Dzia艂anie programu
Program ma na celu czynn膮 ochron臋 偶贸艂wia b艂otnego i potrwa wiele lat. Jest to projekt nowatorski na skal臋 kraju, poniewa偶 stawia na hodowl臋 w warunkach maksymalnie zbli偶onych do naturalnych, przy jednoczesnym wyeliminowaniu najwi臋kszych zagro偶e艅.
1. Pochodzenie i bezpieczna hodowla: M艂ode 偶贸艂wie, tu偶 po wykluciu (maj膮ce zaledwie kilka dni), trafiaj膮 do nas z Poleskiego Parku Narodowego 鈥� miejsca naturalnego bytowania gatunku. Do 艂贸dzkiego Orientarium sprowadzono ju偶 dwie kohorty po 50 osobnik贸w (we wrze艣niu 2024 oraz 2025).
2. Okres bezpiecze艅stwa: Przez pierwsze trzy lata 偶ycia maluchy s膮 hodowane w specjalnie przygotowanej, krytej wolierze na terenie Orientarium Zoo 艁贸d藕 (uniemo偶liwiaj膮cej dost臋p drapie偶nik贸w). Ten okres jest kluczowy:
- W naturze prze偶ywa zaledwie oko艂o 1% m艂odych 偶贸艂wi z powodu drapie偶nictwa.
- W bezpiecznych warunkach zoo, w ci膮gu trzech pierwszych lat 偶ycia, 偶贸艂wie osi膮gn膮 wi臋ksze rozmiary, co radykalnie zwi臋ksza ich szanse na przetrwanie po wypuszczeniu na wolno艣膰.
- 呕贸艂wie przebywaj膮 w naturalnych warunkach 艣rodowiskowych (zmienna temperatura, ekspozycja na s艂o艅ce i naturalne UVB, konieczno艣膰 samodzielnego zdobywania pokarmu), dzi臋ki czemu nie zaburza si臋 ich fizjologii oraz naturalnych instynkt贸w i odruch贸w potrzebnych do przetrwania w naturze
3. Powr贸t do natury: Po osi膮gni臋ciu 鈥瀊ezpiecznego" wieku 3 lat, 偶贸艂wie b臋d膮 sukcesywnie wypuszczane w wytypowanych, podmok艂ych i trudno dost臋pnych miejscach na terenie wojew贸dztwa. Docelowo zamieszkaj膮 m.in. w Spalskim i Bolimowskim Parku Krajobrazowym.
Pierwsza 50-tka m艂odych 偶贸艂wi, sprowadzona we wrze艣niu 2024 roku, przetrwa艂a zim臋 i lato w 100%, znacznie podros艂a i jest w doskona艂ej kondycji.
Zaanga偶owanie WBiO艢 U艁 i partner贸w
Sukces projektu zale偶y od 艣cis艂ej wsp贸艂pracy wielu instytucji. Porozumienie o reintrodukcji podpisano 21 pa藕dziernika 2024 roku. Koordynatorem dzia艂a艅 ze strony Uniwersytetu 艁贸dzkiego (WBiO艢 U艁), kt贸ry zapewnia wsparcie merytoryczne w zakresie ustalenia w艂a艣ciwego przebiegu reintrodukcji jest dr hab. Tomasz Janiszewski.
Partnerzy projektu reintrodukcji:
- Orientarium ZOO 艁贸d藕 (Koordynator ca艂ego projektu)
- Uniwersytet 艁贸dzki (WBiO艢) (Wsparcie naukowe)
- Regionalna Dyrekcja Ochrony 艢rodowiska w 艁odzi (RDO艢)
- Regionalna Dyrekcja Las贸w Pa艅stwowych w 艁odzi
- Zesp贸艂 Park贸w Krajobrazowych Wojew贸dztwa 艁贸dzkiego
Wszyscy partnerzy zobowi膮zali si臋 do prowadzenia dzia艂a艅 ochronnych, piel臋gnacyjnych oraz monitorowania 偶贸艂wia b艂otnego i jego siedlisk.
Dlaczego 偶贸艂w b艂otny wymar艂 w 艁贸dzkiem?
呕贸艂w b艂otny (Emys orbicularis), uj臋ty w Polskiej Czerwonej Ksi臋dze Zwierz膮t z kategori膮 EN (silnie zagro偶ony), by艂 kiedy艣 powszechny. G艂贸wn膮 przyczyn膮 jego wymarcia jest dzia艂alno艣膰 cz艂owieka i zwi膮zana z ni膮 degradacja 艣rodowiska:
- Niszczenie siedlisk: Osuszanie teren贸w podmok艂ych, regulacja rzek, zanieczyszczenia w贸d oraz zanikanie miejsc dogodnych do sk艂adania jaj w wyniku zalesiania i sukcesji naturalnej.
- Fragmentacja 艣rodowiska: Dzielenie populacji na izolowane, mniej odporne mikropopulacje.
- 顿谤补辫颈别偶苍颈肠迟飞辞: Lis, jenot, szop pracz i norka ameryka艅ska zjadaj膮 m艂ode osobniki i rozkopuj膮 z艂o偶a jaj.
- Konkurencja: Wprowadzanie obcych, inwazyjnych gatunk贸w 偶贸艂wi.
- Historia: Przez lata 偶贸艂w b艂otny spo偶ywany jako 鈥瀙ostny przysmak".
Celem programu jest zapewnienie, 偶e wypuszczone osobniki b臋d膮 mia艂y odpowiednie warunki do bytowania oraz, co najwa偶niejsze, do rozrodu.
Fotografowane osobniki mia艂y ok. 2 tygodni.
Tekst i redakcja: Mateusz Kowalski, Kamila Knol-Micha艂owska (Centrum Promocji, Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁)
窜诲箩臋肠颈补: Mateusz Kowalski (Centrum Promocji, Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁)