Ro艣nie wra偶liwo艣膰 艣rodowiskowa spo艂ecze艅stwa, w niekt贸rych obszarach radzimy sobie ca艂kiem nie藕le z podejmowaniem odpowiedzialnych decyzji, wspieraj膮cych ograniczanie negatywnego wp艂ywu na 艣rodowisko. Wyniki najnowszego badania wykonanego na zlecenie Ministerstwa Klimatu i 艢rodowiska pokazuj膮, 偶e 81% badanych ocenia swoj膮 postaw臋 ekologiczn膮 zdecydowanie dobrze lub raczej dobrze w odniesieniu do r贸偶nych aktywno艣ci na rzecz 艣rodowiska (1). Jednocze艣nie martwimy si臋 o stan 艣rodowiska i mamy 艣wiadomo艣膰 zmian klimatu (2).
W poszukowaniu prezentu idealnego
呕ycie przed 艢wi臋tami zawsze wydaje si臋 przyspiesza膰. W nat艂oku dodatkowych zada艅 zwi膮zanych z przygotowaniem do wsp贸lnego celebrowania nie zawsze mamy czas, pomys艂 czy ch臋ci na szukanie wyj膮tkowego prezentu, co cz臋sto ko艅czy si臋 kupnem przypadkowej drobnostki. W tym roku na prezenty wydamy 艣rednio 500 z艂 (3) 鈥� to do艣膰 spora kwota, szczeg贸lnie je艣li za艂o偶ymy, 偶e jej cz臋艣膰 wydana zostanie na rzeczy, kt贸re tak naprawd臋 nie s膮 nam potrzebne i nie sprawi膮 rado艣ci obdarowanym.
Mo偶e tegoroczne my艣lenie o zakupach da si臋 wykorzysta膰 do wprowadzenia nowych rodzinnych zwyczaj贸w, dzi臋ki kt贸rym zyska r贸wnie偶 艣rodowisko. Jednym z najbardziej radykalnych rozwi膮za艅 jest rezygnacja z prezent贸w. Wsp贸lne podj臋cie decyzji o tym, 偶e pod choink膮 nie znajdziemy kolejnej pary skarpet czy kosmetyk贸w dla cz臋艣ci z nas mo偶e by膰 najlepszym rozwi膮zaniem. Zamiast tego mo偶na zgodzi膰 si臋 na wsp贸lne sp臋dzenie czasu w spos贸b, kt贸ry b臋dzie satysfakcjonuj膮cy dla najbli偶szych.
Podarunki 鈥�z drugiej r臋ki"
Je艣li jednak tradycja jest silniejsza, mo偶na, pozbawiaj膮c si臋 otoczki tajemnicy, ustali膰 jakie s膮 nasze potrzeby i zdecydowa膰 o kupnie jednego wsp贸lnego, trafionego prezentu. Odczarowuj膮c magi臋 prezent贸w warto te偶 nam贸wi膰 najbli偶szych na podarunki 鈥�z drugiej r臋ki". Przyzwyczaili艣my si臋 do kupowania na rynku wt贸rnym 鈥� mo偶e taki spos贸b sprawdzi si臋 r贸wnie偶 przy prezentach? Przeczytane przez nas ksi膮偶ki, p艂yty, kt贸rych ju偶 nie s艂uchamy, nietrafione zakupy odzie偶owe, bi偶uteria czy zabawki mog膮 by膰 doskona艂ym upominkiem idealnie wpisuj膮cym si臋 z zasad臋 przed艂u偶ania 偶ycia produkt贸w. Ekologi臋 da si臋 pogodzi膰 z rado艣ci膮 otrzymywania 艣wi膮tecznych podark贸w. Ponowne wykorzystanie mo偶na zastosowa膰 r贸wnie偶 do opakowa艅, a nie tylko do prezent贸w. Dzi臋ki temu w艂asnor臋cznie zapakowane przedmioty dodadz膮 dodatkowego uroku.
艢wiadomo艣膰 konsumencka a 艣wi膮teczna gor膮czka zakup贸w
Od kilku lat w okresie przed艣wi膮tecznym ro艣nie liczba produkt贸w tematycznych, m.in. odzie偶y. Przekazy medialne zach臋caj膮 nas do kupna np. sweterka w renifery. 顿辞蝉迟臋辫苍辞艣膰 produkt贸w i ich relatywnie niska cena powoduj膮, 偶e staj膮 si臋 one mo偶liwym wyborem na prezent. Jednak zanim podejmiemy decyzj臋 o takim zakupie, warto mie膰 艣wiadomo艣膰 koszt贸w 艣rodowiskowych, jakie nios膮 ze sob膮 takie zakupy.
Wed艂ug szacunkowych danych z Wielkiej Brytanii, w samym 2019 roku sprzedano tam 12 milion贸w swetr贸w 艣wi膮tecznych, co roku kupuje go co trzecia osoba w wieku do 35 lat. Analiza przeprowadzona przez organizacj臋 Hubbub pokaza艂a, 偶e wi臋kszo艣膰 sprzedawanych swetr贸w wykonana zosta艂a z surowc贸w zawieraj膮cych plastik (95% z 108 przebadanych swetr贸w).
艢wiadomo艣膰 konsumencka w tym obszarze nie by艂a jednak za du偶a 鈥� tylko 29% badanych mia艂o wiedz臋 na temat materia艂u, jakiego u偶yto do produkcji 艣wi膮tecznej odzie偶y. Obecnie wiemy, jak du偶ym problemem jest mikroplastik pochodz膮cy m.in. z prania odzie偶y wyprodukowanej z materia艂贸w ropopochodnych czy pi臋trz膮ca si臋 g贸ra odpad贸w plastikowych pozostaj膮cych w 艣rodowisku dos艂ownie przez wieki. Co gorsza wi臋kszo艣膰 z tych ubra艅 zostanie wykorzystana tylko w czasie 艣wi膮t i zasili zalegaj膮ce ju偶 w szafach tony nienoszonej odzie偶y. Dobrze, 偶e zastanawiaj膮c si臋 nad prezentami mamy wyb贸r.
Na list臋 alternatywnych zakup贸w prezent贸w warto dopisa膰 prezenty z misj膮 spo艂eczn膮, kt贸re 艂膮cz膮 rado艣膰 pomagania z rado艣ci膮 dawania, a tak偶e upominki od lokalnych tw贸rc贸w i ma艂ych unikalnych marek czy zr贸wnowa偶onych spo艂ecznie i 艣rodowisko przedsi臋biorstw.
W dobie powszechnej nadkonsumpcji szukanie sposob贸w na to, by nie da膰 si臋 magii zakup贸w mo偶e by膰 now膮 tradycj膮, kt贸ra na sta艂e wpisze si臋 w nasze pro艣rodowiskowe zachowania.
Przypisy:
(1) Ekologiczne zachowania Polak贸w Raport Klimat tworz膮 ludzie, Ministerstwo Klimatu i 艢rodowiska, , 5.12.2022
(2) Raport Ziemianie atakuj膮 2022, , 5.12.2022.
(3)
Autorka komentarza: dr Agata Rudnicka,