40 lat z Geraltem 鈥� opowie艣膰 o medalach, przypadkach i literackim przeznaczeniu
鈥濸ani minister Marta Cienkowska, niezwykle sympatyczna osoba wr臋czy艂a mi medal. Powtarzam: pani minister, a nie ministra, bo tak ka偶e s艂ownik j臋zyka polskiego鈥�" 鈥� rozmowa rozpoczyna si臋 od gratulacji za Z艂oty Medal 鈥瀂as艂u偶ony Kulturze Gloria Artis鈥�, kt贸re Sapkowski przyj膮艂 ze swoim charakterystycznym poczuciem humoru. Autor podkre艣la, 偶e nagrody otrzymywa艂 od r贸偶nych 艣rodowisk, co jak m贸wi dr hab. Natalia Lemann, prof. U艁 鈥� jest dowodem na to, 偶e sztuka potrafi by膰 ponad polityczna. Sam Sapkowski podsumowuje z ironi膮: 鈥濿ychodzi, 偶e jestem pod tym wzgl臋dem uniwersalny". W rozmowie pojawia si臋 tak偶e odniesienie do uchwa艂y Rady Miejskiej ustanawiaj膮cej rok 2026 鈥濺okiem Wied藕mina 鈥� Andrzeja Sapkowskiego鈥�. Pisarz decyzj臋 t臋 komentuje s艂owami: 鈥濧 ju偶 my艣la艂em, 偶e nemo propheta in patria sua鈥︹��.
Nast臋pnie rozmowa cofa si臋 do roku 1985, gdy wszystko si臋 zacz臋艂o 鈥� do maszynopisu, przypadkowo znalezionego egzemplarza 鈥濬antastyki鈥� i pierwszych pr贸b literackich, kt贸re dzi艣 maj膮 status legendy. Sapkowski przyznaje, 偶e przypadek odegra艂 tu rol臋 wi臋ksz膮 ni偶 sam by przypuszcza艂: 鈥濽 mojego syna w pokoju 鈥� na pod艂odze zreszt膮 鈥� znalaz艂em 贸w egzemplarz 芦Fantastyki禄, w kt贸rym og艂oszono pami臋tny konkurs. Ja pod贸wczas nawet nie wiedzia艂em, 偶e taki miesi臋cznik si臋 ukazuje i raczej nie kupi艂bym go w kiosku鈥�. Pisarz opisuje te偶 pr贸by skracania opowiadania, kt贸re mia艂o zmie艣ci膰 si臋 na 30 stronach: 鈥濧le偶 mia艂em i mam satysfakcj臋, 偶e okaza艂o si臋, i偶 ka偶de zdanie jest niezb臋dne". Jedn膮 z najbardziej poruszaj膮cych anegdot jest ta o ojcu, kt贸ry nie wierzy艂, 偶e pisanie mo偶e by膰 zawodem: 鈥濩zy ju偶 podj膮艂e艣 jak膮艣 prac臋? 鈥� pyta艂 Sapkowskiego podczas ka偶dej wizyty. Pisarz przyznaje: 鈥�(鈥�) do ko艅ca 偶ycia nie da艂o si臋 go przekona膰 i do ko艅ca 偶ycia zamartwia艂 si臋 o m贸j los i byt doczesny".
Rady dla pisz膮cych i kulisy procesu tw贸rczego
Profesor Natalia Lemann pyta Sapkowskiego, jak膮 rad臋 da艂by m艂odszemu sobie i pocz膮tkuj膮cym pisarzom. Odpowied藕 mo偶e zaskoczy膰: 鈥濶aucz si臋 jakiego艣 po偶ytecznego zawodu i uprawiaj go pilnie, ku chwale Ojczyzny, a o pisaniu zapomnij!". I dodaje: 鈥濲e偶eli kto艣 pyta, czy powinien by膰 pisarzem, to z niego nie jest 偶aden pisarz. Prawdziwy pisarz wie, 偶e musi pisa膰". Zapytany o to, czy 艂atwiej by艂o mu pisa膰 o m艂odym Geralcie czy o tym dojrza艂ym, odpowiada: 鈥濶o c贸偶, w literaturze nie ma takiego poj臋cia jak 艂atwiej, czy trudniej, tzn. w pisaniu nie ma 偶adnej 艂atwo艣ci". O swoich procesach tw贸rczych m贸wi z brutaln膮 szczero艣ci膮: 鈥濨ywa tak, 偶e nad jednym zdaniem siedzi si臋 dwa tygodnie, a nast臋pnie si臋 je skre艣la, bo po prostu to nie jest dobre zdanie. Bywa te偶 tak, 偶e przez godzin臋 napisze si臋 20 stron".
.
Wi臋cej o tw贸rczo艣ci Sapkowskiego 鈥� wyk艂ad i rozmowy dost臋pne online
Wielbicieli tw贸rczo艣ci Andrzeja Sapkowskiego zach臋camy do wys艂uchania wyk艂adu prof. Natalii Lemann z Wydzia艂u Filologicznego U艁 pod tytu艂em 鈥濸rzetworzenie mit贸w, kultury i historii w prozie Andrzeja Sapkowskiego. Recycling czy upcycling?". Wyk艂ad po艣wi臋cony jest analizie sposob贸w, w jakie Andrzej Sapkowski buduje sw贸j 艣wiat przedstawiony, si臋gaj膮c po elementy mitologiczne, kulturowe i historyczne.
Na kanale YouTube U艁 dost臋pna jest r贸wnie偶 nagranie rozmowy z pisarzem, kt贸ra odby艂a si臋 z okazji do艂膮czenia Andrzeja Sapkowskiego do grona Absolwent贸w VIP Uniwersytetu 艁贸dzkiego w roku 2019.
Pisarz uko艅czy艂 Uniwersytet 艁贸dzki w latach 60'. Jest absolwentem kierunku ekonomia ze specjalizacj膮 handel zagraniczny. Zdaniem Absolwenta VIP U艁 studia do 艂atwych nie nale偶a艂y, poniewa偶 nie mo偶na by艂o na przyk艂ad poprawia膰 egzamin贸w z j臋zyk贸w obcych. 鈥濻tudia nauczy艂y mnie przede wszystkim korzystania ze 藕r贸de艂. Sko艅czy艂em porz膮dn膮 uczelni臋 i st膮d moje pomys艂y. Studia da艂y mi w ko艅cu zaj臋cie, z kt贸rego utrzymuj臋 si臋 do dzi艣. 呕yj臋 z pisania, a teraz to nawet z niepisania" 鈥� 偶artowa艂 autor. Ca艂a rozmowa dost臋pna jest pod zamieszczonym poni偶ej linkiem.
Materia艂: Gazeta Wyborcza oraz materia艂y archiwalne Uniwersytetu 艁贸dzkiego
Redakcja: Agata Dawidowicz, Centrum Wsp贸艂pracy z Otoczeniem i Spo艂ecznej Odpowiedzialno艣ci Uczelni U艁
Zdj臋cia: U艁