鈥濪roga Panienko! Prosz臋 darowa膰, 偶e 艣miem przybiera膰 powy偶sze wyrazy 鈥� s膮dz臋 atoli, 偶e tak wa偶na sprawa, jakote偶 i szacunek ku Jej osobie uniewinni膮 mnie i zmniejsz膮 m膮 艣mia艂o艣膰? (...) nie zawsze wypowiedzie膰 mo偶na ustnie to co serce czuje, tem wi臋cej je偶eli si臋 do tego nie ma dosy膰 odwagi 鈥� i w takim to razie najlepiej jest ucieka膰 si臋 do pi贸ra. (...)
Taki to skryty poci膮g ju偶 od dosy膰 dawna tli w mem sercu ku Panience, kt贸rego atoli nie mia艂em dosy膰 odwagi wyjawi膰 (...). Daruje wi臋c Panienka, je偶eli pozwol臋 zapyta膰 si臋, czy m贸g艂bym si臋 od Panienki spodziewa膰 wzajemno艣ci i czy Panienka by艂aby gotow膮 poda膰 mi sw膮 r臋k臋 przed o艂tarzem Pa艅skim do ma艂偶e艅skiego zwi膮zku? (...)
Je偶eli (...) Panienka nie pogardza艂aby moj膮 osob膮 i gotow膮 by艂aby przysta膰 na moj膮 propozycy臋, uczu艂bym si臋 nader szcz臋艣liwym. Niech wi臋c Panienka zasi臋gnie rady swojej Mamy i raczy mi da膰 odpowied藕 na tej samej drodze lub przy pierwszej lepszej okazyi (...).鈥�
Autorem powy偶szych s艂贸w jest Adolf Ligo艅 (1855-1931) 鈥� ksi臋garz, redaktor, wydawca, dzia艂acz spo艂eczny i pisarz. List, datowany na 30 pa藕dziernika 1884 r., napisany zosta艂 w Kr贸lewskiej Hucie (niem. K枚nigsh眉tte 鈥� Chorz贸w). Skierowany jest do nieznanej z imienia i nazwiska panny (tytu艂owanej 鈥濸anienk膮鈥�) i dotyczy sprawy niecodziennej 鈥� to o艣wiadczyny.
Ligo艅 spisa艂 na czterech stronach to wszystko, 鈥瀋o dawno ci膮偶y na sercu鈥�. Wspomina wi臋c najpierw o swojej nie艣mia艂o艣ci, samotno艣ci, poszukiwaniu towarzyszki 偶ycia. Pod koniec trzeciej strony (!), z zachowaniem formu艂 grzeczno艣ciowych, prosi adresatk臋 listu o r臋k臋. Zapewnia, 偶e nie pisze tych s艂贸w 鈥瀦 p艂ocho艣ci鈥� (dawniej 鈥瀙艂ochy鈥� to r贸wnie偶: niestateczny, lekkomy艣lny), ale 鈥瀙o nale偶ytej i stanowczej rozwadze鈥�. O tak膮 sam膮 rozwag臋 prosi Panienk臋 鈥� niech udzieli mu odpowiedzi, zasi臋gn膮wszy rady swojej matki.
Jak sko艅czy艂a si臋 ta historia? Czy Panienka z listu odpowiedzia艂a 鈥瀟ak鈥� i 偶yli d艂ugo i szcz臋艣liwie? Tego nie wiemy. Wiemy jednak, 偶e zabiegi 艣l膮skiego ksi臋garza o znalezienie towarzyszki 偶ycia zako艅czy艂y si臋 happy endem: Ligo艅 by艂 偶onaty z Wiktori膮 z Kaweckich, z kt贸r膮 mia艂 dw贸ch syn贸w: Kazimierza i Zygmunta (zob. PSB, t. XVII/1, s. 326).
List Adolfa Ligonia jest jednym z XIX-wiecznych dokument贸w r臋kopi艣miennych, kt贸re mo偶na ogl膮da膰 na wystawie wirtualnej, przygotowywanej w ramach projektu 鈥濺臋kopi艣mienne dziedzictwo kulturowe 1791-1918 ze zbior贸w Biblioteki U艁鈥�.
Zdigitalizowany dokument znajdziecie w Bibliotece Cyfrowej U艁 (sygn.. Akc. Rps. 7196):
https://bcul.lib.uni.lodz.pl/dlibra/publication/108670/edition/97660