¾«¶«Ó°ÊÓ

Historia, która inspiruje – dr Joanna Orzeł o mitach, edukacji i szlacheckiej codzienności

„Od dłuższego już czasu w przestrzeni publicznej, w najróżniejszych dziedzinach, słowo »ekspert« – moim zdaniem – oznacza coraz mniej, coraz częściej zaś głos mają osoby, które są promowane lub same siebie promują jako wszechwiedzące, jako dające sobie prawo do kształtowania opinii publicznej� – mówi dr Joanna Orzeł z Instytutu Historii U� w najnowszym wywiadzie prasowym, w którym opowiada między innymi o tym, jak postrzega popularyzację nauki.

Opublikowano: 25 lipca 2025

Książka jako zaproszenie do dalszych poszukiwań

W wywiadzie dr Joanna OrzeÅ‚ rozwija refleksjÄ™ nad rolÄ… badacza w przestrzeni publicznej – nie tylko jako twórcy wiedzy, lecz także jako jej tÅ‚umacza i przewodnika. InspiracjÄ… do rozmowy staÅ‚a siÄ™ napisana przez niÄ… książka „My, Sarmaci. Mity i rzeczywistość szlachty Rzeczypospolitejâ€�. To zarówno opowieść o szlachcie, jak i refleksja nad tym, jak przeszÅ‚ość wpÅ‚ywa na nasze współczesne myÅ›lenie o paÅ„stwie, spoÅ‚eczeÅ„stwie i tożsamoÅ›ci.

Według mnie dziś popularyzacja jest, obok edukacji, drugim filarem niesienia przysłowiowego kaganka oświaty. Często bowiem nabywanie wiedzy o przeszłości kończy się wraz z zakończeniem szkolnej edukacji

– wyjaÅ›nia autorka książki i dodaje:  

Niektóre z podejmowanych przeze mnie kwestii są w powszechnej świadomości mało znane, inne to takie, o których wydaje nam się, że mamy wiedzę, a ta okazuje się jednak nie do końca zgodna z rzeczywistością lub ją koloryzująca.


Z rozmowy wyłania się obraz badaczki, która nie tylko zna źródła, ale potrafi je przekładać na język zrozumiały i inspirujący dla szerokiego grona odbiorców. Książka „My, Sarmaci…� jest zaproszeniem do refleksji i dalszych lektur. Każdy rozdział ma zachęcić czytelnika do samodzielnego zgłębiania tematu, konfrontowania wiedzy potocznej z faktami źródłowymi i odkrywania mniej znanych aspektów historii. Autorka podejmuje próbę obalenia popularnych mitów dotyczących szlachty i Rzeczypospolitej Obojga Narodów – zarówno tych utrwalonych w epoce nowożytnej, jak i współczesnych. Zwraca uwagę na mechanizmy idealizacji i deformacji obrazu przeszłości w świadomości społecznej.

. 

Autorka opowiadaÅ‚a o swojej książce, goszczÄ…c miÄ™dzy innymi na MiÄ™dzynarodowych Targach Książki w Warszawie i na Big Book Festival. JesieÅ„ przyniesie kolejne okazje do spotkaÅ„ z dr JoannÄ… OrzeÅ‚ również w Å�odzi: w Muzeum Tradycji NiepodlegÅ‚oÅ›ciowych w październiku i na Targach Książki w listopadzie, a także oczywiÅ›cie w .

Nauka inspiruje – od badań do popularyzacji wiedzy

Więcej rozmów z badaczkami i badaczami Uniwersytetu �ódzkiego – nie tylko z zakresu historii – można znaleźć na naszym kanale . Znajdują się tam podcasty, wykłady i rozmowy z badaczami reprezentującymi różne dziedziny – od historii i literatury, przez socjologię i biotechnologię aż po sztuczną inteligencję.To przestrzeń, w której nauka spotyka się z ciekawością, a specjalistyczna wiedza zyskuje nowe, dostępne formy przekazu.

 

Materiał: na podstawie cytowanego artykułu Gazety Wyborczej
Redakcja: Agata Dawidowicz, Centrum Współpracy z Otoczeniem i SpoÅ‚ecznej OdpowiedzialnoÅ›ci Uczelni 
´Ü»åÂáÄ™³¦¾±²¹: Bartosz KaÅ‚użny, Centrum Współpracy z Otoczeniem i SpoÅ‚ecznej OdpowiedzialnoÅ›ci Uczelni oraz Marcin Szumowski, Big Book Festival 

ul. Narutowicza 68, 90-136 �ódź
NIP: 724 000 32 43
Adres do doręczeń elektronicznych (ADE): AE:PL-74796-17640-IHHIV-17
KONTAKT​â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR