¾«¶«Ó°ÊÓ

Naturalni sprzymierzeÅ„cy w ochronie zieleni miejskiej: grzyby, które pomagajÄ… walczyć ze szkodnikami – projekt dr Moniki Nowak-Marczyk i dr Marty Nowak-Lange w ramach Science Hub Uni¾«¶«Ó°ÊÓ

Zespół kierowany przez dr MonikÄ™ Nowak-Marczyk i dr MartÄ™ Nowak-Lange z WydziaÅ‚u Biologii i Ochrony Åšrodowiska Uniwersytetu Å�ódzkiego realizuje projekt w ramach Science Hub Uni¾«¶«Ó°ÊÓ â€“ edycja UNIC, którego celem jest ocena wystÄ™powania i potencjaÅ‚u grzybów entomopatogenicznych jako naturalnych wrogów szkodników roÅ›lin w miejskich terenach zielonych Å�odzi. Zespół tworzÄ… badacze i badaczki z Uniwersytetu Å�ódzkiego oraz Uniwersytetu w Zagrzebiu, osoby studiujÄ…ce zaangażowane w prace badawcze, a także partner instytucjonalny – WydziaÅ‚ KsztaÅ‚towania Åšrodowiska UrzÄ™du Miasta Å�odzi. Wspólnie, w miÄ™dzynarodowym gronie UNIC, dziaÅ‚amy na rzecz lepszej przyszÅ‚oÅ›ci miast poprzemysÅ‚owych.

Opublikowano: 15 kwietnia 2026

Projekt: „Naturalni sprzymierzeńcy w ochronie zieleni miejskiej: badania nad występowaniem grzybów entomopatogenicznych jako biologicznych antagonistów szkodników�

Projekt koncentruje się na grzybach entomopatogenicznych – mikroorganizmach zdolnych do infekowania i eliminowania owadów. Choć stanowią one naturalny element środowiska glebowego i pełnią funkcję biologicznych insektycydów, ich obecność oraz aktywność w warunkach miejskich pozostają wciąż niedostatecznie poznane. W obliczu rosnącej presji szkodników na zieleń miejską oraz konieczności ograniczania stosowania chemicznych środków ochrony roślin, poszukiwanie ekologicznych i bezpiecznych rozwiązań staje się jednym z kluczowych wyzwań współczesnych miast. Ma to bezpośrednie znaczenie dla jakości życia mieszkańców – wpływa na stan zieleni miejskiej, bezpieczeństwo środowiskowe oraz komfort korzystania z przestrzeni publicznych.

Celem projektu jest izolacja oraz identyfikacja grzybów entomopatogenicznych występujących w glebach terenów zielonych �odzi, takich jak parki, skwery czy rabaty ozdobne. Badania pozwolą na określenie ich różnorodności oraz potencjału do ograniczania populacji szkodników roślin. Uwzględnienie zmian sezonowych pozwoli lepiej zrozumieć, jak aktywność tych mikroorganizmów zmienia się w ciągu roku oraz w jakich warunkach mogą one najskuteczniej wspierać naturalną ochronę roślin.

Partnerem projektu jest WydziaÅ‚ KsztaÅ‚towania Åšrodowiska UrzÄ™du Miasta Å�odzi, który odpowiada za ochronÄ™ i utrzymanie terenów zieleni miejskiej oraz dziaÅ‚ania na rzecz zrównoważonego rozwoju Å›rodowiska w przestrzeni miasta. W swojej dziaÅ‚alnoÅ›ci koncentruje siÄ™ m.in. na ochronie zdrowia roÅ›lin i ograniczaniu presji szkodników, a także na poszukiwaniu rozwiÄ…zaÅ„ przyjaznych Å›rodowisku, które pozwalajÄ… zmniejszyć stosowanie chemicznych Å›rodków ochrony roÅ›lin. °Â²õ±èół±è°ù²¹³¦²¹ z partnerem miejskim umożliwia powiÄ…zanie badaÅ„ naukowych z praktykÄ… zarzÄ…dzania zieleniÄ… miejskÄ… oraz lepsze dopasowanie proponowanych rozwiÄ…zaÅ„ do realnych potrzeb miasta.

Projekt ma charakter badawczo-aplikacyjny – jego celem jest nie tylko poszerzenie wiedzy o mikroorganizmach zasiedlających gleby miejskie, ale również wskazanie możliwości ich praktycznego wykorzystania w ochronie zieleni. Uzyskane wyniki mogą przyczynić się do opracowania bardziej zrównoważonych metod zarządzania terenami zielonymi, ograniczających stosowanie chemicznych środków ochrony roślin i wspierających naturalne mechanizmy regulujące populacje szkodników.

W realizację projektu zaangażowany jest interdyscyplinarny zespół badaczy i studentów z Uniwersytetu �ódzkiego we współpracy międzynarodowej z Uniwersytetem w Zagrzebiu:

  • dr Monika Nowak-Marczyk – adiunkt w Katedrze Mikrobiologii PrzemysÅ‚owej i Biotechnologii Uniwersytetu Å�ódzkiego. Jej zainteresowania naukowe koncentrujÄ… siÄ™ na grzybach entomopatogenicznych oraz ich potencjale w eliminacji substancji toksycznych. Zajmuje siÄ™ poszukiwaniem przyjaznych Å›rodowisku metod ograniczania szkodników i redukcji zanieczyszczeÅ„, łączÄ…c podejÅ›cie mikrobiologiczne z zaawansowanymi technikami analitycznymi, takimi jak chromatografia cieczowa sprzężona ze spektrometriÄ… mas. Jej praca łączy mikrobiologiÄ™, biotechnologiÄ™ i chemiÄ™ analitycznÄ…, ukierunkowanÄ… na rozwój zrównoważonych rozwiÄ…zaÅ„ wspierajÄ…cych ochronÄ™ Å›rodowiska i bezpieczeÅ„stwo żywnoÅ›ci.
  • dr Marta Nowak-Lange – adiunkt w Katedrze Mikrobiologii PrzemysÅ‚owej i Biotechnologii Uniwersytetu Å�ódzkiego. W centrum jej zainteresowaÅ„ znajdujÄ… siÄ™ badania obejmujÄ…ce wykorzystanie grzybów strzÄ™pkowych do usuwania mikrozanieczyszczeÅ„, coraz częściej identyfikowanych w różnych matrycach Å›rodowiskowych. W trakcie realizacji badaÅ„ skupia siÄ™ na zwiÄ…zkach konserwujÄ…cych, które ze wzglÄ™du na swojÄ… wysokÄ… aktywność biologicznÄ…, stanowiÄ… szczególnie niebezpiecznÄ… grupÄ™ zanieczyszczeÅ„. Ponadto jej rozwój naukowy ukierunkowany jest na poszukiwanie mikroorganizmów zdolnych do produkcji substancji o aktywnoÅ›ci przeciwdrobnoustrojowej.
  • prof. Silvija ÄŒerni – adiunkt na Wydziale Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu w Zagrzebiu (Chorwacja), w Katedrze Mikrobiologii. Jej zainteresowania naukowe koncentrujÄ… siÄ™ na wirusologii i ewolucji molekularnej. Prowadzi zajÄ™cia z mikrobiologii, mikroorganizmów chorobotwórczych oraz wirusów i czynników subwirusowych, a także angażuje siÄ™ w programy nauczania oparte na praktycznym doÅ›wiadczeniu studentów biologii.
  • Maria Szpakowska – studentka Mikrobiologii na Uniwersytecie Å�ódzkim rozwija swoje naukowe zainteresowania w wielu dziedzinach tej nauki. Jako czÅ‚onkini Studenckiego KoÅ‚a Naukowego Biotechnologiczno-Mikrobiologicznego „Bio-Mikâ€�, pod kierunkiem dr Marty Nowak-Lange, braÅ‚a udziaÅ‚ w badaniach nad izolacjÄ… i charakterystykÄ… bakterii kwasu mlekowego pochodzÄ…cych z materiałów fermentowanych oraz w ocenie aktywnoÅ›ci biologicznej uzyskanych postbiotyków. Ponadto Maria poszerzaÅ‚a swoje zainteresowania dotyczÄ…ce grzybów, angażujÄ…c siÄ™ w organizacjÄ™ konferencji MycoriseUp 2025.
  • Maciej Krasowski – student drugiego stopnia Biotechnologii Mikrobiologicznej oraz przewodniczÄ…cy Studenckiego KoÅ‚a Naukowego Biotechnologiczno-Mikrobiologicznego „Bio-Mikâ€� na Uniwersytecie Å�ódzkim. Maciej w swoich zainteresowaniach badawczych koncentruje siÄ™ na grzybach entomopatogenicznych. BraÅ‚ udziaÅ‚ w badaniach nad izolacjÄ… grzybów entomopatogenicznych z gleb rolniczych oraz w badaniach dotyczÄ…cych zdolnoÅ›ci degradacji antybiotyków przez grzyby entomopatogeniczne prowadzonych pod kierownictwem dr Moniki Nowak-Marczyk. Szczególne zainteresowania studenta obejmujÄ… biotechnologiÄ™ żywnoÅ›ci, w tym procesy fermentacyjne, czego potwierdzeniem byÅ‚a jego praca licencjacka pt. „Proces produkcji kombuchy i jej zastosowanie w biotechnologii oraz przemyÅ›le spożywczymâ€�, realizowana w Katedrze Mikrobiologii PrzemysÅ‚owej i Biotechnologii pod opiekÄ… dr Moniki Nowak-Marczyk.
  • Alina GojÅ¡ić – studentka drugiego roku Biologii na Uniwersytecie w Zagrzebiu. Rozwija ona swoje zainteresowania w różnych obszarach tej nauki. W ostatnim czasie szczególnÄ… ciekawość wzbudziÅ‚a w niej embriologia oraz behawiorystyka zwierzÄ…t. UdziaÅ‚ w projekcie ScienceHub stanowi dla niej szansÄ™ na pogłębienie wiedzy i poznanie nowego obszaru wiedzy, jakim sÄ… grzyby entomopatogeniczne.

Projekt wpisuje się w działania na rzecz zrównoważonego rozwoju miast, ochrony bioróżnorodności oraz ograniczania stosowania ksenobiotyków w środowisku. W dłuższej perspektywie może przyczynić się do tworzenia bardziej odpornych, zdrowych i przyjaznych mieszkańcom przestrzeni miejskich.

Science Hub Uni¾«¶«Ó°ÊÓ (SH) to platforma współpracy Uniwersytetu Å�ódzkiego, która łączy osoby studiujÄ…ce, uczelnianych ekspertów i ekspertki oraz podmioty zewnÄ™trzne, wspierajÄ…c ich w realizacji innowacyjnych projektów naukowych i wdrożeniowych. ZespoÅ‚y dziaÅ‚ajÄ…ce w ramach SH wspólnie podejmujÄ… siÄ™ rozwiÄ…zywania realnych wyzwaÅ„ naukowych zgÅ‚aszanych przez organizacje partnerskie. 

Konkurs Science Hub Uni¾«¶«Ó°ÊÓ - edycja UNIC jest realizowany w ramach projektu "We are UNIC!".  Projekt „We are UNIC!â€� jest finansowany ze Å›rodków Unii Europejskiej w ramach programu „Support for European University Alliancesâ€�, projekt NAWA FERS.01.05-IP.08-0219/23, kwota:  62,705,297.60 zÅ‚. 

Opublikowano: Katarzyna Chojnacka

ul. Narutowicza 68, 90-136 �ódź
NIP: 724 000 32 43
Adres do doręczeń elektronicznych (ADE): AE:PL-74796-17640-IHHIV-17
KONTAKT​â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR