Podwieczorek jak przed stu laty
Motywem przewodnim spotkania by艂a idea podwieczorku oraz sposob贸w sp臋dzania wolnego czasu przez 艂贸dzkie rodziny fabrykanckie na prze艂omie XIX i XX wieku oraz w okresie mi臋dzywojennym. Uczestnicy mogli poczu膰 atmosfer臋 dawnych spotka艅 towarzyskich i pozna膰 zwyczaje zwi膮zane z etykiet膮, mod膮, rozmowami salonowymi oraz sposobem serwowania herbaty i kawy.
O klimat wydarzenia zadba艂a grupa rekonstrukcji historycznej Ziemia Obiecana 鈥� grono pasjonat贸w, kt贸re zabra艂o uczestnik贸w w podr贸偶 w czasie. Na podstawie rzetelnych i sprawdzonych 藕r贸de艂 rekonstruktorzy odtworzyli sceny z 偶ycia mieszka艅c贸w 艁odzi sprzed stu lat. Pokazali te偶 r贸偶norodno艣膰 do艣wiadcze艅 dw贸ch grup spo艂ecznych: robotniczej i fabrykanckiej. By艂a to lekcja 偶ywej historii i kunsztu rekonstrukcyjnego.
Podwieczorek u艣wietni艂 wyst臋p jednego z partner贸w 鈥� Ch贸ru Namysto, dzia艂aj膮cego w 艁odzi od trzech lat i zrzeszaj膮cego mieszka艅c贸w miasta wok贸艂 wsp贸lnej pasji do 艣piewu oraz dzia艂alno艣ci charytatywnej. Zespo艂em kieruje dyrygentka Tetiana 艁opuga, a inicjatork膮 jego powstania jest Iryna Stepas 鈥� artystka rzemios艂a ludowego i pomys艂odawczyni pierwszego w Europie festiwalu Namysto Fest. Repertuar ch贸ru by艂 nie tylko popisem wokalnym, lecz tak偶e emocjonaln膮 podr贸偶膮.
Po wyst臋pie zwiedzaj膮cy mogli zobaczy膰 w trzech pomieszczeniach Pa艂acu Biedermanna inscenizacje przybli偶aj膮ce codzienne 偶ycie fabrykanckiej rodziny:
- Gabinet Fabrykanta opowiada艂 o historii rodzinnej firmy i funkcjonowaniu fabryki. Pokazano w nim oryginalne dokumenty z epoki, druki akcydensowe oraz przedmioty zwi膮zane z fabryk膮 Biedermanna.
- Jadalnia Fabrykanta prezentowa艂a zasady nakrywania sto艂u z pocz膮tku XX wieku oraz prac臋 s艂u偶by w pa艂acu fabrykanckim. Wszystko pokazano w艣r贸d oryginalnych plater贸w, porcelany, kryszta艂贸w i zabytkowego samowaru z 1899 roku.
- Buduar Pani Domu przybli偶a艂 trendy w modzie damskiej z pocz膮tku XX wieku oraz prowadzenie domu fabrykanckiego. Obraz epoki dope艂ni艂y rekonstrukcje sukien z pierwszej dekady XX wieku.
Dope艂nieniem inscenizacji by艂a kr贸tka prelekcja 鈥濵oda 艂贸dzka w pocz膮tkach niepodleg艂o艣ci鈥�. Katarzyna Zieli艅ska opowiedzia艂a o tym, jak ubiera艂y si臋 艂odzianki w latach 20. XX wieku, co noszono w pa艂acach 艂贸dzkich fabrykant贸w, a jak wygl膮da艂 ubi贸r pozosta艂ych mieszkanek i mieszka艅c贸w miasta. Przybli偶y艂a te偶 miejsca zakupu odzie偶y i tkanin, 藕r贸d艂a modowych inspiracji oraz rol臋 艂贸dzkiej prasy w kszta艂towaniu gust贸w.
Prelekcji towarzyszy艂a prezentacja stroj贸w ze zbior贸w 艁贸dzkiego Centrum Filmowego 鈥� kolekcji stanowi膮cej cz臋艣膰 dziedzictwa filmowej 艁odzi. Kostiumy od lat pojawiaj膮 si臋 w polskich produkcjach historycznych, a obecnie mo偶na je ogl膮da膰 r贸wnie偶 podczas wydarze艅 historycznych i to偶samo艣ciowych organizowanych przez Miasto 艁贸d藕 oraz inne instytucje i organizacje.
Zwie艅czeniem programu by艂 pokaz kr贸tkometra偶owych film贸w dokumentalnych po艣wi臋conych historii 艂贸dzkich rodzin fabrykanckich, dziedzictwu przemys艂owemu miasta, jego architekturze oraz mieszka艅com. Pokazano:
- 鈥濨allad臋 o 艁odzi鈥� (1957), re偶. Stanis艂aw Kokesz;
- 鈥濸a艂ace Ziemi Obiecanej鈥� (1967), re偶. Leszek Skrzyd艂o;
- 鈥炁伱砫藕 550鈥� (1973), re偶. Tadeusz Stefanek.
Filmy by艂y wyj膮tkowe nie tylko ze wzgl臋du na tre艣膰, lecz tak偶e na lokalno艣膰 produkcji 鈥� powsta艂y w 艁贸dzkiej Wytw贸rni Film贸w O艣wiatowych.
Partnerstwo na rzecz dziedzictwa i rewitalizacji
Wydarzenie odby艂o si臋 w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa 2026 鈥� cyklicznego projektu kulturalnego, spo艂ecznego i edukacyjnego. Wrze艣niowy weekend by艂 okazj膮 do poznawania historii i kultury 鈥� zar贸wno narodowej, jak i regionalnej oraz lokalnej 鈥� podczas spotka艅, prelekcji i warsztat贸w organizowanych w wielu miejscach.
鈥濸odwieczorek u Biedermanna鈥� zrealizowano tak偶e w partnerstwie na rzecz rewitalizacji. stworzy艂o przestrze艅 do spotkania, wsp贸艂pracy, wzajemnego poznania i odkrywania inicjatyw rozwijanych w pracowniach, galeriach, muzeach, bibliotekach oraz lokalach u偶ytkowych. Ulica Wschodnia sta艂a si臋 miejscem, w kt贸rym mieszka艅cy mogli pozna膰 ludzi tworz膮cych jej histori臋 i przekona膰 si臋, jak wiele warto艣ciowych dzia艂a艅 rozwija si臋 tam ka偶dego dnia.
Partnerem wydarzenia by艂 Oddzia艂 ds. Dziedzictwa 艁odzi w Urz臋dzie Miasta 艁odzi, zajmuj膮cy si臋 popularyzowaniem historii miasta oraz organizacj膮 wydarze艅 po艣wi臋conych wa偶nym rocznicom, postaciom i wydarzeniom zwi膮zanym z 艂贸dzkim dziedzictwem. Oddzia艂 przybli偶a histori臋 艁odzi w anga偶uj膮cy spos贸b, wykorzystuj膮c m.in. rekonstrukcje historyczne, inscenizacje, pikniki i dzia艂ania animacyjne.
.
Fot. Maciej Ryszka
Partnerzy merytoryczni:
Oddzia艂 ds. Dziedzictwa 艁odzi, Biuro Aktywno艣ci Miejskiej UM艁
Redakcja: Wiktoria 艢wi膮tczak (Centrum Organizacji Wydarze艅 Kulturalnych i Konferencji U艁)