Human Enhancement Technology (HET) to technologia nadaj膮ca si臋 do noszenia, nieinwazyjna lub inwazyjna (w tym wszczepiona), kt贸ra zwi臋ksza nasz膮 wygod臋 i mo偶e prowadzi膰 do modyfikacji i poprawy dotychczasowego sposobu naszego dzia艂ania. Dotyczy to zar贸wno replikacji naszych typowych cech, w tym np. narz膮d贸w czy cz臋艣ci cia艂a (np. protezy), ich wzbogacenia poprzez intensyfikacj臋 mo偶liwo艣ci inteligencji (augmented intelligence) czy zmys艂贸w, a偶 po nadanie cz艂owiekowi cech nadprzyrodzonych.
Polepszanie zdolno艣ci fizycznych, motorycznych czy poznawczych cz艂owieka od zawsze wzbudza艂o zainteresowanie. Dzi臋ki dost臋pnym technologiom cyfrowym pokonanie ludzkich ogranicze艅 i ich stopniowe przekraczanie staje si臋 coraz bardziej mo偶liwe. W wyniku interakcji z technologi膮 zmieniaj膮 si臋 nasze preferencje, postawy i oczekiwania jako konsument贸w. Nie dziwi zatem fakt, 偶e Human Enhancement Technology (HET) mo偶e sta膰 si臋 ciekaw膮 alternatyw膮 dla wielu bran偶 i sektor贸w rynku, w tym bankowo艣ci, wp艂ywaj膮c na spos贸b i jako艣膰 potencjalnych do艣wiadcze艅 klient贸w bank贸w w kolejnych latach.
Zmianie ulegaj膮 bowiem nawyki i zwyczaje p艂atnicze konsument贸w, w tym zw艂aszcza ich preferencje co do wyboru form i narz臋dzi dokonywania p艂atno艣ci. Jak wynika z raportu Capgemini Research Institute 鈥濿orld Payments Report 2023鈥� w 2027 roku szacowana liczba transakcji bezgot贸wkowych osi膮gnie poziom 2,3 bln, a p艂atno艣ci zbli偶eniowe ju偶 teraz nale偶y uzna膰 za jedn膮 z najbardziej popularnych form, na co wskazuj膮 dane serwisu cashless.pl. Stwarza to szereg mo偶liwo艣ci dla rozwoju i popularyzacji nowych form i narz臋dzi, za po艣rednictwem kt贸rych konsumenci b臋d膮 mogli dokonywa膰 p艂atno艣ci za transakcje w przysz艂o艣ci. Chipy p艂atnicze, wszczepiane pod sk贸r臋 u偶ytkownika, pozwalaj膮 na to poprzez przy艂o偶enie d艂oni do autoryzowanego terminala p艂atniczego. Ich niew膮tpliw膮 zalet膮 jest to, 偶e konsument ma je zawsze przy sobie, nigdy ich nie zapomni i nie zgubi. Fakt jednak, 偶e s膮 one wprowadzane do jego organizmu, przez co zmieniaj膮 spektrum jego cech uto偶samianych z tym, co ludzkie, budzi szereg kontrowersji i obaw, w tym w szczeg贸lno艣ci w kontek艣cie uwarunkowa艅 etycznych i kulturowych (np. akceptowane warto艣ci i moralno艣膰). Mo偶e mie膰 to istotne znaczenie dla spo艂ecznej akceptacji tej formy p艂atno艣ci i ewentualnego wprowadzenia ich do oferty bank贸w (op艂acalno艣膰, wizerunek marki itp.).
Z bada艅 prowadzonych przez dr Dominik臋 Kaczorowsk膮-Spychalsk膮 z Wydzia艂u Zarz膮dzania Uniwersytetu 艁贸dzkiego i prof. 艁ukasza Su艂kowskiego z Uniwersytetu Jagiello艅skiego wynika, 偶e chocia偶 do艣膰 cz臋sto werbalizujemy, jako spo艂ecze艅stwo, bardzo emocjonalne i negatywne postawy i komentarze dotycz膮ce chip贸w p艂atniczych (np. negacja humanizmu, zaprzeczenie prawom boskim), to jednocze艣nie cechy charakteru, kt贸re przypisujemy ich u偶ytkownikom s膮 w zasadzie pozytywne. Co ciekawe, wida膰 pewne r贸偶nice pomi臋dzy cechami przypisywanymi konsumentkom i konsumentom, kt贸rzy dokonuj膮 p艂atno艣ci w ten spos贸b. W przypadku obu grup u偶ytkownik贸w dedykowane s膮 im cechy takie, jak: sumienno艣膰, wysoki intelekt czy kreatywno艣膰, ale kobiety w przeciwie艅stwie do m臋偶czyzn uznano za bardziej skoncentrowane na w艂asnej wygodzie. M臋偶czy藕ni korzystaj膮cy z chip贸w p艂atniczych, w opinii respondent贸w, okazali si臋 by膰 natomiast, w przeciwie艅stwie do kobiet, bardziej sk艂onni do irytacji i gniewu. To, jak oceniamy u偶ytkownik贸w chip贸w p艂atniczych, okaza艂o si臋 by膰 uzale偶nione od p艂ci, wieku, a tak偶e stopnia zaawansowania technologicznego respondent贸w i deklarowanego przez nich poziomu religijno艣ci.
- Warto przy tym pami臋ta膰, 偶e im bardziej konsumenci przyzwyczajaj膮 si臋 do obecno艣ci okre艣lonego rozwi膮zania technologicznego na rynku, tym bardziej oswajaj膮 si臋 z nim i stopniowo je przyjmuj膮. W贸wczas przesuwaj膮 granic臋 tego, co jest dla nich akceptowalne, wyra偶aj膮c zgod臋 na rozwi膮zania, kt贸re zaledwie kilka lat wcze艣niej budzi艂y ich l臋k, dezaprobat臋 czy niech臋膰. Dotyczy to te偶 tego, w jaki spos贸b postrzegaj膮 innych u偶ytkownik贸w-konsument贸w pos艂uguj膮cych si臋 t膮 technologi膮 - m贸wi dr Dominika Kaczorowska-Spychalska z Centrum Inteligentnych Technologii Wydzia艂u Zarz膮dzania U艁. - Dynamika tych zmian ma jednak zr贸偶nicowane tempo i zale偶y od wielu czynnik贸w, w tym naszej subiektywnej oceny. Wydaje si臋 jednak, 偶e rzeczywiste postawy wobec chip贸w p艂atniczych mog膮 by膰 jeszcze nie w pe艂ni przez nas u艣wiadamiane - dodaje.
Szczeg贸艂owe wyniki bada艅 zosta艂y om贸wione w artykule 鈥濸ayment implants as an element of Human Enhancement Technology鈥�, Human Technology, vol.19(2), 2023. Stanowi膮 one cz臋艣膰 szerszego projektu badawczego, realizowanego przez autor贸w w okresie ostatnich trzech lat w zakresie spo艂ecznej akceptacji chip贸w p艂atniczych w kontek艣cie problematyki HET i s膮 nadal kontynuowane.
Redakcja: