W wydaniu znalaz艂y si臋 teksty po艣wi臋cone m.in. roli organizacji mi臋dzynarodowych w kszta艂towaniu bezpiecze艅stwa, strategicznej kulturze Litwy, migracji obywateli Ukrainy do Polski, rosyjskoj臋zycznym mediom i idei 鈥瀝uskiego miru鈥�, a tak偶e relacjom indyjsko-bangladeskim w kontek艣cie rywalizacji Chin i Indii. Numer uzupe艂niaj膮 analizy dotycz膮ce politycznego wymiaru ruchu olimpijskiego oraz historii polskiej i rosyjskiej my艣li geopolitycznej.
Wi臋cej o tytu艂ach:
Od Europy Wschodniej po Azj臋 Centraln膮
Artyku艂em otwieraj膮cym numer jest tekst Timothy鈥檈go Bridgmana 鈥濼o nie nasz problem: Socjo-polityka w Muzeum Olimpijskim w Lozannie鈥�. Autor przygl膮da si臋 temu, w jaki spos贸b Muzeum Olimpijskie przedstawia spo艂eczno-polityczne aspekty wcze艣niejszych igrzysk. Analiza ekspozycji prowadzi do pytania o odpowiedzialno艣膰 instytucji sportowych i muzealnych za spos贸b opowiadania o politycznym wymiarze sportu.
Problematyce bezpiecze艅stwa po艣wi臋cona jest publikacja Krystiana Pachuckiego-W艂oseka 鈥濺ola Szanghajskiej Organizacji Wsp贸艂pracy w kszta艂towaniu bezpiecze艅stwa pa艅stw Azji Centralnej鈥�. Autor analizuje wsp贸艂prac臋 Kazachstanu, Kirgistanu, Tad偶ykistanu i Uzbekistanu w ramach Szanghajskiej Organizacji Wsp贸艂pracy, zwracaj膮c uwag臋 na zr贸偶nicowane priorytety bezpiecze艅stwa poszczeg贸lnych pa艅stw i ich zwi膮zek z interesami narodowymi.
Geopolityka ma swoj膮 histori臋
Interesuj膮cym po艂膮czeniem historii i wsp贸艂czesnej refleksji geopolitycznej s膮 dwie cz臋艣ci opracowania Piotra Przybytka po艣wi臋cone reporta偶om Konstantego Srokowskiego 鈥� 鈥濿 stolicy bia艂ego cara鈥� z 1904 r. oraz 鈥濴ikwidacya caratu鈥� z 1905 r. Autor pokazuje, 偶e Srokowski ju偶 na pocz膮tku XX wieku dostrzega艂 zwi膮zki mi臋dzy geografi膮, histori膮 i funkcjonowaniem pa艅stwa rosyjskiego. Co szczeg贸lnie interesuj膮ce, cz臋艣膰 jego spostrze偶e艅 by艂a zbie偶na nie tylko z polsk膮, ale r贸wnie偶 z rosyjsk膮 my艣l膮 geopolityczn膮. Analiza historycznych diagnoz Srokowskiego staje si臋 tym samym okazj膮 do refleksji nad trwa艂o艣ci膮 okre艣lonych sposob贸w postrzegania Rosji i jej miejsca w Europie.
Litwa, Polska i zmieniaj膮ce si臋 艣rodowisko bezpiecze艅stwa
Wa偶nym dla polskiego odbiorcy tekstem jest artyku艂 Aleksandra Zalecha 鈥濳ultura strategiczna Litwy鈥�. Autor analizuje czynniki kszta艂tuj膮ce litewsk膮 polityk臋 bezpiecze艅stwa oraz wskazuje na przemiany, jakie nast膮pi艂y w relacjach Litwy z Polsk膮 w zwi膮zku ze zmian膮 sytuacji bezpiecze艅stwa w Europie po 2014 roku i rosyjskiej agresji na Ukrain臋. Tekst pozwala spojrze膰 na relacje polsko-litewskie z perspektywy szerszych przemian geopolitycznych regionu.
Migracje z Ukrainy 鈥� mi臋dzy danymi a polityk膮 publiczn膮
Jednym z najbardziej bezpo艣rednio zwi膮zanych z polsk膮 rzeczywisto艣ci膮 artyku艂贸w jest opracowanie Ewy Flaszy艅skiej 鈥濵igranci z Ukrainy w systemie instytucjonalnym polskiego rynku pracy w 艣wietle danych administracyjnych: wyzwania integracji system贸w danych publicznych鈥�. Badaczka analizuje dane pochodz膮ce m.in. z systemu ubezpiecze艅 spo艂ecznych, rejestr贸w dotycz膮cych dost臋pu cudzoziemc贸w do rynku pracy oraz ewidencji pobytowych. Zwraca uwag臋 na wielo藕r贸d艂owy i niesp贸jny charakter systemu informacji publicznej, kt贸ry utrudnia precyzyjne okre艣lenie skali aktywno艣ci zawodowej migrant贸w. Jednocze艣nie wskazuje na rosn膮ce znaczenie obywateli Ukrainy na polskim rynku pracy oraz stopniow膮 zmian臋 charakteru migracji 鈥� od kr贸tkookresowej w kierunku bardziej stabilnego pobytu.
Media i 鈥瀝uski mir鈥�
Kolejny tekst 鈥� autorstwa Antona Czeluskina i Sylwestra Wo藕niaka 鈥� podejmuje problem rosyjskoj臋zycznych medi贸w elektronicznych jako narz臋dzia budowania wp艂yw贸w Rosji. Na przyk艂adzie 艁otwy autorzy analizuj膮 narracje kierowane do rosyjskoj臋zycznej diaspory i pokazuj膮, w jaki spos贸b kwestie j臋zyka, to偶samo艣ci i pami臋ci historycznej mog膮 by膰 wykorzystywane do mobilizacji politycznej. Artyku艂 zwraca uwag臋 na mechanizmy przedstawiania rosyjskoj臋zycznych mieszka艅c贸w 艁otwy jako grupy dyskryminowanej oraz na spos贸b, w jaki tego rodzaju narracje wpisuj膮 si臋 w ideologi臋 鈥瀝uskiego miru鈥�.
Rywalizacja Indii i Chin 鈥� perspektywa Azji Po艂udniowej
Numer wychodzi r贸wnie偶 poza tradycyjnie rozumiany obszar Europy Wschodniej. Cezary Pawlak i Naimul Hamid Riaz analizuj膮 polityk臋 Indii wobec Bangladeszu w kontek艣cie rywalizacji chi艅sko-indyjskiej.
Autorzy wskazuj膮 na znaczenie m.in. kwestii gospodarczych, spor贸w o zasoby wodne, tranzytu oraz bezpiecze艅stwa p贸艂nocno-wschodnich Indii. Szczeg贸lne znaczenie przypisuj膮 zmianom politycznym w Bangladeszu w 2024 r. i ich wp艂ywowi na strategiczne przesuni臋cie tego pa艅stwa w kierunku Chin. Artyku艂 pokazuje, 偶e regionalne konflikty i napi臋cia coraz trudniej analizowa膰 w oderwaniu od szerszej rywalizacji mocarstw.
Najnowszy numer 鈥濫astern Review鈥� jest dobrym przyk艂adem interdyscyplinarnego charakteru bada艅 nad Europ膮 Wschodni膮 i obszarem postsowieckim. Obok klasycznych zagadnie艅 geopolitycznych i bezpiecze艅stwa pojawiaj膮 si臋 kwestie migracji, funkcjonowania instytucji publicznych, medi贸w, to偶samo艣ci, pami臋ci historycznej oraz spo艂eczno-politycznego wymiaru sportu.
Wsp贸lnym mianownikiem publikowanych tekst贸w jest pr贸ba uchwycenia zmieniaj膮cego si臋 uk艂adu si艂 i zale偶no艣ci we wsp贸艂czesnym 艣wiecie 鈥� zar贸wno z perspektywy pa艅stw Europy 艢rodkowej i Wschodniej, jak i szerszego obszaru Eurazji.
鈥濫astern Review鈥� jest czasopismem naukowym po艣wi臋conym przemianom politycznym, prawnym, spo艂ecznym, gospodarczym oraz j臋zykowo-kulturowym zachodz膮cym w Europie Wschodniej i na obszarze postsowieckim. Czasopismo rozwija dzia艂alno艣膰 Mi臋dzynarodowego Centrum Bada艅 Wschodnioeuropejskich Uniwersytetu 艁贸dzkiego i stanowi forum interdyscyplinarnej wymiany wiedzy na temat regionu.