Tepui to odizolowane g贸ry sto艂owe si臋gaj膮ce prawie 3000 m n.p.m., o pionowych 200-metrowych, a czasami nawet prawie 1000-metrowych 艣cianach. Powsta艂y wskutek trwaj膮cej miliony lat erozji prekambryjskich osad贸w piaskowca, wyniesionych w wyniku ruch贸w tektonicznych. Wygl膮daj膮 niczym wyspy w morzu g臋stych las贸w, ze szczytami cz臋sto ukrytymi w chmurach; st膮d ich nazwa, kt贸ra w j臋zyku miejscowych Indian oznacza 鈥瀌omy bog贸w鈥�. Te niezwyk艂e wzniesienia, geologicznie pami臋taj膮ce czasy superkontynentu Gondwany, odznaczaj膮 si臋 jednym z najwy偶szych na 艣wiecie stopniem endemizmu.
Wyniki bada艅 prof. Koka dowodz膮, 偶e kr臋gowce zamieszkuj膮ce tepui s膮 ewolucyjnie du偶o 鈥瀖艂odsze鈥�, a pokrewie艅stwo mi臋dzy nimi du偶o bli偶sze ni偶 si臋 spodziewano. Oznacza to, 偶e 鈥� wbrew powszechnej opinii 鈥� fragmentacja niekt贸rych obecnie izolowanych tepui mia艂a miejsce znacznie p贸藕niej ni偶 s膮dzono, tj. na prze艂omie plejstocenu i holocenu, a nie w okresie kredy.
Profesor Kok zbada, czy p艂azy i gady, kt贸re przetrwa艂y miliony lat w tak niezwyk艂ym 艣rodowisku, rozwin臋艂y adaptacje obce innym zwierz臋tom. Dotychczas prof. Kok zaobserwowa艂, 偶e ropuchy potrafi膮 wygrzewa膰 si臋 w pe艂nym s艂o艅cu utrzymuj膮c temperatur臋 cia艂a znacznie ni偶sz膮 od temperatury pod艂o偶a, co pozwala im przebywa膰 d艂u偶ej ni偶 godzin臋 na rozgrzanych ska艂ach. Jest to do艣膰 niezwyk艂e, poniewa偶 w takich warunkach p艂azy l膮dowe, ze wzgl臋du na wysok膮 przepuszczalno艣膰 ich sk贸ry, s膮 bardzo nara偶one na odwodnienie. Ponadto, wst臋pne eksperymenty terenowe wykaza艂y, 偶e silnie wysuszone osobniki wracaj膮 do zdrowia w ci膮gu kilku godzin, mimo 偶e uznano je za martwe.
Profesor Philippe J. R. Kok urodzi艂 si臋 w ma艂ym miasteczku w Demokratycznej Republice Konga, niedaleko Wielkich Jezior Afryka艅skich. Rozpraw臋 doktorsk膮 obroni艂 w 2013 r. na Uniwersytecie w Lejdzie w Holandii. Dotyczy艂a ona systematyki i biologii ewolucyjnej p艂az贸w i gad贸w w Pantepui 鈥� biogeograficznej prowincji na Wy偶ynie Guja艅skiej 鈥� w p贸艂nocnej cz臋艣ci Ameryki Po艂udniowej, u zbiegu granic Gujany, Wenezueli i Brazylii. Sw膮 dalsz膮 drog臋 naukow膮 prof. Kok zwi膮za艂 z tym rejonem 艣wiata. Sp臋dzi艂 tam ponad 900 dni bior膮c udzia艂 w dziesi膮tkach wypraw w stylu Indiany Jonesa. Prowadzi艂 badania terenowe w r贸偶nych ekosystemach, od tropikalnych d偶ungli do fascynuj膮cych, ale nieprzyjaznych tepui.
Materia艂: Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁
Redakcja: Centrum Promocji U艁