Ksi膮偶ka 鈥濺adykalne oko. O Witkacym, Kobro, Strzemi艅skim, Themersonach, 呕arnower贸wnie i innych tw贸rcach sztuki wzbudzaj膮cej niepok贸j鈥� autorstwa prof. Andrzeja Turowskiego zosta艂a uznana przez Kapitu艂臋 Nagrody za najlepsz膮 prac臋 z zakresu nauk humanistycznych w Polsce w X, jubileuszowej edycji konkursu o Nagrod臋 im. Prof. Tadeusza Kotarbi艅skiego, organizowanego przez Uniwersytet 艁贸dzki.
碍补辫颈迟耻艂补 Nagrody, z艂o偶ona z wybitnych przedstawicieli 艣wiata humanistycznego, dok艂adnie przeanalizowa艂a i oceni艂a pi臋膰 znakomitych prac nominowanych do tej presti偶owej nagrody. To w艂a艣nie podczas uroczysto艣ci og艂oszono, kt贸ra z prac zosta艂a uznana za najlepsz膮 ksi膮偶k臋 z zakresu humanistyki A. D. 2023. Laureat nagrody otrzyma艂 70 tysi臋cy z艂otych od Uniwersytetu 艁贸dzkiego na dalsze badania naukowe. Decyzj膮 Kapitu艂y Nagrody wyr贸偶nienia i nagrody w wysoko艣ci 3 tysi臋cy z艂otych otrzymali tak偶e pozostali czterej finali艣ci konkursu.
Dyplom w imieniu prof. Andrzej Turowskiego, mieszkaj膮cego na sta艂e we Francji, odebra艂a Katarzyna Szotkowska-Beylin, redaktorka naczelna Wydawnictwa Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, reprezentuj膮ca profesora na gali. Ona te偶 odczyta艂a list od prof. Andrzeja Turowskiego, w kt贸rym odni贸s艂 si臋 do istoty swego dwutomowego dzie艂a:
(...) Ksi膮偶k臋 t臋 okre艣la kilka powi膮zanych idei, z kt贸rych najistotniejszymi w moim przekonaniu s膮 problemy zwi膮zane z katastrofizmem i modernizmem. Modernistyczne poj臋cie post臋pu opieram na poj臋ciu katastrofy. Chodzi mi o zwrot ku negatywno艣ci wyra偶aj膮cy si臋 w sztuce dadaistyczn膮 destrukcj膮 formy i estetyk膮 zniszczenia. Modernizm w mojej ksi膮偶ce znaczy艂 przede wszystkim tera藕niejszo艣膰, nieuchwytny moment rozpi臋ty mi臋dzy przysz艂o艣ci膮 a przesz艂o艣ci膮. By艂o to abstrakcyjne j膮dro ciemno艣ci, czyli nico艣膰 u Witkacego, utrata i brak u Strzemi艅skiego, pustka realnego u Lacana. Model wsp贸艂czesnej sztuki i 艣wiata buduj臋 w ksi膮偶ce na gruncie fantazmatycznej ca艂o艣ci. Egzotyczn膮 podr贸偶 w celu zaspokojenia pragnienia uniwersalnej jedno艣ci traktuj臋 jako mit za艂o偶ycielski modernizmu. (...) W wojennej tu艂aczce i do艣wiadczeniu 艣mierci dostrzegam koniec nowoczesno艣ci. Jest to zako艅czenie narodzonej p贸艂 wieku wcze艣niej nowej epoki modernizmu w 艣wiecie wielokulturowo艣ci. Wojny mia艂y dla modernizmu kluczowe znaczenie. To one stworzy艂y modernistyczny supe艂, kt贸rego nie mo偶na by艂o rozpl膮ta膰. Modernizm to czas rozpadu. Je艣li wojna by艂a pocz膮tkiem nowoczesno艣ci, to by艂a tak偶e jej ko艅cem, w ka偶dym razie ko艅cem 艣wiata znanego z o艣wieceniowej utopii. By艂a przegran膮 post臋pu i to偶samo艣ci w艣r贸d niszczej膮cych maszyn i okaleczonych cia艂. Trauma wojenna ujawniona w sztuce spina艂a XX stulecie w kryzysow膮 ca艂o艣膰. Pami臋膰 zaj臋艂a miejsce utopii, a w radykalnej sztuce tkwi艂a krytyka spo艂ecze艅stwa, kt贸re wi膮偶膮c nowoczesno艣膰 z poj臋ciem to偶samo艣ci wyklucza艂o innego.
Prof. dr hab. Andrzej Turowski, historyk i krytyk sztuki, urodzi艂 si臋 w 1941 roku. Jego inicjacj膮 polityczn膮 by艂y pozna艅skie wydarzenia 1956 roku i budapeszta艅ska rewolta, a kulturow膮 鈥� paryski rok 1968 oraz polski antysemityzm. Z ko艅cem lat 60. XX wieku, po latach studi贸w i pocz膮tkach pracy uniwersyteckiej w Poznaniu, zamieszka艂 w Warszawie. W latach 70. pisa艂 pierwsze ksi膮偶ki o konstruktywizmie i organizowa艂 wystawy artyst贸w wsp贸艂czesnych. W 1983 roku zosta艂 zaproszony na wyk艂ady w Pary偶u, a w nast臋pnych latach, jako profesor tytularny, wyk艂ada艂 na uniwersytetach w Clermont Ferrand i Dijon oraz w Polsce na Uniwersytecie Warszawskim. Od 2010 roku jest na emeryturze i mieszka we Francji. Dzisiaj, w jego wieku, trudno m贸wi膰 o pasjach, kt贸re nim w艂adaj膮. Raczej o dystansie wobec nami臋tno艣ci, kt贸rym kiedy艣 si臋 poddawa艂. A zainteresowania? Od zawsze d膮偶y艂 do nieuchwytnego, umykaj膮cego, ulotnego. O tym pisa艂 artyku艂y, eseje i ksi膮偶ki. Najnowsza jest po艣wi臋cona fantazmatowi rewolucji.
Najlepsze ksi膮偶ki humanistyczne w Polsce A.D. 2023
Podczas tajnego posiedzenia w dniu 12 wrze艣nia br. w Pa艂acu Biedermanna w 艁odzi 碍补辫颈迟耻艂补 Nagrody wybra艂a pi臋膰 fina艂owych ksi膮偶ek spo艣r贸d a偶 78 nades艂anych w tym roku na konkurs. S膮 to (w kolejno艣ci alfabetycznej wg nazwisk autor贸w):
- Dr Magdalena Chu艂ek 鈥濲ak wytwarzany jest slums? Studium przypadku mieszka艅c贸w Kibery i Korogocho w Nairobi鈥�, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Miko艂aja Kopernika w Toruniu, zg艂osi艂 O艣rodek Bada艅 nad Migracjami Uniwersytet Warszawski.
- Dr hab. Emilia Kledzik 鈥濸erspektywa poety. Cyganologia Jerzego Ficowskiego鈥� , Wydawnictwo 鈥濸ozna艅skie studia Polonistyczne鈥�, zg艂osi艂 Wydzia艂 Filologii Polskiej i Klasycznej Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu.
- Prof. Piotr Madajczyk 鈥濳rajobrazy biograficzne Rafa艂a Lemkina鈥�, praca wydana i zg艂oszona przez Instytut Pileckiego (autor by艂 ju偶 nominowany do nagrody w IV edycji konkursu).
- Prof. Krzysztof Stachewicz 鈥濵y艣le膰 los cz艂owieka. Studium filozoficzne鈥�, TAiWPN Universitas, zg艂osi艂 Wydzia艂 Teologiczny Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (autor by艂 ju偶 nominowany do nagrody w VII edycji).
- Prof. Andrzej Turowski 鈥濺adykalne oko. O Witkacym, Kobro, Strzemi艅skim, Themersonach, 呕arnower贸wnie i innych tw贸rcach sztuki wzbudzaj膮cej niepok贸j鈥�, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie w koedycji z Wydawnictwem s艂owo/obraz terytoria, zg艂osi艂o Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.
Finali艣ci i osoby reprezentuj膮ce finalist贸w X edycji konkursu wraz z Kapitu艂膮 Nagrody
Rektor Uniwersytetu 艁贸dzkiego prof. dr hab. Rafa艂 Matera swym wyst膮pieniu otwieraj膮cym gal臋 odni贸s艂 si臋 do jubileuszu dziesi臋ciolecia Nagrody im. prof. Kotarbi艅skiego. Dzi臋kowa艂 w nim tw贸rcom naszej uczelni dobiegaj膮cej 80. urodzin, pomys艂odawcom konkursu, osobom zaanga偶owanym w jego organizacj臋, autorom zg艂aszanych do konkursu dzie艂 humanistycznych, ich wydawcom oraz laureatom wszystkich minionych edycji. Wyrazi艂 te偶 wdzi臋czno艣膰 firmom 鈥� partnerom konkursu oraz instytucjom i osobom wspieraj膮cym ten projekt na przestrzeni lat. Dzi臋kowa艂 r贸wnie偶 wiernej publiczno艣ci, 艣ledz膮cej od lat konkurs, wpisuj膮cej sobie co roku do kalendarzy dat臋 gali fina艂owej konkursu o Nagrod臋 im. Prof. Kotarbi艅skiego.
Podczas moich spotka艅 z osobami zaanga偶owanymi w to przedsi臋wzi臋cie by艂 te偶 czas na rozmowy o przeczytanych ksi膮偶kach. Taka wymiana my艣li u艂atwia wsp贸艂prac臋, je艣li wiemy, 偶e 艂膮czy nas wsp贸lna pasja. Osobi艣cie czuj臋, 偶e ten moment jest wyj膮tkowy w 偶yciu uniwersytetu, wierz臋, 偶e to poczucie jest czym艣, co wszystkich nas 艂膮czy. 呕ycz臋 nam wszystkim, aby艣my atmosfer臋 tej pi臋knej chwili zabrali ze sob膮 i pozwolili jej trwa膰. Pami臋tajmy o niej, kiedy nasze rozmowy dotycz膮 przeczytanych ksi膮偶ek. A takich rozm贸w szukajmy w naszej codzienno艣ci i inicjujmy je jak najcz臋艣ciej. B臋dzie nam si臋 w贸wczas 偶y膰 g艂臋biej i ciekawiej. Przynajmniej ja w to wierz臋
鈥� podsumowa艂 rektor U艁 prof. dr hab. Rafa艂 Matera.
Na konkurs ustanowiony w 2015 r. przez Uniwersytet 艁贸dzki w trakcie X edycji wp艂yn臋艂o ponad 620 prac ze 145 polskich o艣rodk贸w naukowych. W fina艂ach wszystkich edycji znalaz艂o si臋 ju偶 50 wybitnych ksi膮偶ek. Rosn膮ca popularno艣膰 nagrody pomog艂a wszystkie te dzie艂a skutecznie promowa膰 i przedstawia膰 szerokiej publiczno艣ci.
W sobot臋 30 listopada br., w modernistycznej cz臋艣ci Biblioteki Uniwersytetu 艁贸dzkiego odby艂 si臋 wernisa偶 wystawy zorganizowanej z okazji 10-lecia Nagrody im. Pierwszego Rektora Uniwersytetu 艁贸dzkiego Profesora Tadeusza Kotarbi艅skiego. Otworzy艂a go prelekcja Marii Nowakowskiej (鈥濵arii od detalu鈥�) na temat architektury wobec humanizacji i zr贸wnowa偶onego rozwoju.
Wystawa prezentowa艂a dokonania polskich humanist贸w, kt贸rzy na przestrzeni ostatnich 10 lat byli nagradzani i wyr贸偶niani w konkursie o Nagrod臋 im. prof. Kotarbi艅skiego 鈥� wydarzenia, kt贸re przez polskich naukowc贸w uznane jest za wyj膮tkowe.
Publiczno艣膰 mia艂a okazj臋 zajrze膰 za kulisy prac Kapitu艂y Nagrody 鈥� dzielili艣my si臋 z widowni膮 m.in. fragmentami niepublikowanych wcze艣niej fragment贸w recenzji, w kt贸rych znakomite osobowo艣ci polskiej humanistyki wskazuj膮, dlaczego poszczeg贸lne prace by艂y nagradzane lub nominowane.
Zadbali艣my o to, by ekspozycja by艂a dost臋pna dla os贸b s艂abowidz膮cych i niewidomych 鈥� przygotowali艣my wypuk艂e, 艂atwe do zlokalizowania kody QR, kt贸re po zeskanowaniu kieruj膮 do deskrypcji zamieszczonych na stronie U艁. Wystwa by艂a czynna do 31 marca 2025 r.
Partnerami Strategicznymi X edycji konkursu s膮 firmy i . Partnerem G艂贸wnym wydarzenia jest . Partnerem Wspieraj膮cym jest .
Partnerzy X edycji konkursu
