¾«¶«Ó°ÊÓ

Prof. Klaus von Klitzing. Wykład fizyka-noblisty dla społeczności U�

Prof. Klaus von Klitzing – niemiecki naukowiec, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki, wygłosił Wykład Rektorski na Uniwersytecie �ódzkim. Mówił o roli energii słonecznej i systemów fotowoltaicznych w walce ze zmianami klimatycznymi. Był to już XXIX Wykład Rektorski zorganizowany na naszej uczelni od 2010 roku, kiedy zainicjowano ten cykl spotkań z wybitnymi osobistościami świata nauki, polityki i innych sfer życia.

Opublikowano: 30 sierpnia 2023

Znamienitego gościa – prof. Klausa von Klitzinga oraz słuchaczy jego wykładu, m.in. prof. Krzysztofa Jóźwika, rektora Politechniki �ódzkiej, Metropolitę �ódzkiego abp. Grzegorza Rysia, a także naukowców łódzkich uczelni i mieszkańców �odzi, powitała uroczyście w Sali Zielonej Pałacu Biedermanna rektor U� prof. Elżbieta Żądzińska. Prof. Aleksander Welfe, koordynator programu Wykładów Rektorskich przybliżył ich ideę, podkreślając, że prof. Klaus von Klitzing jest już kolejnym noblistą, który wygłasza Wykład Rektorski na zaproszenie Uniwersytetu �ódzkiego.

„Solar Energy: Can Photovoltaic Prevent Climate Catastrophe?â€� –  tak brzmiaÅ‚ tytuÅ‚ wykÅ‚adu prof. Klausa von Klitzinga, jednego z najwybitniejszych dziÅ› fizyków na Å›wiecie. Naukowiec, który jest dyrektorem i czÅ‚onkiem rady naukowej Instytutu BadaÅ„ CiaÅ‚a StaÅ‚ego im. Maxa Plancka w Stuttgarcie oraz czÅ‚onkiem Narodowej Niemieckiej Akademii Nauk, skupiÅ‚ siÄ™ w nim na kwestiach ochrony Å›rodowiska z wykorzystaniem odnawialnych źródeÅ‚ energii, zwÅ‚aszcza sÅ‚onecznej, tak by zapobiec katastrofie klimatycznej. 

Po wykÅ‚adzie znakomity fizyk odpowiadaÅ‚ na pytania sÅ‚uchaczy, wywiÄ…zaÅ‚a siÄ™ też ciekawa dyskusja. Prof. Julian Sitarek z pytaÅ‚ m.in. czy panele fotowoltaiczne sÄ… energetycznie opÅ‚acalne, skoro ich powstawaniu także towarzyszy Å›lad wÄ™glowy. Odpowiedź noblisty brzmiaÅ‚a, że tak.  Wg różnych szacunków po upÅ‚ywie od 2 do 5 lat energia wytworzona przez panele przewyższa tÄ™, którÄ… zużyto do ich wytworzenia. A technologie ich produkcji sÄ… coraz nowoczeÅ›niejsze i coraz mniej energochÅ‚onne. Generalnie, zdaniem prof. von Klitzinga, przyszÅ‚oÅ›ciÄ… ludzkoÅ›ci w walce ze zmianami klimatu jest wÅ‚aÅ›nie energia sÅ‚oneczna.

Profesor Klaus Fon Klitzing otrzymał Nagrodę Nobla z fizyki za odkrycie kwantowego efektu Halla w 1985, co pozwoliło na nowe możliwości naukowe w zakresie metrologii. To, co kiedyś uznawaliśmy za podstawowe stałe, takie jak metr, sekunda, kilogram, teraz ulega zmianie. Prof. Klitzing zmienił na przykład stałą rezystancji. Rezystancja opisywana jest teraz właśnie przez stałą Klitzinga i jest to stała niezmienna. Bez względu na to, co się dzieje w świecie, stała Klitzinga pozostaje stałą. Wzorzec kilograma czy wzorzec metra wraz z czasem ulegały zmianie. Te wszystkie badania, które zostały przeprowadzone w ostatnich latach m.in. dzięki odkryciom prof. Klitzinga, pozwoliły zbudować zestaw stałych fizycznych, które są całkowicie niezmienne, bo bazują na świecie kwantowym

– tłumaczy dr hab. Paweł Kowalczyk, prof. U�, kierownik Katedry Fizyki Ciała Stałego na Wydziale Fizyki i Informatyki Stosowanej U�.

WykÅ‚ady Rektorskie, organizowane przez Uniwersytet Å�ódzki od ponad dziesiÄ™ciu lat, staÅ‚y siÄ™ swoistÄ… instytucjÄ… – sÄ… atrakcyjne dla szerokiego audytorium, co gwarantuje ciekawe dyskusje i wymianÄ™ poglÄ…dów. Na WykÅ‚adach Rektorskich, oprócz noblistów, mieliÅ›my zaszczyt goÅ›cić prezydentów paÅ„stw, ambasadorów, prezesa Polskiej Akademii Nauk, luminarzy nauki, wielkie autorytety moralne, znamienite postacie życia naukowego i spoÅ‚ecznego, których dorobek zwykle ma charakter interdyscyplinarny i daleko wykracza poza mury uczelni. Ta inicjatywa  sÅ‚uży caÅ‚emu Å›rodowisku akademickiemu Å�odzi, a także jej mieszkaÅ„com.

Koordynatorem projektu Wykładów Rektorskich na U� jest od początku prof. dr hab. Aleksander Welfe, makroekonomista, ekonometryk, profesor zwyczajny Uniwersytetu �ódzkiego i Szkoły Głównej Handlowej, wiceprezes Polskiej Akademii Nauk w kadencji 2023-2026.

Wykład prof. Klitzinga jest wyjątkowy dla Uniwersytetu �ódzkiego, zwłaszcza dla fizyków i chemików. Profesor jest jednym z nielicznych fizyków-noblistów, których mieliśmy tu okazję wysłuchać. To wyjątkowy zaszczyt dla uniwersytetu i całej społeczności akademickiej i społeczności łódzkiej, ze mamy okazję gościć tak znakomitego naukowca jak prof. Klitzing

– dodaje dr hab. Paweł Kowalczyk, prof. U�.

Prof. Klaus von Klitzing jest trzecim laureatem Nagrody Nobla, zaproszonym przez UÅ� do wygÅ‚oszenia WykÅ‚adu Rektorskiego. WczeÅ›niej goÅ›ciliÅ›my prof. Rogera Penrose’a  â€“ â€�Aeons Before the Big Bangâ€� , Nagroda Nobla w 2020 roku w dziedzinie: fizyka (l WykÅ‚ad Rektorski) i prof. Svante Pääbo – "The Impact of Neandertals and Denisovanson human evolutionary history", Nagroda Nobla w 2022 roku w dziedzinie: medycyna (XXVIII WykÅ‚ad Rektorski).

Materiał: WFiIS U�
Redakcja: Michał Gruda, Marcin Kowalczyk (Centrum Komunikacji i PR U�)

´Ü»åÂáÄ™³¦¾±²¹: Bartosz KaÅ‚użny (CKiPR UÅ�)
 

ul. Narutowicza 68, 90-136 �ódź
NIP: 724 000 32 43
Adres do doręczeń elektronicznych (ADE): AE:PL-74796-17640-IHHIV-17
KONTAKT​â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR