¾«¶«Ó°ÊÓ

Z bibliotecznych zakamarków – narzędzia dawnego bibliotekarza i skarby Zbiorów Specjalnych

2 marca obchodzimy Dzień Staroci – święto przedmiotów, które przetrwały próbę czasu i opowiadają historię minionych epok. To dobra okazja, by zajrzeć do Zbiorów Specjalnych Biblioteki Uniwersytetu �ódzkiego, gdzie wciąż żyją przedmioty, które niegdyś były zwykłymi narzędziami pracy, a dziś stały się świadectwem kultury i rzemiosła.

Opublikowano: 02 marca 2026

Zapraszamy w podróż do czasów, gdy rytm pracy bibliotecznej wyznaczał miarowy stukot maszyn do pisania i zapach laku. W zaciszu gabinetów Zbiorów Specjalnych skrywają się przedmioty, które dziś budzą sentyment i ciekawość, choć kiedyś były elementem codziennej rutyny.

W kolekcji znajdziemy – można rzec – legendarnÄ… już technologiÄ™ sprzed ery cyfrowej: ołówki z Pruszkowskich ZakÅ‚adów Materiałów Biurowych, filcowe poduszki do stempli, okrÄ…gÅ‚e gumki do maszyn do pisania czy proste, a zarazem pomysÅ‚owe temperówki na żyletki. Obok nich – ²õ³Ù²¹±ôó·É°ì¾± RzemieÅ›lniczej Spółdzielni Zaopatrzenia i Zbytu, drewniany kaÅ‚amarz i lak używany do plombowania szaf oraz drzwi skrywajÄ…cych najcenniejsze inkunabuÅ‚y i rÄ™kopisy.

Szczególną uwagę przyciąga maszyna do pisania Olympia – symbol epoki, w której każde słowo wymagało uwagi, a poprawki – cierpliwości. Towarzyszy jej katalog kartkowy, czyli analogowy system porządkowania wiedzy, który przez dekady wytyczał drogę do poszukiwanych książek.

Wśród zbiorów odnajdziemy także kasety magnetofonowe, w tym nagrania muzyki Wolfganga Amadeusza Mozarta (m.in. Messe C-dur KV 317 „Krönungsmesse� czy koncerty skrzypcowe G-dur KV 216 i A-dur KV 219, Deutsche Schalplatten, Berlin, ok. 1980), a także pocztówki imieninowe z lat 70., wydane przez Krajową Agencję Wydawniczą RUCH, z fotografiami Adama Johanna i Stanisława Czarnogórskiego.

Do najcenniejszych i najbardziej unikatowych obiektów należą szklane płyty negatywowe – m.in. prace Raphaela Eduarda Lieseganga (Der Mond Wargentin und Schickard, Der Mond, Pico ein isolierter Mondberg) oraz kolorowa płyta przedstawiająca Kopet-dag – góry na pograniczu Turkmenistanu i Iranu.

Każdy z tych przedmiotów to fragment większej opowieści – o pracy bibliotekarzy, o historii techniki, o sposobach utrwalania obrazu, słowa i dźwięku. W Dniu Staroci warto spojrzeć na nie jak na świadków czasu, którzy przypominają, że zanim informacja stała się cyfrowa, miała zapach papieru, atramentu i rozgrzanego laku.

Źródło: Biblioteka U�

Redakcja: Centrum Komunikacji Marki

Opublikowano: Agnieszka WoÅ›-Moder

ul. Narutowicza 68, 90-136 �ódź
NIP: 724 000 32 43
Adres do doręczeń elektronicznych (ADE): AE:PL-74796-17640-IHHIV-17
KONTAKT​â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR