Pantepui, gdzie prowadzono badania, to jedno z najbardziej fascynuj膮cych i niedost臋pnych miejsc na Ziemi. Ten biogeograficzny region w Ameryce Po艂udniowej obejmuje trzy kraje: Wenezuel臋, Brazyli臋 i Gujan臋. Charakterystyczne dla jego krajobrazu s膮 tepui - wyrastaj膮ce z d偶ungli g贸ry o wysoko艣ci prawie 3000 m n.p.m., z niemal pionowymi 艣cianami i z rozleg艂ymi p艂askowy偶ami na szczytach.
Te swoiste 鈥瀢yspy na niebie鈥� czczone s膮 przez Indian, kt贸rzy uwa偶aj膮 je za Domy Bog贸w. Obszar odznacza si臋 wysoce endemiczn膮 faun膮 i flor膮. W艂a艣nie dlatego nazywa si臋 go Zaginionym 艢wiatem, co jest nawi膮zaniem do przygodowej powie艣ci Arthura Conan Doyle'a pod takim samym tytu艂em, kt贸ra sta艂a si臋 inspiracj膮 mi臋dzy innymi dla kultowych obraz贸w o King Kongu, serii Jurassic Park czy film贸w Arachnofobia i Up.
Ze wzgl臋du na izolacj臋 od reszty 艣wiata, Pantepui jest jednym z niewielu region贸w g贸rskich na 艣wiecie, w kt贸rym skupiska p艂az贸w unika艂y jak dotychczas zaka偶enia przenoszon膮 przez cz艂owieka chytridiomikoz膮 - Batrachochytrium dendrobatidis (Bd), grzybiczym patogenem odpowiedzialnym za ci膮g艂e zmniejszanie si臋 populacji p艂az贸w na Ziemi.
Wi臋kszo艣膰 szczyt贸w tepui jest bardzo rzadko odwiedzana przez ludzi (na niekt贸rych z nich stan臋艂o mniej ludzi ni偶 na Ksi臋偶ycu!). W ostatnich latach jednak tury艣ci zacz臋li dociera膰 na niekt贸re bardziej dost臋pne obszary Pantepui. W艂a艣nie dlatego prof. Philippe Kok z U艁 wybra艂 ten region na miejsce swoich bada艅. Chodzi艂o mu o to, by sprawdzi膰, czy grzyb wyst臋puje w tym dziewiczym regionie, a je艣li tak, to czy ma to zwi膮zek z nasileniem ruchu turystycznego.
Naukowcy przeanalizowali wymazy sk贸rne od 576 osobnik贸w 35 gatunk贸w p艂az贸w 偶yj膮cych w tym regionie. Niestety, w kilku wymazach wykryto Batrachochytrium dendrobatidis. Zaskoczeniem by艂 fakt, 偶e praktycznie wszystkie dodatnie wymazy pochodzi艂y od osobnik贸w znalezionych na szlakach i w pobli偶u obozowisk, podczas gdy patogenu nie znaleziono w 偶adnych pr贸bkach z miejsc pozbawionych ruchu turystycznego.
Wed艂ug naszej najlepszej wiedzy, jest to pierwszy przypadek, kiedy wyst臋powanie Bd zosta艂o jednoznacznie skorelowane z intensywno艣ci膮 rekreacji ludzkiej na danym obszarze 鈥� napisa艂 prof. Philippe Kok w swojej publikacji naukowej podsumowuj膮cej badania w Pantepui. 鈥� Nasze ustalenia s膮 bardzo niepokoj膮ce, poniewa偶 wskazuj膮 na to, 偶e nawet ograniczona infrastruktura turystyczna i obecno艣膰 korzystaj膮cego z niej cz艂owieka, stanowi istotny czynnik ryzyka wprowadzenia choroby w odizolowane ekosystemy.
Profesor Philippe Kok, jest biologiem 艣rodowiskowym i ewolucyjnym. W ubieg艂ym roku do艂膮czy艂 do grona naukowc贸w . Narodowe Centrum Nauki w konkursie SONATA przyzna艂o mu ponad 1,7 mln z艂 na realizacj臋 projektu 鈥濫gzobiologia na Ziemi" - badania w艂a艣nie w Pantepui. Belgijski naukowiec opisa艂 ponad 50 nowych takson贸w p艂az贸w i gad贸w z Ameryki Po艂udniowej.
O profesorze Koku i jego badaniach piszemy tak偶e tutaj:
惭补迟别谤颈补艂: prof. Philippe Kok
Redakcja: Centrum Promocji U艁
Zdj臋cia: Philippe Kok, Bartosz Ka艂u偶ny