¾«¶«Ó°ÊÓ

Idea, która zmienia świat, rozwijana na Uniwersytecie �ódzkim

Biobankowanie już dziś zmienia medycynę — od profilaktyki chorób serca, przez onkologię, po neurologię. Wiemy to za sprawą prowadzonych m.in. w USA i Wielkiej Brytanii długofalowych projektów takich jak Framingham Heart Study i UK Biobank. To dzięki nim udowodniono, że styl życia i środowisko wpływają na nasze geny, i kształtują nasze zdrowie. W wyniku tych badań dokonano przełomowych odkryć i napisano tysiące publikacji naukowych. Teraz tę rewolucję przybliża Biobank Uniwersytetu �ódzkiego w 4-odcinkowej serii filmów — ponieważ w Polsce wciąż o biobankowaniu wiemy niewiele.

Opublikowano: 24 października 2025

: gdzie narodziło się pojęcie „czynnika ryzyka�

Framingham Heart Study wystartowało w 1948 r. z udziałem 5 209 uczestników. To tu po raz pierwszy wykazano, że palenie, wysokie ciśnienie i wysoki cholesterol istotnie zwiększają ryzyko chorób serca, a aktywność fizyczna je zmniejsza. Z Framingham pochodzi też samo pojęcie „risk factor�, które na zawsze zmieniło sposób, w jaki myślimy o profilaktyce. Dziś projekt obejmuje już trzy pokolenia (prawie 15 000 osób) i rozwinął się o badania nad udarem, demencją czy migotaniem przedsionków. �ącznie, na podstawie danych zebranych dzięki Framingham Heart Study, powstało ponad 3 000 artykułów w czołowych czasopismach medycznych. Te opracowania to fundament współczesnej kardiologii i zdrowia publicznego.

: pół miliona wolontariuszy

UK Biobank zgromadziÅ‚ dane 500 000 dorosÅ‚ych Brytyjczyków a wÅ›ród nich ankiety dotyczÄ…ce stylu życia, wyniki badaÅ„, próbki biologiczne oraz caÅ‚ogenomowe sekwencje wszystkich uczestników. Dodatkowo ukoÅ„czono 100 000 peÅ‚nych skanów caÅ‚ego ciaÅ‚a (MRI/USG/RTG) — to najwiÄ™kszy taki projekt na Å›wiecie. Ta skala daje nauce moc widzenia bardzo wczesnych zmian chorobowych i łączenia ich z genami, stylem życia i Å›rodowiskiem. DotÄ…d powstaÅ‚o już kilkanaÅ›cie tysiÄ™cy recenzowanych publikacji opartych bezpoÅ›rednio lub poÅ›rednio o te dane.  

Z wykorzystaniem danych z UK Biobanku pracuje 22 tysiÄ…ce naukowców z 60 krajów. To absolutna pierwsza liga Å›wiatowa w biobankowaniu. 

Biobankowanie to „idea, która zmieni świat�

Już ponad 15 lat temu, bo w 2009 r. magazyn TIME wskazał biobankowanie jako jedną z „10 idei zmieniających świat� Bezpieczne przechowywanie próbek i danych zdrowotnych, to klucz do umożliwienia przełomowych badań i lepszego leczenia. Tę wizję dziś widać w praktyce.

Gdzie w tej układance jest Polska?

W Polsce pojęcie „biobankowania� dopiero przebija się do świadomości. Tymczasem to właśnie długofalowe, dobrze zabezpieczone zbiory próbek i danych pozwalają odpowiadać na najtrudniejsze pytania medycyny spersonalizowanej. Dlatego powstał Biobank Uniwersytetu �ódzkiego — by włączać polskich naukowców w światowy obieg odkryć i budować zaufanie społeczne do rzetelnej nauki.

Obejrzyj serię „Biobankowanie: rewolucja zmieniająca świat, o której nie mówi się wystarczająco głośno�

W czterech krótkich odcinkach pokazujemy, czym jest biobank, jak chronimy prywatność i po co nauce Twoja próbka. Zajrzyj za kulisy łódzkiego Biobanku i zobacz, jak wygląda medycyna jutra — tworzona w Polsce już dziś.

- zachęca dr Dominik Strapagiel, prof. U� Kierownik Centrum Biologii Cyfrowej i Nauk Biomedycznych – Biobank �ódź na Wydziale Biologii i Ochrony Środowiska

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu

Redakcja: Małgorzata Jasińska i Michał Gruda (Centrum Współpracy z Otoczeniem i Społecznej Odpowiedzialności Uczelni)

Opublikowano: Małgorzata Jasińska

ul. Narutowicza 68, 90-136 �ódź
NIP: 724 000 32 43
Adres do doręczeń elektronicznych (ADE): AE:PL-74796-17640-IHHIV-17
KONTAKT​â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR