Niedoceniani bohaterowie ekosystem贸w (nie tylko) wodnych
Obunogi, powszechnie znane jako 鈥瀔ie艂偶e鈥�, to niewielkie skorupiaki wyst臋puj膮ce w niemal ka偶dym 艣rodowisku wodnym na Ziemi 鈥� od g艂臋bin oceanicznych i region贸w polarnych, po strumienie wysokich g贸r, a nawet 艣ci贸艂k臋 le艣n膮. Mimo swoich niewielkich rozmiar贸w, odgrywaj膮 one kluczow膮 rol臋 ekologiczn膮 jako cisi bohaterowie wielu sieci pokarmowych, stanowi膮c niezb臋dne ogniwo sieci pokarmowej, 艂膮cz膮ce detrytus z wi臋kszymi drapie偶nikami, takimi jak ryby, ptaki i ssaki morskie. Co wi臋cej, ich wra偶liwo艣膰 na zmiany 艣rodowiskowe 鈥� w szczeg贸lno艣ci na zanieczyszczenia i degradacj臋 siedlisk 鈥� czyni je nieocenionymi bioindykatorami do oceny stanu ekosystem贸w wodnych, co umacnia ich znaczenie nie tylko dla nauki, ale i dla ochrony 艣rodowiska oraz ludzko艣ci.
Mi臋dzynarodowa rodzina amphipodolog贸w
Wydarzenie, kt贸re trwa艂o od 1 do 5 wrze艣nia, w pe艂ni zas艂u偶y艂o na miano mi臋dzynarodowego, gromadz膮c 90 uczestnik贸w 鈥� czo艂owych amphipodolog贸w z 20 kraj贸w, od Norwegii po Australi臋 i od Brazylii po Japoni臋. Tak mi臋dzynarodowe forum podkre艣li艂o uniwersalne znaczenie bada艅 nad obunogami w r贸偶nych dziedzinach, od ekologii morskiej i s艂odkowodnej po biologi臋 ewolucyjn膮.
Program spotkania by艂 bardzo intensywny, stanowi膮c kompleksowy przegl膮d aktualnego stanu wiedzy i nowych bada艅 nad obunogami. Uczestnicy przedstawili swoje najnowsze odkrycia w ramach 31 pe艂nych prezentacji ustnych i 22 kr贸tkich 鈥瀎lash talks鈥�, a tak偶e 30 poster贸w, co zainicjowa艂o liczne i inspiruj膮ce, bezpo艣rednie dyskusje mi臋dzy uczestnikami.
Odkrycia naukowe: Od gen贸w po globalne zasi臋gi i makroekologi臋
Cz臋艣膰 naukowa konferencji zosta艂a podzielona na osiem g艂贸wnych sesji tematycznych, co pokaza艂o holistyczny charakter wsp贸艂czesnych bada艅 nad obunogami. Naukowcy zag艂臋biali si臋 w podstawy taksonomii, systematyki i morfologii, jednocze艣nie eksploruj膮c z艂o偶one zagadnienia, takie jak r贸偶norodno艣膰 molekularna i filogenetyka oraz zawi艂o艣ci specjacji i ewolucji obunog贸w. Interesuj膮ce sesje po艣wi臋cone by艂y ekologii zgrupowa艅 oraz interakcjom siedliskowym obunog贸w, ich wp艂ywowi na 艣rodowisko, a tak偶e dynamice populacji i krytycznemu obszarowi, jakim jest ochrona przyrody i wp艂yw cz艂owieka na ekosystemy, w kt贸rych 偶yj膮 obunogi. Dyskutowali艣my te偶 o biogeografii i badaniach behawioralnych.
Jednym z kluczowych punkt贸w konferencji by艂a seria pi臋ciu niezwykle ciekawych wyk艂ad贸w plenarnych, przedstawionych przez lider贸w w tej dziedzinie:
- Thierry Rigaud (Universit茅 de Bourgogne, Francja) zainaugurowa艂 sesj臋 plenarn膮, przedstawiaj膮c fascynuj膮ce relacje ko-ewolucyjne w wyk艂adzie "Gammarids and their parasites as models for co-evolution and co-differentiation?"
- Mark Costello (Nord University, Norwegia) przedstawi艂 wielkoskalow膮 perspektyw臋 na bior贸偶norodno艣膰 w wyst膮pieniu "Advances in biogeography may explain patterns in biodiversity," 艂膮cz膮c wzorce przestrzenne rozmieszczenia organizm贸w z procesami ewolucyjnymi.
- Jan Marcin W臋s艂awski (Instytut Oceanologii PAN, Polska) zaoferowa艂 dla odmiany niezwykle interesuj膮c膮 perspektyw臋 regionaln膮, dziel膮c si臋 intryguj膮c膮 histori膮 w opowie艣ci "Gammarus story from the North Atlantic."
- Chema Martin-Duran (Queen Mary University of London, Wielka Brytania) z pasj膮 przedstawi艂 z艂o偶one mechanizmy kszta艂tuj膮ce plan budowy cia艂a bezkr臋gowc贸w w prezentacji 鈥�An EvoDevo approach to understand phenotypic evolution."
- Fabricia Ronco (University of Basel, Szwajcaria) zamkn臋艂a sesje plenarne, prezentuj膮c pasjonuj膮cy wgl膮d w zawi艂e procesy kszta艂tuj膮ce r贸偶norodno艣膰 ekofunkcjonaln膮, w swoim wyk艂adzie 鈥�Tracing morphological evolution over the course of the adaptive radiation of cichlid fishes from Lake Tanganyika鈥�.
Budowanie most贸w: wydarzenia towarzyskie, wycieczki
Duch wsp贸艂pracy wykracza艂 daleko poza sale wyk艂adowe, dzi臋ki starannie dobranemu programowi wydarze艅 towarzyskich, maj膮cemu na celu wspieranie wsp贸艂pracy i nawi膮zywanie przyja藕ni mi臋dzy uczestnikami. Wszystko zacz臋艂o si臋 ju偶 w niedziel臋 wieczorem (31 sierpnia) przyj臋ciem powitalnym w naszym CSK, umo偶liwiaj膮c osobom przyby艂ym wcze艣niej przywitanie si臋 i dyskusje w swobodnej atmosferze. W po艂owie tygodnia, w 艣rod臋, 3 wrze艣nia, uczestnicy zamienili sal臋 wyk艂adow膮 na buty trekkingowe podczas wycieczki terenowej b臋d膮cej zas艂u偶on膮 przerw膮 i szans膮 na oddech na 艂onie przyrody Polski 艢rodkowej, ze spacerem po lesie, sp艂ywem kajakowym rzek膮 Pilic膮 i zwiedzaniem bunkr贸w z czas贸w II Wojny 艢wiatowej w Konewce. Wieczory dostarczy艂y kolejnych mo偶liwo艣ci networkingu, w tym nieformalnego wieczoru barbecue i ogniska w naszym drugim centrum szkoleniowo-konferenycjnym po艂o偶onym na skraju Lasu 艁agiewnickiego oraz uroczystej kolacji konferencyjnej w restauracji Soplicowo. Kolacja ta pozwoli艂a uczestnikom zapozna膰 si臋 ze smakami tradycyjnej kuchni czterech kultur (polskiej, 偶ydowskiej, niemieckiej i rosyjskiej), buduj膮cych unikatow膮 histori臋 艁odzi. Kolacj臋 poprzedzi艂 spacer z przewodnikiem po historycznym centrum 艁odzi, ukazuj膮cy jej architektur臋, sztuk臋 uliczn膮 i niezwyk艂膮, 偶yw膮 atmosfer臋 miasta.
Warsztaty naukowe
Kulminacj膮 spotkania by艂y specjalistyczne warsztaty naukowe. W pi膮tek po po艂udniu, po ceremonii zamkni臋cia konferencji, uczestnicy przenie艣li si臋 do sal Katedry Zoologii Bezkr臋gowc贸w i Hydrobiologii. Tu, intensywna praca trwa艂a przez ca艂膮 sobot臋 i niedziel臋, 6 i 7 wrze艣nia, a uczestnicy mieli do wyboru warsztaty MEDAMP, po艣wi臋cone budowaniu referencyjnej biblioteki kod贸w kreskowych DNA obunog贸w z basenu Morza 艢r贸dziemnego i warsztaty TALITRAITS, koncentruj膮ce si臋 na 艂膮czeniu systemu taksonomicznego z badaniami ekologicznymi na przyk艂adzie l膮dowych obunog贸w z rodziny Talitridae. Warsztaty mia艂y na celu rozwijanie specjalistycznych technik badawczych i wsp贸艂prac臋 w艣r贸d ich uczestnik贸w.
XX ICA 2025 odnios艂o sukces nie tylko w prezentowaniu najnowszych odkry膰 w zakresie bada艅 nad obunogami, ale tak偶e w aktywnym kszta艂towaniu nowych perspektyw w badaniach nad obunogami, kt贸re b臋d膮 realizowane w nadchodz膮cych latach.
惭补迟别谤颈补艂测: dr hab. Anna Ja偶d偶ewska, prof. U艁 (Katedra Zoologii Bezkr臋gowc贸w i Hydrobiologii, Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska)
Redakcja: Mateusz Kowalski (Centrum Promocji, Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁)