Naukowcy pod koniec 2022 r. wraz z francusk膮 ekip膮 filmow膮 byli w Parku Narodowym Canaima w po艂udniowej Wenezueli, by nakr臋ci膰 52-minutowy dokument do serialu telewizyjnego 鈥濻aving Paradise鈥� (cz臋艣ciowo wyprodukowanego przez ARTE France). Materia艂 filmowy b臋dzie wkr贸tce emitowany na kana艂ach europejskich (w tym w Polsce), ale Uniwersytet 艁贸dzki otrzyma艂 zgod臋 re偶ysera i producent贸w na prywatn膮 projekcj臋 dla naszych pracownik贸w i student贸w!
Pokaz specjalny (NOWY TERMIN I MIEJSCE)
鈥濷cali膰 raj: Canaima i wenezuelskie tepui鈥�
艢roda 26 czerwca o godzinie 13.30
Aula budynku D Wydzia艂u Biologii i Ochrony 艢rodowiska (przy ul. Pomorskiej 141/143, wej艣cie od ul. Matejki)
Projekcja z angielskim dubbingiem, bez polskich napis贸w.
Film to rzut oka na badania dr Izabeli Stachowicz na wy偶ynach i nizinach parku oraz na badania prof. Philippe Koka na g贸rnych stokach i szczycie g贸ry Roraima. Krajobrazy zapieraj膮 dech w piersiach! Dokument opowiada r贸wnie偶 o zagro偶eniach dla parku narodowego i jego flory oraz fauny, spowodowanych rozwojem turystyki w tych rejonach, wydobyciem z艂ota i zwi膮zanym z nimi zanieczyszczeniem itp.
Prawdziwa cena z艂ota
Film ten to znakomita kontynuacja dw贸ch wyk艂ad贸w jakie odby艂y si臋 w ramach projektu 鈥濶auka inspiruje鈥�, kt贸re nasi naukowcy poprowadzili kilka miesi臋cy temu. Jeden z nich prezentujemy poni偶ej wraz z komentarzem dr Izabeli Stachowicz dotycz膮cym problem贸w z jakimi boryka si臋 przyroda Wenezueli pod presj膮 dzia艂alno艣ci cz艂owieka.
Nasi badacze prowadz膮 badania w jednym z najbardziej zr贸偶nicowanych biologicznie region贸w 艣wiata. Niestety obszary te ogarni臋te s膮 konfliktami, kt贸re zagra偶aj膮 zar贸wno bezpiecze艅stwu bada艅, jak bezpiecze艅stwu samych naukowc贸w. W przytoczonym powy偶ej wyk艂adzie dr Izabela Stachowicz omawia niebagatelny wp艂yw nielegalnego wydobycia z艂ota na obszary o du偶ej r贸偶norodno艣ci biologicznej i badania ekologiczne w Wenezueli.
W zwi膮zku ze znacznym wzrostem mi臋dzynarodowego zapotrzebowania na metale w ostatnich latach, regiony o najbogatszych zasobach, po艂o偶one g艂贸wnie w tropikach, stoj膮 przed nowymi, niszczycielskimi wyzwaniami. Maj膮 one wp艂yw zar贸wno na ludzi, jak i na przyrod臋. Odcinek ten obrazuje sytuacj臋 w po艂udniowej Wenezueli, cz臋艣ci Tarczy Gujany, gdzie dr Stachowicz prowadzi swoje badania. Dzi臋ki jej spostrze偶eniom badamy z艂o偶on膮 zale偶no艣膰 mi臋dzy nielegaln膮 dzia艂alno艣ci膮 wydobywcz膮 a poszukiwaniem zr贸wnowa偶onych rozwi膮za艅.
Pas kopalni przez 艣rodek puszczy
W 2016 r. rz膮d Wenezueli podj膮艂 decyzj臋 o wyznaczeniu 112 000 km虏 tropikalnych las贸w deszczowych i grunt贸w rdzennych mieszka艅c贸w jako 艁uk G贸rniczy Orinoko (OMA). Jego celem by艂o uregulowanie wydobycia minera艂贸w. Jednak zamiast tego, wywo艂a艂 on gwa艂towny wzrost nielegalnej dzia艂alno艣ci wydobywczej, zagra偶aj膮c bogatej r贸偶norodno艣ci biologicznej kraju, spo艂eczno艣ciom tubylczym i prowadzonym badaniom naukowym.
Utworzenie OMA doprowadzi艂o do szeroko zakrojonej dzia艂alno艣ci g贸rniczej w Tarczy Gujany 鈥� jednym z najbardziej zr贸偶nicowanych biologicznie region贸w na 艣wiecie. G贸rnictwo sta艂o si臋 najwa偶niejsz膮 przyczyn膮 wylesiania w Tarczy Gujany, powoduj膮c ponad 90% tego zjawiska. Wydobywczy boom ma niszczycielski wp艂yw na ekosystemy na obszarach chronionych, takich jak Parki Narodowe Canaima i Caura. Dotkn膮艂 nawet 艣wi臋te tepui, tereny czczone przez spo艂eczno艣ci lokalne od wiek贸w. Wi臋cej na ten temat mo偶na przeczyta膰 w li艣cie Izabeli Stachowicz
Kopalnie staj膮 si臋 藕r贸d艂em przemocy
Firmy g贸rnicze nie przeprowadzaj膮 bada艅 pod k膮tem oddzia艂ywania ich kopal艅 na 艣rodowisko i naruszaj膮 prawa 14 rdzennych nacji. Wynikaj膮ce z tej dzia艂alno艣ci zniszczenie siedlisk i zanieczyszczenie powa偶nie zak艂贸caj膮 lokaln膮 przyrod臋, komplikuj膮c r贸wnie偶 wysi艂ki na rzecz jej ochrony. Nielegalne wydobycie nasila r贸wnie偶 przemoc i problemy zdrowotne ludzi. Grupy zbrojne i syndykaty walcz膮 o kontrol臋 nad g贸rnictwem, co prowadzi do wzrostu przemocy, pracy dzieci i wsp贸艂czesnego niewolnictwa. Na obszarach g贸rniczych gwa艂townie wzros艂a liczba przypadk贸w malarii, co dodatkowo obci膮偶a systemy zdrowia publicznego. Rzeczywiste koszty wydobycia z艂ota s膮 przyt艂aczaj膮ce. Wi臋cej w podka艣cie .
Naukowcy tacy jak dr Izabela Stachowicz, kt贸rzy badaj膮 bior贸偶norodno艣膰 w Parku Narodowym Canaima, stoj膮 przed powa偶nymi wyzwaniami. Praca na obszarach dotkni臋tych konfliktem stwarza dla badaczy ogromne wyzwania ze wzgl臋du na zmienny i nieprzewidywalny charakter tych 艣rodowisk. Zagro偶enia dla bezpiecze艅stwa osobistego, ograniczony dost臋p do badanych populacji i ograniczenia tradycyjnych metod badawczych to cz臋ste przeszkody, na jakie napotykaj膮 badacze. Wi臋cej w .
Naukowcy si臋 nie poddaj膮
Pomimo tych wyzwa艅 badania ekologiczne nie ustaj膮, a badacze staraj膮 si臋 znajdowa膰 . Nowoczesne metody, takie jak 艂膮czenie danych z fotopu艂apek z obserwacjami oportunistycznymi, pomagaj膮 naukowcom dostosowa膰 si臋 do trudnych warunk贸w. Podej艣cia te maksymalizuj膮 dost臋pne dane i zapewniaj膮 wgl膮d w to, jak gatunki reaguj膮 na zaburzenia siedlisk, takie jak wylesianie i po偶ary (wi臋cej informacji mo偶na przeczyta膰 w artykule niedawno opublikowanym w ).
Mi臋dzynarodowe monitorowanie dzia艂alno艣ci wydobywczej Wenezueli ma kluczowe znaczenie dla z艂agodzenia tych skutk贸w. Rz膮d Wenezueli musi wsp贸艂pracowa膰 z krajami s膮siaduj膮cymi by wyeliminowa膰 nielegalny rynek z艂ota, a tak偶e wsp贸艂pracowa膰 ze spo艂ecze艅stwem i 艣rodowiskami naukowymi celem opracowania skutecznych strategii ochrony.
Ochrona obszar贸w o du偶ej bior贸偶norodno艣ci, takich jak Park Narodowy Canaima, przed zniszczeniami spowodowanymi nielegalnym wydobyciem, jest niezb臋dna dla zachowania dziedzictwa naturalnego Wenezueli i wspierania trwaj膮cych bada艅 ekologicznych. Wymaga to nie tylko skoordynowanych wysi艂k贸w na rzecz ochrony tych bezcennych ekosystem贸w, ale i prac naukowych po艣wi臋conych ich ochronie.
Materia艂 藕r贸d艂owy: dr Izabela Stachowicz (Katedra Geobotaniki i Ekologii Ro艣lin), dr Philippe Kok ()
Redakcja: Micha艂 Gruda (Centrum Komunikacji i PR)
Misja台 Uniwersytetu 艁o虂dzkiego jest rzetelne prowadzenie badan虂 naukowych oraz aktywne g艂oszenie prawdy z nich p艂yna台cej, tak by ma台drze kszta艂cic虂 kolejne pokolenia, byc虂 uz虈ytecznym dla spo艂eczen虂stwa oraz odwaz虈nie odpowiadac虂 na wyzwania wspo虂艂czesnego s虂wiata. Doskona艂o艣膰 naukowa jest dla nas zawsze najlepszym kompasem. Nasze warto艣ci to: odwaga, ciekawo艣膰, zaanga偶owanie, wsp贸艂praca i szacunek.