestrzeni wiek贸w, kiedy w Aska sta艂a wielka hala. Prace archeologiczne dostarczaj膮 wielu dowod贸w na istnienie kultury s艂owia艅skiej w po艂udniowej Szwecji od 900 roku.
Dr Rundkvist 偶artuje:
Lokalna szwedzka ceramika z lat 700 i 800 jest ha艅b膮 i musi by膰 ukryta w muzeach. Nie poprawia si臋 a偶 do przybycia polskich garncarzy w latach 900-tych, najwyra藕niej wyspecjalizowanych rzemie艣lniczek.
Wa偶ne wyniki osi膮gni臋to w laboratoriach po zako艅czeniu prac terenowych. W艣r贸d wielu ma艂ych fragment贸w ko艣ci znajduj膮 si臋 ludzkie czaszki, kt贸re s膮 setki lat starsze, ni偶 sam budynek. Najwyra藕niej czaszki zosta艂y zebrane ze starych grob贸w i z艂o偶one na szczycie fundament贸w domu w rytuale zamykaj膮cym, po rozebraniu budynku. Zw臋glone nasiona z pr贸bek gleby dostarczaj膮 informacji na temat diety arystokrat贸w i oferuj膮 wygodny spos贸b datowania radiow臋glowego okresu, w kt贸rym gotowanie odbywa艂o si臋 w wielkiej sali.
Wi臋cej informacji na temat odkrycia zespo艂u dr. Martina Rundkvista mo偶na znale藕膰 .
惭补迟别谤颈补艂测: dr Martin Rundkvist
Zdj臋cia: Bj枚rn Falkevik
Redakcja: Dzia艂 Promocji WFH U艁