W Polsce wyst臋puje jeden gatunek modliszki, modliszka zwyczajna Mantis religiosa. Ten, jak dot膮d rzadki owad, podlega od 1984r. ochronie 艣cis艂ej, wpisany jest r贸wnie偶 do Polskiej Czerwonej Ksi臋gi Zwierz膮t w kategorii EN (silnie zagro偶ony).
Jeszcze pod koniec XX w. modliszka wyst臋powa艂a w Polsce lokalnie, a Kotlina Sandomierska stanowi艂a p贸艂nocn膮 granic膮 jej wyst臋powania. Od 2000 roku liczebno艣膰 modliszki zacz臋艂a stopniowo rosn膮膰, pojawi艂y si臋 nowe stanowiska jej wyst臋powania. Na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat, ale szczeg贸lnie od 2015 roku, zasi臋g modliszki w Polsce powi臋kszy艂 si臋 znacz膮co. Modliszka obecnie jest rzadka tylko na p贸艂nocy naszego kraju.
M贸wi prof. Agnieszka Soszy艅ska-Maj z Katedry Zoologii Bezkr臋gowc贸w i Hydrobiologii U艁:
W tym roku obserwujemy gwa艂town膮 ekspansj臋 modliszki w 艢rodkowej Polsce. Moj膮 uwag臋 szczeg贸lnie zwr贸ci艂o jej liczne wyst臋powanie w centrum du偶ego miasta, jakim jest 艁贸d藕. Na przestrzeni ostatnich kilku lat s艂ysza艂am wy艂膮cznie o pojedynczych obserwacjach tego owada w naszym mie艣cie. Osobi艣cie modliszk臋 w 艁odzi spotka艂am pierwszy raz dopiero w tym roku w Ogrodzie Botanicznym. Jednak偶e na przestrzeni ostatniego tygodnia docieraj膮 do mnie bardzo liczne doniesienia o modliszkach z terenu 艁odzi. Dostaj臋 informacje na ten temat od znajomych, obserwuj臋 intensyfikacj臋 post贸w na FB, zar贸wno na grupach pasjonat贸w przyrody, amator贸w fotografii przyrodniczej, ale r贸wnie偶 w艣r贸d mieszka艅c贸w naszego miasta.
I dodaje:
Prosimy mieszka艅c贸w w mediach spo艂eczno艣ciowych o przy艂膮czenie si臋 do projektu stworzenia mapy wyst臋powania i listy obserwacji modliszki w 艁odzi i okolicach, jednym s艂owem do uchwycenia gwa艂townego pojawu tego niezwyk艂ego owada w naszym mie艣cie. Je偶eli kto艣 zauwa偶y modliszk臋 w mieszkaniu, na balkonie, w parku, na 艂膮ce, na dzia艂ce, w ogr贸dku prosz臋, 偶eby zrobi艂 zdj臋cie (je艣li to mo偶liwe) oraz wpisa艂 miejsce i dat臋 w po艣cie na FB na stronie . Alternatywnie mo偶na r贸wnie偶 skontaktowa膰 si臋 mailowo ze mn膮 (agnieszka.soszynska@biol.uni.lodz.pl), jako koordynatork膮 akcji.
Co doprowadzi艂o doprowadzi艂y do tak gwa艂townego zwi臋kszenia liczebno艣ci tych owad贸w w 艁odzi? Wygl膮da na to, 偶e kombinacja takich czynnik贸w, jak: post臋puj膮ce ocieplenie klimatu, rekordowe temperatury obecnego lata, ostatnie 艂agodne zimy, zjawisko 鈥瀖iejskiej wyspy ciep艂a鈥�, jak膮 jest niew膮tpliwie 艁贸d藕, ale zdaniem prof. Agnieszki Soszy艅skiej-Maj tak偶e intensyfikacja projektu 艂膮k kwietnych, staj膮cych si臋 prawdopodobnie miejskim refugium modliszek.
Przypominamy, 偶e modliszka jest owadem podlegaj膮cym 艣cis艂ej ochronie prawnej. Mimo du偶ych rozmiar贸w cz艂owiekowi nie mo偶e wyrz膮dzi膰 偶adnej krzywdy. Dlatego pod 偶adnym pozorem nie wolno ingerowa膰 w kondycj臋 偶yciow膮 modliszki, nie wolno jej hodowa膰 ani usuwa膰 jej kokon贸w z jajami. Je偶eli modliszka wleci nam do mieszkania czy samochodu ostro偶nie j膮 wynie艣my w bezpieczne i spokojne miejsce.
Modliszka jest, jak na nasz膮 faun臋, owadem du偶ych rozmiar贸w, samice mog膮 osi膮ga膰 nawet 9 cm. Te drapie偶niki, wykorzystuj膮 swoje charakterystyczne chwytne odn贸偶a pierwszej pary do polowania na wi臋ksze owady, zwykle szara艅czaki i pasikonikowate. Modliszki s膮 do艣膰 偶ar艂oczne, cho膰 mimo powszechnego przekonania o zjadaniu samc贸w przez samice, w rzeczywisto艣ci tylko w mniej ni偶 30% przypadk贸w kopulacja ko艅czy si臋 pozbawieniem samca g艂owy po kopulacji. Doros艂e osobniki pojawiaj膮 si臋 od sierpnia do pa藕dziernika. Po kopulacji samice przyczepiaj膮 do ro艣lin ooteki 鈥� kokony z 100-200 jajami, z kt贸rych po przezimowaniu wychodz膮 larwy. Modliszki s膮 owadami silnie termofilnymi (ciep艂olubnymi), wyst臋puj膮 naturalnie na suchych i ciep艂ych, 艣r贸dle艣nych 艂膮kach, murawach, wrzosowiskach, brzegach bor贸w sosnowych, ale r贸wnie偶 na nieu偶ytkach i ugorach. Ich wysmuk艂y kszta艂t i jasno zielone lub 偶贸艂to-br膮zowe ubarwienie powoduje, 偶e dobrze wtapiaj膮 si臋 w otoczenie i trudno je zauwa偶y膰 w wolnej przyrodzie.
Materia艂: Dr hab. Agnieszka Soszy艅ska-Maj, Prof. U艁, Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁, Przewodnicz膮ca 艁贸dzkiego Oddzia艂u Polskiego Towarzystwa Entomologicznego
Redakcja: Centrum Promocji U艁