Obszar mi臋dzy ul. W艂贸kiennicz膮, Jaracza, Wschodni膮 a Pasa偶em Majewskiego to fragment 艁odzi, w kt贸rym polityka rewitalizacyjna zderza si臋 z lokalnymi przyzwyczajeniami i codzienn膮 walk膮 o przestrze艅. To tutaj obietnice 鈥瀗owego pocz膮tku" nak艂adaj膮 si臋 na trwanie dawnych wzorc贸w u偶ytkowania miasta. Jak wi臋c brzmi kwarta艂 miasta po rewitalizacji? Czy zmienia si臋 przede wszystkim jego fasada, czy r贸wnie偶 rytmy 偶ycia codziennego 鈥� sposoby poruszania si臋, pracy, odpoczynku?
Rytmoanaliza kwarta艂u
Przez miesi膮c studentki Mi臋dzynarodowych Studi贸w Kulturowych U艁 prowadzi艂y w tym kwartale rytmoanaliz臋 鈥� badanie czasu i codzienno艣ci w mie艣cie, wywodz膮ce si臋 z prac Henriego Lefebvre'a i Catherine R茅gulier. Badanie realizowane by艂o pod kierunkiem dr Justyny Anders-Morawskiej. Z obserwacji prowadzonej w r贸偶nych porach dnia i tygodnia powstawa艂 zapis przep艂ywu pieszych i samochod贸w, zmian nat臋偶enia ha艂asu, moment贸w ciszy, rytm贸 otwierania i zamykania lokali, przesuni臋膰 mi臋dzy czasem pracy a czasem prywatnym. Istotne by艂y tak偶e odczucia samych badaczek 鈥� tempo chodzenia, zm臋czenie, poczucie bezpiecze艅stwa, reakcje na temperatur臋, zapachy, faktur臋 chodnika. Zebrane notatki, zdj臋cia i nagrania pozwoli艂y dostrzec zar贸wno powracaj膮ce, przewidywalne rytmy, jak i momenty arytmii 鈥� zak艂贸ce艅, konflikt贸w, wyklucze艅. Z tego do艣wiadczenia wyrasta koncepcja mikroperformans贸w: punktowych interwencji wpisanych w zastane rytmy miejsca, kt贸re na moment wzmacniaj膮 lub rozszczelniaj膮 jego rutyn臋.
Zorka Wollny
W centrum wydarzenia odb臋dzie si臋 performans dr. hab. , prof. 鈥� artystki interdyscyplinarnej, kt贸rej praktyka od ponad dw贸ch dekad konsekwentnie 艂膮czy sztuki wizualne, teatr, muzyk臋 wsp贸艂czesn膮 i aktywizm spo艂eczny. Artystka tworzy prace performatywne dla konkretnych miejsc 鈥� fabryk, muze贸w, teatr贸w, pustych budynk贸w 鈥� anga偶uj膮c muzyk贸w, aktor贸w, tancerzy i cz艂onk贸w lokalnych spo艂eczno艣ci. Architektura w jej projektach nie jest t艂em ani scenografi膮, lecz pe艂noprawnym partnerem: to ona wyznacza warunki s艂yszenia, poruszania si臋 i bycia razem, ale te偶 uwidacznia hierarchie, podzia艂y i wykluczenia. G艂os i cia艂o staj膮 si臋 w tej praktyce narz臋dziami publicznej wypowiedzi, a performans 鈥� sposobem ujawniania napi臋膰 mi臋dzy prac膮 a wypoczynkiem, widzialno艣ci膮 a niewidzialno艣ci膮, do艣wiadczeniem indywidualnym a g艂osem zbiorowym.
Projekty Wollny by艂y prezentowane m.in. na Steirischer Herbst Festival, Chicago Architecture Biennial, w Hebbel am Ufer Theatre i na CTM Festival w Berlinie, w De Appel w Amsterdamie, Institute of Contemporary Arts w Londynie oraz Akademie der K眉nste w Berlinie. W 2022 ostrzyma艂a nagrod臋 Foundation for Music and the Arts w Dre藕nie za 艂膮czenie muzyki ze sztukami wizualnymi. W 2023 roku Kunsthaus Dresden zorganizowa艂 jej wystaw臋 retrospektywn膮 Voices/Stimmen.
Rytmoanaliza i performans spotykaj膮 si臋 w jednym punkcie: obie praktyki ods艂aniaj膮, w jaki spos贸b systemy 鈥� projektowanie, regulacje, logika rynku 鈥� organizuj膮 ruch, obecno艣膰 i g艂os ludzi w przestrzeni, cz臋sto poza ich 艣wiadomo艣ci膮.
Zorka Wollny, fot. Martyna Nie膰ko
Rozmowa
Na zako艅czenie zapraszamy do otwartej dyskusji: czego uczy nas s艂uchanie rytm贸w miasta? Co o rewitalizacji m贸wi膮 rytmy codzienno艣ci, a czego nie s膮 w stanie wyrazi膰 wska藕niki i raporty? Jak dzia艂anie artystyczne mo偶e otwiera膰 nowe sposoby my艣lenia o mie艣cie 鈥� nie tylko jako o projekcie urbanistycznym, ale jako o 偶ywej, konfliktowej, wsp贸艂dzielonej przestrzeni?
Wydarzenie odbywa si臋 w ramach projektu 鈥濺esonant Cities 鈥� wsp贸艂s艂yszenie postindustrialnej przesz艂o艣ci i d藕wi臋kowej przysz艂o艣ci", realizowanego w ramach UNIC ScienceHub we wsp贸艂pracy z partnerem lokalnym i badaczami z .
27 kwietnia 2026, godz. 17:30 Galeria WY, ul. Wschodnia 54 (wej艣cie od ul. W艂贸kienniczej), 艁贸d藕
惭补迟别谤颈补艂: dr Justyna Anders-Morawska
Redakcja: Centrum Organizacji Wydarze艅 Kulturalnych i Konferencji U艁